Dopler ultrasonografija ili dupleks ultrasonografija (akronim DUS) je vrsta medicinske ultrasonografije koja koristi Doplerov efekat za snimanje kretanja tkiva i telesnih tečnosti (obično krvi), i njihove relativne brzine do sonde. Ona u se sebi objedinjuje B-mode, prikaz pulsnim talasnim Doplerom kojim se vizualizuje protok krvi kroz krvne sudove i CD, prikaz kolor doplerom, kojim se vizualizuje strukture i hemodinamika unutar krvnih sudova i kvantifikuje stepen i ozbiljnosti stenoze (suženja). Oba prikaza istovremeno (zato se metoda nazva i „dupleks”) čine na ekranu jedinstvenu sliku koja omogućuje kvalitetniju interpretaciju nalaza.

Izračunavanjem pomeranja frekvencije određene zapremine uzorka, na primer, protoka u arteriji ili mlaza protoka krvi preko srčanog zaliska, može se odrediti i vizuelizovati njegova brzina i smer. Dopler u boji ili dopler protoka u boji predstavlja prikaz brzine pomoću skale boja. Dopler slike u boji se generalno kombinuju sa slikama u nijansama sive (B-režim) za prikaz dupleks ultrasonografskih slika, omogućavajući istovremenu vizualizaciju anatomije područja.

Ovo je posebno korisno u kardiovaskularnim studijama (sonografija vaskularnog sistema i srca) i neophodno je u mnogim oblastima kao što je određivanje obrnutog protoka krvi u vaskulaturi jetre kod portalne hipertenzije.

Dopler ultrasonografija je neinzivna i jako jeftina metoda, što je čini jako dostupno u svakodnevnom radu. 8th ed. .

Nove tehnike kao što su dvodimenzionalni protok u realnom vremenu ili trodimenzionalna (3D) ehokardiografija, kao i upotreba ultrazvučnih kontrasnih sredstava, još viđe će unaprediti mogućnosti DUS-a. мини|Odsustvo portalnog sistema u slučaju prvog trimestra povezanog sa higromom i aorto-umbilikalnom fistulom. (A): Poprečna ravan gornjeg abdomena sa primenjenim kolor doplerom, koji pokazuje umetanje pupčane vrpce, stomak, istaknutu hepatičnu arteriju i bez aferentne venske perfuzije jetre; (B): srednja sagitalna ravan rekonstruisana na osnovu trodimenzionalne akvizicije zapremine u kojoj se meri dužina krune i trtice i može se uočiti fetalna cistična higroma (bela strelica); (C): poprečni sonografski prikaz vrata koji pokazuje septiranu nuhalnu cističnu masu (bela strelica); (D): 4D STIC prikazuje u uzdužnom pogledu fetalnog abdomena abnormalnu vezu (bela strelica) između pupčane vene i aorte. (E): isti aspekti kao (D), koristeći dvodimenzionalnu dopler procenu u boji. UV pupčana vena, HA hepatična arterija, Ao aorta, St želudac, Sp kičma, CHi cistični higrom, AoUf aorto-umbilikalna fistula. Namena Detekcijom subkliničke arterijske bolesti, DUS obezbeđuje relevantne informacije u pogledu procene kardiovaskularnog rizika. B-mod ultrazvuka je takođe pouzdana tehnika za merenje intimo-medijalnog zadebljenja (IMT), kao marker težine ateroskleroze kod pojedinaca i kao prediktor kardiovaskularnog morbiditeta i mortaliteta.

Dopler ultrasonografija takođe omogućava i komplentnu vaskularnu evaluaciju različitih korita krvnih sudova i često je prvi korak u dijagnostici, evaluaciji i obradi protoka u velikim i malim krvnim sudovima kao što su aorta, grane aorte poput bubrežnih arterija, arterija donjih ili gornjih ekstremiteta, vratnih arterija, vertebralnih arterije, arterija unutar lobanje na bazi mozga (transkranijalna ultrasonografija).

Dopler ultrasonografijom se pregledaju i vene, najčešće vene donjih ekstremiteta, a daleko ređe druge vene.

Pomoću DUS moguće je dijagnostikovati suženje (stenozu) ili potpuno začepljenje (okluziju) ispitivane arterije, i time isključiti postojanje proširenja arterijskog zida (aneurizme), odnosno prepoznati ugruške (trombe) u ispitivanim venama.

Ponekad metodom dupleks ultrasonografije, obavlja vasosken, nakon postavljanja manžetne za merenje krvnog pritiska na nadlakticu i natkoljenicu. Ovom merodom se izračunava ABI indeks (odnos krvnog pritiska na nivou gležnja i krvnog pritiska na nivou nadlaktice. ABI indeks iznosi normalno više od 0,9, a vrednosti manje od 0,5 govore u postojanju periferne vaskularne bolesti.

Postupak мини|Princip rada Dopler ultrasonografije Dopler ultrasonografija se izvodi u ležećem položaju. Ukoliko se ispituju arterije ili vene donjih ekstremiteta tada ćete osloboditi donji deo tela od odeće i oblači medicinske gaćice. U mirnom zatamnjenom prostoru lekar potom na ispitivane delove tela nanosi određenu količinu providnog gela (na bazi vode) koji služi za bolji prenos zvučnih talasa u tkivo, i bolji prijem talasa iz tkiva.

Tokom preglesa odgovarajućom sondom se ispituje željena arterija ili vena, a povremeno će se od pacijenta tražiti da duboko udahnete i zadržite vazduh, ili se napne kao da će obaviti defekaciju (Valsalvin manevar) ili promenite položaj tela, pa čak i ustati i neko vreme stoji.

Na kraju pregleda pacijent komadaom papira uklanjanje viška gela, koji se lako odstranjuje, ne šteti koži, i obično ne izaziva alergijske reakcije i ne prlja odeć (jer je na bazi vode).

Doplerov modalitet

Boja Dopler boja prekriva informacije o brzini pokretnih objekata preko tipične slike B-režima. U ovom slučaju, zapremina uzorka je oblast od interesa. Mašina zatim koristi frekvenciju i amplitudu povratnih odjeka iz pulsnog ispitivanja tog regiona da prikaže informacije o protoku u datoj oblasti. Mašina može da dodeli različite boje u zavisnosti od smera protoka, poznatog i kao fazni pomak. Tradicionalno se koriste crvena za protok prema transduktoru ili plava za protok dalje od sonde. Pored toga, mašina će izračunati nijansu boje na osnovu srednjeg pomeranja frekvencije ispitivanog piksela, koji predstavlja srednju brzinu protoka u toj oblasti. Ova nijansa je generalno svetlija za objekte koji se brže kreću i tamnija za objekte koji se sporije kreću.

Kolor dopler je koristan za ispitivanje prisustva ili odsustva krvotoka u organima i za brzo istraživanje velikih površina za turbulentni tok. U slučaju snimanja srca, koristi se za kvalifikaciju regurgitantnog i turbulentnog toka. Iako se neke kvantitativne informacije mogu dobiti strateškom upotrebom doplera u boji, on je generalno koristan za kvalitativne informacije o datoj zapremini uzorka.

Snaga Pover Dopler prekriva informacije o energiji povratnog Doplerovog signala umesto frekvencije na B-režim slike. Da bi to uradio, transduktor prvo dobija informacije o Dopleru identično onima u Dopleru u boji. Koristeći impulsno ispitivanje zapremine uzorka, sistem određuje opseg odjeka sa pomerenim frekvencijama usled protoka. Međutim, kada se odrede ove pomerene frekvencije, mašina ignoriše informacije o frekvenciji umesto da koristi samo informacije o amplitudi iz ovih talasa. Amplitude se zatim mapiraju u boju (često narandžastu) sa signalima veće snage koji se pojavljuju kao svetlije nijanse. Ove nijanse predstavljaju snagu ili „moć“ povratnih signala i ne sadrže nikakve informacije o pravcu ili brzini. Povećana jačina signala, u ovom slučaju, pripisuje se povećanom volumenu pokretne krvi kao i drugim faktorima kao što su brzine smicanja i broj raspršivača u zapremini uzorka.

Postoji nekoliko prednosti za napajanje Doplera. Snažni dopler, za razliku od kolor ili spektralnog doplera, manje utiče na dopler ugao i stoga može da otkrije protok koji može biti blizu okomitog na ultrazvučni snop. Pored toga, kada se pojačanje povećava, šum male amplitude u okolnom tkivu se lakše filtrira, što može povećati osetljivost doplera snage za detekciju protoka krvi u stanjima niskog protoka.

Spektralni dopler Spektralni dopler je termin koji se koristi za opisivanje doplera pulsnog talasa (PV) i doplera sa kontinuiranim talasom (CV). U ovim oblicima Doplerovog snimanja, opseg frekvencija koje se vraćaju na pretvarač tokom određenog perioda podleže mašinski automatizovanim funkcijama brze Furijeove transformacije. Ove funkcije omogućavaju usrednjavanje vraćenih frekvencija, koje se pretvaraju u brzinu i prikazuju kao funkcija vremena.

PV dopler PV Dopler se koristi za određivanje pomeranja frekvencije unutar određene oblasti interesovanja. Da bi to uradio, korisnik koristi snimanje u B-režimu da bi podesio lokaciju zapremine uzorka ili „kapije“ za ispitivanje pomoću pulsnog talasnog Doplera. Uređaj zatim emituje kratke zvučne impulse i čeka povratni eho. Pošto je brzina zvuka u mekim tkivima poznata, uređaj može da varira period tokom kojeg „sluša“ povratne eho na osnovu očekivanog vremena koje će zvuk trebati da putuje da bi se vratio do sonde. PV Dopler onda može da izoluje pomake frekvencije iz zapremine uzorka, što je prikazano u grafičkom obliku sa frekvencijom na i-osi i vremenom na k-osi. Ako korisnik unese podatke u vezi sa Doplerovim uglom, mašina može izračunati brzinu i prikazati ovo umesto frekvencije. PV Doplerovi talasni oblici obično izgledaju „izrezani“ tako što prikazuju samo uski opseg brzina. Ovo je moguće jer kapija za ispitivanje može da izabere male oblasti gde brzine protoka postoje samo u uskom opsegu.

Glavni nedostatak PV Doplera je taj što zbog potrebe za kašnjenjem u prenosu impulsa i prijemom odjeka postoji ograničenje broja impulsa koji se mogu poslati tokom određenog vremenskog perioda. Broj impulsa poslatih u periodu od jedne sekunde se naziva frekvencija ponavljanja impulsa (PRF). Što je veća brzina objekta od interesa, veći PRF mora biti da bi se tačno otkrile povratne frekvencije. PV Dopler ima maksimalnu granicu na kojoj eho iz zapremine uzorka nema dovoljno vremena da se vrati u pretvarač pre nego što se pošalje sledeći impuls. U ovom trenutku, povratni odjeci više nisu koordinirani sa prenesenim impulsom, a Doplerov pomak se više ne može tačno dodeliti.

CV dopler CV Dopler se koristi za određivanje pomeranja frekvencije duž cele putanje ispitivanja. Koristi dva odvojena elementa pretvarača; jedan pretvarač za prenos zvuka, a drugi za prijem zvuka. Pošto postoje odvojeni transduktori za prenos i prijem, zvuk se može prenositi i primati neprekidno. Odjeci se zatim filtriraju za one sa pomakom frekvencije, koji su grafički iscrtani sa brzinom na i-osi i vremenom na k-osi. Pošto se dobijaju sve brzine duž date putanje, talasni oblik izgleda „popunjen“.

Prednost CV Doplera je što se ne oslanja na impulsne zvučne talase. Zbog toga, CV Dopler može da meri veoma velike brzine. Međutim, zbog nedostatka informacija ili kontrole u ​​vezi sa dubinom primljenih frekvencija, ne može tačno da odredi odakle su te brzine nastale duž ose ispitivanja.

Vrste Transkranijalni dopler мини|Transkranijalna dopler insonacija cerebralne cirkulacije мини|Medicinski ultrazvuk kvržice mekog tkiva, koji pokazuje znake sumnje na maligni limfni čvor:- Dopler ultrazvuk koji pokazuje hiperemični protok krvi u hilumu i centralnom korteksu i/ili abnormalni (ne-hilarni kortikalni) protok krvi - Povećana fokalna kortikalna debljina veća od 3 mm - Odsustvo masnog hiluma Transkranijalni dopler (TCD) i transkranijalni kolor dopler (TCCD) mere brzinu protoka krvi kroz krvne sudove mozga transkranijalno (kroz lobanju). Ovi načini medicinskog snimanja vrše spektralnu analizu akustičnih signala koje primaju i stoga se mogu klasifikovati kao metode aktivne akustocerebrografije. Koriste se kao testovi koji pomažu u dijagnostici embolije, stenoze, vazospazma zbog subarahnoidalnog krvarenja (krvarenje iz rupture aneurizme) i drugih problema.

Ovi relativno brzi i jeftini testovi postaju sve efikasniji za otkrivanje: bolesti srpastih ćelija, ishemijske cerebrovaskularne bolesti, subarahnoidalnog krvarenja, arteriovenskih malformacija i zastoja cerebralne cirkulacije. Testovi mogu biti korisni i za perioperativno praćenje i infekciju meningea.

Transkranijalni dopler kojise koristi za ove testove postaje sve prenosivija, što omogućava kliničaru da odlaz u bolnicu, u ordinaciju ili u starački dom na stacionarne i ambulantne preglede.

Transkranijalni dopleri se često koriste u kombinaciji sa drugim testovima kao što su MRI, MRA, karotidni dupleks ultrazvuk i CT skeniranje.