Trombocitopenija (trombopenija) је smanjenje broja trombocita u krvi ispod 150x109/L (liberalna definicija), čiji je broj, u krvi, u fiziološkim uslovima 150 do 400x109/L- krvi.Revijski rad Klinički značajno krvarenje se retko javlja ukoliko je broj trombocita iznad 50x109/L, uz napomenu da se pored broja trombocita uvek mora u obzir uzeti i funkcija trombocita. . . Za razliku od liberalne, restriktivna trombocitopenije karakteriše se brojem trombocita manjim od 100x109/L. Ova vrsta trombocitopenije definisana je u Global Registry of Acute Coronary Events (GRACE) i studijama koje ispituju trombocitopeniju nastalu primenom GPIIb/IIIa antagonista, kao i nekim drugim istraživanjima trombocitopenija u antifosfolipidnom sindromu.6,7,8... Oblici trombocitopenije Prema poreklu trombocitopenija može biti: urođena (retko), stečena. Podela stečenih trombocitopenija Oblici Uzroci Pseudotrombocitopenija(Lažna trombocitopenija) Netačan broj trombocita u krvi , ili laboratorijski artefakt, koji se dešava in vitro, zbog njegove povezanosti sa primenom etilen diamin tetra sirćetne kiseline (EDTA) kao antikoagulansa ili ređe citrata, koji tokom ispitivanja uzorka krvi izazivaju lažnu sliku smanjenog broja cirkulišućih trombocita. Diluciona trombocitopenija Kao posledica primen velikih količina produkata krvi bez trombocita i i.v. unosa tečnosti Distribuciona trombocitopenija Kao posledica sekvestracija u slezini – hipersplenizam (ciroza jetre sa kongestivnom splenomegalijom, Gaucherova bolest, mijelofibroza sa mijeloidnom metaplazijom itd.) Pojačana destrukcija trombocita Neimunološki uzrokovana Diseminovana intravaskularna koagulopatija (DIK) – Trombotična trombocitopenijska purpura (TTP), Hemolitičko uremijski sindrom (HUS) – HELLP-hemoliza, eklampsija – Sepsa i neke sistemske infekcije(hepatitis, infekcija EBV ili CMV,Parvo virus) – Infekcije rikecijama i parazitima(malarija) – Gubitak trombocita naarteficijalnim površinama (CABG, intravaskularni kateteri, IABP, vaskularne proteze) – Urođene i stečene valvularnemane, kardiomiopatije, embolija pluća
Imunonološki posredovana Idiopatska trombocitopenijska purpura (ITP) – Bolesti vezivnog tkiva (SLE, vaskulitisi) – Postransfuziona purpura (PTP) – Antifosfolipidni sindrom – Limfoproliferativne bolesti – Hemofagocitni sindrom – Neonatalna aloimuna trombocitopenija – Gestaciona trombocitopenija – Neke infekcije – HIV, rubela, virusni hepatitisi, CMV, Lajmska bolest, H. pylori – Autoimuni poremećaji (tiroiditis, kolitis, sarkoidoza)
Imunološki posredovana (lekovi) Kardiološki lekovi - heparin, digoksin, kinidin, lidokain, amiodaron, kaptopril, alpha-metildopa, furosemid, tiazidni diuretici, tiklopidin, spironolakton i dr. Lekovi koji sadrže antimon - retinoidi, jodni kontrast, morfin Antimikrobni i antiinflamatorni lekovi - benzodiazepini, kokain, heroin, antidepresivi, aniepileptici, antihistaminici, H2-antagonisti, derivati sulfonilureje i dr. Smanjena produkcija trombocita Supresija koštane srži nutritivni deficit (vitamin B12, folna kiselina, Fe), mijelosupresivni lekovi (hemoterapija, hidroksiurea, INF alfa-2b, tiazidi, preparati estrogena), toksini (kokain, heroin, alkohol), virusne infekcije (Rubeola, CMV, EBV, HIV virus, Parvo B19 virus), infiltracija koštane srži (leukemija, limfomi, metastaze), aplazija koštane srži, insuficijencija bubrega, abnormalnosti koštane srži (mijelodisplazije) i ćelija koje čine stromu koštane srži (osteopetroza, mijelofibroza). Ostali uzroci ARDS, masna embolija, pankreatitis, opekotine, hipotermija, hipotiroidizam Prema patofiziološkom mehanizmu, trombocitopenije mogu biti: primarne, ako je trombocitopenija glavni poremećaj, sekundarne, kada je trombocitopenija propratna pojava uz neku drugu bolest, Prema smanjenju broja trombocita trombocitopenija može biti; laka (blaga), ako je broj trombocita od 100 do 150x109/L, umerena, ako je broj trombocita od 50 do 100x109/L, teška ako je broj trombocita od 20–50x109/L, izražena ako je broj trombocita manji od 20x109/L.
Klinička slika Trombocitopenija obično nema simptome i otkriva se rutinskom laboratorijskim pregledmom kompletne krvne slika. Neke osobe sa trombocitopenijom mogu imati spoljašnja krvarenja, kao što su krvrenje iz nosa ili krvarenje iz desni . Neke žene mogu imati jače ili duže menstruacije ili obilno krvrenje. Modrice, posebno purpura na podlakticama i petehije na stopalima, nogama i sluzokožama, mogu biti uzrokovane spontanim krvarenjem ispod kože.
Osoba sa ovom bolešću može se takođe žaliti na malaksalost, umor i opštu slabost (sa ili bez pratećeg gubitka krvi).
Stečena trombocitopenija može biti povezana i sa upotrebom određenih lekova. Kod odraslih osoba mogu se javiti velike, krvlju ispunjene bule u ustima. Ako je broj trombocita između 30.000 i 50.000/mL, može se očekivati pojava modrice sa manjom traumom, a ko je taj broj između 15.000 i 30.000/mL, javljaju se spontane modrice (uglavnom na rukama i nogama.
Napomene
Reference
Literatura
. . The management of heparin-induced thrombocytopenia; British Committee for Standards in Haematology (2006) . Glanzmann Thrombasthenia, GT (Thrombasthenia of Glanzmann and Naegeli); Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM) . Hagerman R; Ethylenediaminetetraacetic Acid (EDTA)-Dependent Pseudothrombocytopenia: A Case Report of an Incidental but Important Finding, Priory.com 2009
.
.
Spoljašnje veze
Laboratorijske pretrage u kliničkoj medicini - I: HEMATOLOGIJA
Категорија:Тромбоцитопенија