mały|Kamienica Birkowskiego przy Rynku Wielkim w Zamościu Szymon Birkowski (ur. 1574 we Lwowie, zm. 12 stycznia 1626 w Goraju pod Zamościem) – filozof, tłumacz i wydawca. Profesor Akademii Zamojskiej.
Życiorys Syn mieszczanina Tomasza Birkowskiego, młodszy brat kaznodziei Fabiana Birkowskiego. W 1590 wstąpił do Akademii Krakowskiej, gdzie w 1593 uzyskał stopień bakałarza. Następnie jako bakałarz nauczał w Bieczu. W marcu 1594 przybył na zaproszenie Szymona Szymonowica do powstającej akademii ufundowanej przez Jana Zamoyskiego, na stanowisko nauczyciela, a w 1602 profesora logiki. W 1598 został doktorem filozofii. W latach 1604–1607, wysłany przez Jana Zamoyskiego, podjął studia w Padwie i Neapolu. Po otrzymaniu dyplomu doktora medycyny powrócił do Zamościa i objął wykłady z medycyny i fizyki. W roku 1609 został wybrany rektorem Akademii Zamojskiej. Utrzymywał żywy kontakt z Zachodem, korespondował z humanistami: J. Douzą i J. Lipsjuszem. Znał język grecki, brał udział w pracach wydawniczych w Zamościu i wraz z S. Szymonowicem pomagał A. Burskiemu w kierowaniu drukarnią Akademii. Poświęcał się badaniom rękopisów starożytnych ze Wschodu. Pełnił funkcję sekretarza i lekarza T. Zamoyskiego. W 1614 ożenił się z Zofią Możdżanką.
Twórczość Przekłady Znany z przekładu z greki na łacinę dzieła „O zestawianiu wyrazów” greckiego retora Dionizjusza z Halikarnasu. Przekład ten ukazał się drukiem w Zamościu w 1602 roku. Inne utwory Korczak in regno Russiae, Caraffa in regno Neapolitano Neapol 1607 Elegia de obitu... Justii Lipsii wydane w: J. Lipsjusz: Opera Lejda 1613, drukarnia: H. Cardon, wyd. nast.: Antwerpia 1637 Materiały List od S. Szymonowica (brak roku), najprawdopodobniej do S. Birkowskiego, zawierający podziękowanie za wiersze. Wyd. T. Wierzbowski: Materiały do dziejów piśmiennictwa polskiego t. 2, Warszawa 1904, s. 50 Wiadomość o pracach zachowanych w rękopisach Biblioteki Zamoyskich — zob. L. Zembrzuski: Medycyna i nauki przyrodnicze w Akademii Zamojskiej. czas. Medycyna 1933 nr 20; L. Zembrzuski, K. Lepszy: Birkowski Szymon. Polski słownik biograficzny t. 2 (1936) s. 105
Opracowania nt. Birkowskiego źródło: S. Starowolski: Scriptorum Polonicorum Hekatontas Frankfurt 1625; wyd. 2 rozszerzone Wenecja 1627; wyd. 3 Frankfurt 1644; wyd. 4 w: Tractatus tres... Wrocław 1734 S. Starowolski: Monumenta Sarmatarum Kraków 1655 F. Siarczyński: Obraz wieku panowania Zygmunta III cz. 1, Lwów 1828 M. Wiszniewski: Historia literatury polskiej t. 6, Kraków 1844 s. 207-208 W. A. Maciejowski: Piśmiennictwo polskie t. 2, Warszawa 1852; t. 3 dod. Warszawa 1852
Przypisy
Linki zewnętrzne Szymon Birkowski – rękopisy i książki w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Neapolu Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Padwie Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Rektorzy Akademii Zamojskiej Kategoria:Polscy tłumacze na język łaciński