Dom Wędlikowskich w Katowicach – zabytkowa, modernistyczna kamienica mieszczańska położona w Katowicach-Śródmieściu przy ulicy PCK 10. Została ona oddana do użytku w 1939 roku, a za projekt budynku odpowiada Stanisław Gruszka.
Historia Kamienica mieszkalna według projektu architekta Stanisława Gruszki została wzniesiona w latach 1937–1939 dla doktora Kazimierza Wędlikowskiego i jego żony Henryki jako budynek wielorodzinny z mieszkaniami do wynajęciaCzęściowo dom miał służyć jako klinika dla kobiet. Zob. A. Czapla-Oslislo: 8 wybranych powodów, dla których warto zgubić się w modernistycznych Katowicach. „Magazyn {Slow}” 2016, nr 8 : https://web.archive.org/web/20181107185247/http://shop.beslow.pl/wp-content/uploads/SLOW_PDF_MINI/SLOW_008_E_mini.pdf. W czasie okupacji niemieckiej oraz po 1945 roku mieszkania przydzielono wysokiej rangi urzędnikomByli to m.in. pracownicy pobliskiego aresztu śledczego. Zob. http://nanans.blox.pl/2010/12/DOM-WEDLIKOWSKICH.html, jeden lokal pozostawiając właścicielom. Po 1989 roku dom w całości przejęła rodzina WędlikowskichP. Sacha: Chicago nad Rawą. Gość Niedzielny Katowicki, 22 lipca 2007 nr 29/806 s. 406, https://www.gosc.pl/files/old/gosc.pl/zalaczniki/2007/07/23/1185176178/1185176193.pdf.
W 2005 obiekt wpisano do rejestru zabytków pod nr A/162/05.
Obecnie kamienica pełni funkcje mieszkalno-biurowe i jest otwarta w godzinach urzędowania mieszczących się tu firm. Dom umieszczono w projekcie „Szlak Moderny” w KatowicachDom Wędlikowskich. Szlak moderny. http://www.moderna.katowice.eu/content/dom-mieszkalny-ul-pck-10. Pozostaje ona symbolem architektury modernistycznej Katowic, a jego obrysy były zamieszczone m.in. na produktach marki Geszeft.
Architektura i wnętrza thumb|left|Projekt Stanisława Gruszki pochodzący z lat 1937–1939 thumb|Skrzynki na listy thumb|Klatka schodowa
Dom w stylu modernizmu z elementami funkcjonalizmu usytuowany jest na narożnej działce u zbiegu ulic PCK 10 (dawniej Kościelna) i Mari Skłodowskiej-Curie (dawniej Wandy).
Jest to obiekt pięciokondygnacyjny, podpiwniczony wzniesiony z cegły na rzucie litery „L”, nakryty płaskim dachem-tarasem. Elementem charakterystycznym jest zaokrąglony narożnik zwany „miękkim” z oknami o szybach wykonanych przy użyciu szkła cylindrycznego. Elewacje zewnętrzne niesymetryczne, utrzymane w kompozycji horyzontalnej. Cechą wyróżniającą są poziome pasy okien, pełnych balkonów i pól międzyokiennych o kontrastujących kolorach – białym, czarnym i czerwonym oraz zróżnicowanej fakturze tynków. Stąd popularna nazwa domu – „zebra”.
Główne wejście do budynku zlokalizowane w fasadzie południowej, cofnięte w stosunku do elewacji z murowaną belką nadprożową oddzielającą drzwi zewnętrzne od prostokątnego nadświetla. Elewacja zachodnia z bramą garażową w przyziemiu, półokrągłymi balkonami, zwieńczona masztem flagowym.
Wnętrze zasadniczo dwutraktowe o układzie zachowanym w niemal niezmienionej formie od momentu wybudowania. Klatka schodowa zlokalizowana w części centralnej z pionem windy od zachodu. Dobrze zachowana, o ścianach obłożonych płytami z szarego i białego marmuru oraz trawertynu. Podłoga z trójkolorowego lastriko. Z oryginalnego wyposażenia zachowały się: skrzynki na listy, chromowane i drewniane balustrady, stolarka drzwiowa i okienna, dzwonki do drzwi, numery niektórych mieszkań oraz winda marki Sowitsch z kryształowym lustrem.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Anna Syska, Tomasz Kiełkowski: Styl gotycki wyklucza się : międzywojenna architektura w województwie śląskim. Katowice : Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego, 2015, s. 155 Aneta Borowik: Słownik architektów inżynierów i budowniczych związanych z Katowicami w okresie międzywojennym, Katowice, 2012, s. 50-51. Katowicka moderna 1927-1939. Oprac. Z. Oslislo. Katowice, 2012, s.116-117. Modernizmy: architektura nowoczesności w II Rzeczpospolitej. T. 2, Katowice i województwo śląskie. Red. A. Szczerski, Kraków 2014, 200-201, 205. R. Nakonieczny: Luksusowa architektura Katowic w latach międzywojennych (1922-1939). W: Oblicza modernizmu w architekturze: paradygmat luksusu w architekturze modernizmu XX w. "Trójgłowy smok" – architektura dwudziestolecia międzywojennego na Górnym Śląsku (1922-1939). Red. R. Nakonieczny, J. Wojtas-Swoszowska, Katowice 2013. s. 139-147. Waldemar Odorowski: Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939. Katowice, 2013, s. 275.
Kategoria:Śródmieście (Katowice) Kategoria:Architektura modernizmu w Katowicach Kategoria:Zabytkowe kamienice w Katowicach Katowice