Wołodymyr Petrowycz Szajan, , Włodzimir Szajan, Wolhodymyr Shayan (ur. 2 sierpnia 1908 we Lwowie, zm. 15 lipca 1974 w Londynie) – ukraiński filozof, orientalista-sanskrytolog, religioznawca, psycholog i nauczyciel, poeta, prozaik, tłumacz. Inicjator odrodzenia rodzimowierstwa słowiańskiego na Ukrainie, jeden z pierwszych badaczy Księgi Welesa.
Życiorys W 1927 skończył gimnazjum we Lwowie, następnie na Uniwersytecie Lwowskim studiował filozofię, sanskryt, języki europejskie i literaturę. Początkowo interesował się Heglem i Husserlem, później, po doznanym objawieniu na górze Grechit na Huculszczyźnie (1934), opisanym w formie zbeletryzowanej w książeczce w języku ukraińskim Terpynnia mołodoho Hucuła ("Ciepienia młodego Hucuła", Lwów 1936), zainteresował się szczególnie religią starowedyjską i jej relacją do religii Słowian. W czasie studiów indologicznych pod kierunkiem prof. Stefana Stasiaka zaprzyjaźnił się w ks. Franciszkiem Tokarzem. Efektem tego były publikacje w języku polskim - dwa tomiki przekładów z Rygwedy. Studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza ukończył obroną pracy (w języku polskim) pt. "Indra w Rygwedzie", w której wskazywał na tożsamość indyjskiego Indry ze słowiańskim Perunem. W latach 1939–1941 (za pierwszej sowieckiej okupacji Lwowa) był asystentem prof. Stasiaka na indologii Uniwersytetu im. Iwana Franki we Lwowie. Od 1944 roku przebywał na emigracji, gdzie był jednym z założycieli Ukraińskiej Wolnej Akademii Nauk. Po wojnie pracował w bibliotece im. Tarasa Szewczenki przy Związku Ukraińców w Wielkiej Brytanii. Od 1969 roku piastował funkcję prezydenta Europejskiego Prezydium UWAN. Był również przywódcą Związku Wolnych Dziennikarzy oraz redaktorem naczelnym wydawanego w Toronto od 1968 roku pisma „Switannia”, wokół którego w 1972 roku zawiązano Instytut im. prof. Szajana.
Był orędownikiem Księgi Welesa, a także odrodzenia rodzimej wiary Ukraińców. Jak sam twierdził, ideę tę przyjął na górze Grehit () w Karpatach. W 1943 roku przed swoją emigracją do Zachodniej Europy założył organizację polityczno-religijną Zakon Rycerzy Boga Słońca. Kolejny jej oddział powstał już na emigracji, jednak zaprzestał działalności ze względu na rozproszenie jej członków; po śmierci Szajana, w 1981 roku, grupa jego uczniów zarejestrowała w Hamilton Zrzeszenie Ukraińców Rodzimej Wiary.
Wybrane publikacje Wśród publikacji autorstwa W. Szajana można wymienić następujące pozycje: Hymny Rygwedy. Wiązka pierwsza. Lwów: Nakładem autora . — 48 s. Hymny walki. Hymny Rygwedy. Wiązka druga. Lwów: Nakładem autora . — 48 s. Studiji nad wedijśkoju dumkoju (, 1947), Najwyszcze Switło: Studija pro Swaroha i Chorosa (, 1969), Najwyszcza Swiatist´: Studija pro Swantewyta (, 1971), Dżereło syły ukrajinśkoji kultury (, 1972), Hryhorij Skoworoda: Łycar Swiatoji Borni (, 1984).
Jego zebrane prace w języku ukraińskim zostały wydane jako Wira predkiw naszych (, t. I, Hamilton (Canada), 1987, t. II, Lwów, 2019
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Ukraińscy duchowni słowianowierczy Kategoria:Ukraińscy filozofowie XX wieku Kategoria:Ukraińscy religioznawcy Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1974 Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019 Kategoria:Pisarze neopogańscy