Maria Concetta Chludzińska-Józefowicz (ur. 27 listopada 1894 w Smoleńsku, zm. 15 kwietnia 1936 w Warszawie) – polska pielęgniarka Czerwonego Krzyża. Jedna z najbardziej zasłużonych na polu pielęgniarskim postaci z czasów I wojny światowej i międzywojennej epoki.
Młodość Pochodziła ze starej ziemiańskiej rodziny na Białej Rusi (córka Władysława Chludzińskiego i Emmy z domu Paulucci). W młodocianym wieku poświęciła się w majątku rodzinnym na Witebszczyźnie pracy społecznej wśród włościan; w Dreźnie doskonaliła się w muzyce, uczęszczając jednocześnie na kursy Czerwonego KrzyżaA. Romer, Polka bohaterką włoską, „Polonia-Italia”, Warszawa 1936, nr 5 (20 maja 1936), s. 20.
Działalność jako sanitariuszka Przed wojną jeszcze ukończyła wyższe kursy sanitarne (m.in. szkołę pielęgniarek w WenecjiS. Krzywoszewski (red.), W ofiarnej służbie, „Świat: pismo tygodniowe ilustrowane”, R. 31, nr 34 (22 sierpnia 1936), s. 13.), a z jej wybuchem, nie mogąc wrócić do kraju, jako sanitariuszka Włoskiego Czerwonego Krzyża, udała się na front i tam pracowała z zapałem, niezwykłą odwagą i poświęceniem. Za wstawiennictwem między innymi księżnej D’Aosta (głównej inspektorki Włoskiego Czerwonego Krzyża), po ukończeniu z odznaczeniem kursów sanitarnych przyjęta została do służby sanitarnej w wojsku. Wkrótce otrzymała srebrny medal za ratowanie chorych i rannych, których wynosiła na własnych barkach z palącego się szpitala. Brała udział w pamiętnej bitwie nad IsonzoA. Romer, Polka bohaterką włoską, s. 20.. Po dziesięciu dniach jej trwania, na posterunku oddział austriacki (mimo konwencji genewskiej) aresztował ją pod zarzutem szpiegostwa (Polka na włoskiej służbie) i umieścił w podziemnych kazamatach twierdzy w Lublanie.
Otrzymała wiele odznaczeń, a między nimi pierwsza jako kobieta wojenny medal włoski: „Medaglia d’argento al valore” oraz najwyższą międzynarodową medal dla pielęgniarek Medal Florence Nightingale, który jedna z pierwszych w czasie wojny otrzymała. Po powstaniu Polski wróciła do wolnej ojczyzny, którą wkrótce czekała wojna z bolszewikami. Jako sanitariuszka, udała się na front, aby nieść pomoc żołnierzowi polskiemu, oraz walczyć z epidemią tyfusu na Wołyniu. Z nastaniem pokoju, została wydelegowana z Polski do Londynu na roczny międzynarodowy kurs dla pielęgniarek, który ukończyła w 1921 r. W Krakowie z pomocą Amerykańskiego Czerwonego Krzyża organizowała roczne kursy dla pielęgniarek. W 1922 r. przyjechała do Warszawy i razem z Polskim Czerwonym Krzyżem i przedstawicielką Amerykańskiego Czerwonego Krzyża, miss Helen Bridge, współdziałała w zorganizowaniu „Zawodowej szkoły pielęgniarek”M. Gromanowa, Śp. Marja Concetta z Chludzińskich Józefowiczowa, „Kurjer Warszawski”, R. 116, nr 111,(23 kwietnia 1936) – wydanie wieczorne, s. 11–12.. Po otwarciu Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa została zatrudniona jako instruktorka i pracowała w tejże szkole od 1 maja 1922 r. do 14 kwietnia 1923, oraz jako instruktorka w placówkach szpitalnych szkolenia praktycznegoM. B. Jezierska (red.), Pochylone nad człowiekiem: z dziejów Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa 1921-1945,Wydawnictwo Naukowe PWN 1991, s. 46.
Śmierć Zmarła na Starym Mieście w Warszawie. Pozostawiła po sobie owdowiałego męża Wacława Józefowicza. Pochowana została w grobowcu na warszawskich Powązkach z Alojzym Chludzińskim (dziadkiem), rodzonym bratem bł. Celiny Borzęckiej. Na płycie nagrobnej widnieje napis: MARIA CONCETTA CHLUDZIŃSKA SIOSTRA CZERWONEGO KRZYŻA WŁOSKIEGO I POLSKIEGO.
Przypisy
Bibliografia
Łozińska-Hempel Maria, Z łańcucha wspomnień, Wyd. Literackie, s.66-83, 233 Kraków 1986, ISBN: 8308012183
Linki zewnętrzne
Wirtualne Muzeum Pielęgniarstwa Polskiego - Maria Chludzińska - Józefowicz Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych - Maria Chludzińska - Józefowicz
Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Polskie pielęgniarki Kategoria:Zmarli w 1936