Andrzej Piotr Wierzbicki (ur. 29 czerwca 1937 w Warszawie, zm. 12 czerwca 2026) – polski inżynier automatyk, specjalista w zakresie metod wspomagania decyzji.
Życiorys Dyplom mgr. inż. łączności ze specjalnością automatyka uzyskał w 1960 r. na Wydziale Łączności Politechniki Warszawskiej. W latach 1959–1961 pracował w Instytucie Elektrotechniki. Od 1961 r. do 2004 r. był zatrudniony w Politechnice Warszawskiej w Katedrze Automatyki (obecnie Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej) Wydziału Łączności, później Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej (od 1995 Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych). Stopień doktora uzyskał na Wydziale Elektroniki Politechniki Warszawskiej w 1964 r., stopień doktora habilitowanego w 1968 r., tytuł profesora w 1976 r., stanowisko profesora zwyczajnego w 1992 r. Od 1996 r. do 2018 był zatrudniony w Instytucie Łączności (PIB), w latach 1996–2004 pełnił funkcję dyrektora naczelnego Instytutu Łączności.
Opublikował ponad 12 książek naukowych oraz 4 monografie o charakterze podręczników, był redaktorem naukowym 6 książek, opublikował ponad 150 artykułów w recenzowanych czasopismach naukowych i rozdziałów w książkach, ponad 120 referatów na konferencjach naukowych, ma 3 wdrożone i wykorzystane patenty. Był promotorem ponad 20 doktorów, kilku doktorantów (A. Dontchev, I. Lasiecka, A. Lewandowski) są profesorami na uczelniach zagranicznych. Jego doktoranci lub pracownicy zespołu kierowanego przez niego obronili 4 habilitacje (A. Ruszczyński, J. Szymanowski, K. Kiwiel, A. Pacut), trzech z nich uzyskało tytuł profesora. Był autorem 52 recenzji rozpraw doktorskich, 20 habilitacyjnych i 12 wniosków profesorskich, w tym kilku dla uczelni zagranicznych (4 rozprawy doktorskie i 5 wniosków profesorskich, włącznie z Uniwersytetem Stanforda). Miał uznany międzynarodowo wkład w teorię sterowania i optymalizacji w tym autorstwo zasady maksimum dla procesów z opóźnieniem, algorytmy przesuwanych funkcji kary i uzupełnionych funkcji Lagrange’a z uogólnieniami na przypadek dynamiczny i ograniczeń w przestrzeni Hilberta. Był autorem uogólniającego podejścia do teorii wrażliwości układów dynamicznych i sterowania optymalnego, opartego na rozróżnieniu roli modelu podstawowego i rozszerzonego oraz strukturalnej wersji twierdzenia o funkcji uwikłanej (monografia, tłumaczona też na j. angielski).
Zasadniczym osiągnięciem Andrzeja P. Wierzbickiego było autorstwo oryginalnego podejścia do teorii i metodologii optymalizacji wektorowej, wielokryterialnego wspomagania decyzji i projektowania. Podejście to, zwane metodą punktu odniesienia, w warstwie teoretycznej opiera się na nowych charakteryzacjach rozwiązań wektorowo optymalnych z wykorzystaniem stożkowego rozdzielania zbiorów i specjalnej klasy funkcji osiągnięcia (skalaryzujących), zależnych parametrycznie od punktu odniesienia. W warstwie metodologicznej podejście to kładzie nacisk na suwerenną rolę użytkownika systemu wspomagania decyzji czy projektowania (którego trzeba wspomagać, a nie zastępować w ostatecznym wyborze decyzji czy wariantu projektu). Podejście to zyskało międzynarodową akceptację i stało się podstawą dalszych prac wielu autorów amerykańskich, japońskich i europejskich. Wśród innych zainteresowań badawczych Andrzeja P. Wierzbickiego trzeba wyróżnić prace związane z teorią i technikami negocjacji, a także autorstwo zdobywającej coraz większe zainteresowanie międzynarodowe racjonalnej teorii intuicji, opartej na rozróżnieniu pomiędzy trudnością przetwarzania informacji słownej i całościowego przetwarzania pełnej informacji (głównie wizualnej) docierającej do człowieka, na uznaniu upraszczającej i przyspieszającej roli wynalazku mowy w procesie ewolucyjnym oraz na przeciwstawieniu jej intuicji. Z teorii tej wynika m.in., że tylko niewiele neuronów w mózgu ludzkim zajmuje się rozumowaniem racjonalnym, logicznym i słownym. W latach 2004–2007 pracował też nad mikro-modelami kreowania wiedzy, był współautorem dwóch monografii na ten temat. Opublikował też szereg prac dotyczących koncepcji cywilizacji i społeczeństwa informacyjnego; Komisja Europejska powołała go w latach 2000–2003 na członka ISTAG (Information Society Technology Advisory Group). W Polsce uzyskał nagrodę im. Prof. Hofmokla za pomoc w tworzeniu pierwszych naukowych sieci komputerowych oraz propagowanie idei społeczeństwa informacyjnego.
Na Politechnice Warszawskiej pełnił funkcje zastępcy dyrektora Instytutu Automatyki, prodziekana, dziekana Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej w kadencji 1975–78. Od 1992 roku był profesorem zwyczajnym Politechniki Warszawskiej. W r. 1960–61 spędził rok na Politechnice Darmstadt . Na przełomie 1970 i 1971 spędził rok na Uniwersytecie Minnesota oraz Uniwersytecie Browna w USA. W latach 1978–1984 pracował w Międzynarodowym Instytucie Stosowanej Analizy Systemowej (IIASA) w Austrii, od 1979 jako kierownik działu teoretycznego tego instytutu. W 1985 wykładał na studiach doktoranckich Uniwersytetu Zdalnego Nauczania w Hagen, Niemcy. W 1989–90 spędził rok jako profesor wizytujący Uniwersytetu w Kioto. Ponadto, wykładał na studiach doktoranckich wielu uczelni w kraju i zagranicą. W latach 2004–2007 był zatrudniony jako profesor badawczy w w Nomi koło Kanazawy. W kadencji 1991–94 pełnił z wyboru funkcje przewodniczącego Komisji Badań Stosowanych KBN oraz zastępcy przewodniczącego Rady Fundacji Nauki Polskiej. W latach 1998–2002 uczestniczył w Brukseli, jako ekspert w zakresie telekomunikacji, w negocjacjach przygotowujących akcesję Polski do Unii Europejskiej, Był członkiem i przewodniczącym zespołów opiniodawczych KBN: Zespołu d.s. Infrastruktury Informacyjnej KBN, 1995–2000; Zespołu d.s. Rozwoju i Promocji Nauki, 1995–2000, przewodniczący; Zespołu d.s. Współpracy Naukowej z Zagranicą, od 2001 do 2004 przewodniczący. Był też członkiem i przewodniczącym wielu Rad Naukowych (m.in. PIAP, NASK). Od 1986 był członkiem redakcji, a przez pewien czas także redaktorem, czasopisma Przyszłość: Świat, Europa, Polska Komitetu Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium PAN.
W roku 2005 wyróżniony nagrodą za najlepszy referat Knowledge Creation and Integration: Creative Space and Creative Environments na Hawai International Conference on Systems Sciences. W roku 2009 uczestniczył jako audytor w międzynarodowym przeglądzie prac nowo powstającego Aalto University w Helsinkach.
Międzynarodowe odznaczenia i wyróżnienia 1991: Wyróżniony Georg Cantor Award Międzynarodowego Towarzystwa MCDM (Multiple Criteria Decision Making) 2000-2002: Wybrany przez Komisję Europejską jako członek ISTAG (Information Society Technology Advisory Group), Bruksela, Belgia 2003: Odznaczony krzyżem oficerskim belgijskiego orderu wynalazczości (LE MERITE DE L’INVENTION, Croix d’Officier, No. 1819), Bruksela, Belgia 2005: Wyróżniony Best Paper Award 38th Hawaii International Conference on System Science, Kulualoa, Hawaii 2006: Wyróżniony nagrodą im. T. Hofmokla za popularyzację idei społeczeństwa informacyjnego, Warszawa
Wybrane publikacje Andrzej P. Wierzbicki Modele i wrażliwość układów sterowania, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1977 Andrzej P. Wierzbicki: On the Role of Intuition in Decision Making and Some Ways of Multicriteria Aid of Intuition, Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, Vol. 6, s. 65–78, 1997. Andrzej P. Wierzbicki, M. Makowski, J. Wessels: Model-based Decision Support Methodology with Environmental Applications, Dordrecht: wyd. Kluwer 2000. Andrzej P. Wierzbicki, Y. Nakamori: Creative Space: Models of Creative Processes for the Knowledge Berlin-Heidelberg: wyd. Springer 2006 Andrzej P. Wierzbicki, Y. Nakamori: Creative Environments: Supporting Creativity for the Knowledge Civilization Age Berlin-Heidelberg: wyd. Springer 2007 Andrzej P. Wierzbicki: Techne_n: Elementy niedawnej historii technik informacyjnych i wnioski naukoznawcze Warszawa: Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” PAN 2011 (wersja angielska wydana w 2015, Springer Verlag, Berlin) Andrzej P. Wierzbicki: Przyszłość pracy w społeczeństwie informacyjnym Warszawa: Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” PAN 2015 (wersja angielska wydana w 2017, Springer Verlag, Berlin)
Przypisy Krzysztof Pikoń, Agnieszka Sokołowska Złota Księga Nauk Technicznych, wyd. Helion, Gliwice 2003, s. 452.
Bibliografia Krzysztof Pikoń, Agnieszka Sokołowska, Złota Księga Nauk Technicznych, Wydawnictwo Helion 2003, s. 452. Profesorowie i docenci Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 1951-2001. Pod red. J.S. Bobera i R. Z. Morawskiego. Oficyna Wyd. PW, Warszawa 2001. .
Kategoria:Polscy teoretycy sterowania Kategoria:Polscy inżynierowie automatycy Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2026