Ceratomegilla undecimnotata – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych. Zamieszkuje Europę, Syberię oraz zachodnią i środową część Azji.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1781 roku niezależnie przez dwóch badaczy, Carla Petera Thunberga pod nazwą Coccinella oculata oraz Guillaume’a-Antoine’a Oliviera pod nazwą Coccinella circularis. Obie te nazwy zostały zduszone przez Międzynarodową Komisję Nomenklatury Zoologicznej, a nomen protectum stanowi epitet nadany w 1792 roku przez Davida Hinricha Schneidera na łamach „Neuestes Magazin für die Liebhaber der Entomologie” w kombinacji Coccinella undecimnotata. Miejsce typowe leży na południu Francji.
Morfologia Chrząszcz o krótkim, owalnym, lekko spłaszczonym ciele długości od 5 do 7 mm. U samca głowa jest żółta z czarną nasadą, a u samicy czarna z parą żółtych plamek. U samców trzeci człon czułków jest rozdwojony. Przedplecze ma przedni brzeg głęboko wcięty, brzegi boczne obrzeżone do około połowy długości, a krawędź nasadową nieobrzeżoną. Barwa przedplecza jest czarna z żółtymi kątami przednimi, a niekiedy, zwłaszcza u samców, także z żółtą krawędzią przednią. Na czerwonoceglastych pokrywach występują po trzy czarne plamy oraz jedna wspólna czarna plama wspólna zajmująca tarczkę, która z tyłu jest rozszerzona nieznacznie lub wcale nierozszerzona na boki. Plamy przednie pokryw leżą na barkach, zaś środkowe są znacznie przesunięte ku tyłowi. Wierzchołek pokryw ma formę ostrołuku. Odnóża środkowej i tylnej pary mają golenie z dwoma kolcami na wierzchołkach. Stopy cechuje obecność zęba u nasady pazurka. Pierwszy z widocznych segmentów odwłokowych zaopatrzony jest w linie udowe.
Ekologia i występowanie Biedronki te zasiedlają stanowiska nasłonecznione, o charakterze kserotermicznym lub ruderalnym, gdzie bytują na krzewach i drzewach liściastych, bylinach i roślinach zielnych. Szczególnie często widywane są na ostach. Zjadają mszyce, m.in. Hyalopterus pruni. Zimę spędzają wśród uschniętych traw, pod kamieniami i w szczelinach skalnych.
Gatunek palearktyczny, rozprzestrzeniony od krajów śródziemnomorskich i Europy Środkowej przez Europę Wschodnią po Syberię. W Europie znany jest z Portugalii, Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji. W Azji notowany jest z Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, anatolijskiej części Turcji, syberyjskiej części Rosji, Kazachstanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu, Tadżykistanu, Kirgistanu, Iraku i Iranu.
W Polsce należy do najrzadszych biedronek. Po 1950 roku notowano ją z Niziny Wielkopolskiej, Wyżyny Lubelskiej, Wyżyny Małopolskiej, Pienin i Bieszczadów.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Iraku Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1792 roku