Naturalny metajęzyk semantyczny – sztuczny język stworzony przez Annę Wierzbicką; forma badania i opisywania znaczenia słów i emocji w różnych językach. Jest jednym z przyrządów językoznawstwa kognitywnego. Metajęzyk odwołuje się do najprostszych pojęć występujących we wszystkich językach i mających w nim maksymalnie zbliżone znaczenie. Powstał i jest wciąż udoskonalany na podstawie analizy dostępnych danych dotyczących wszystkich istniejących języków świata.
Słownik metajęzyka tworzy kilkanaście gniazd językowych. Według obecnej wersji metajęzyk obejmuje następujące słowa/pojęcia: ja, ty, ktoś, coś, ludzie, ciało ten, ten sam, inny jeden, dwa, niektóre, dużo, wszystko dobry, zły, duży, mały myśleć, wiedzieć, chcieć, czuć, widzieć, słyszeć mówić, słowo, prawda robić, dziać się (zdarzać się), ruszać się być (istnieć), mieć żyć, umrzeć nie, być może, móc, bo (=ponieważ, z powodu), jeżeli kiedy, teraz, chwila, po (potem), przed (przedtem), długo, krótko, przez pewien czas gdzie, tutaj, pod, nad, daleko, blisko, z tej strony, wewnątrz bardzo, więcej rodzaj, część tak jak, taki jak
Z tego zestawu słów budowane są schematy opisujące dane pojęcia czy emocje. Taka konstrukcja schematu i jego odwoływanie się do pojęć najprostszych i uniwersalnych daje możliwość pełniejszego, niż w przypadku zastosowania innych metod, porównania słów (nierzadko słownikowo) tłumaczonych na siebie.
Schemat metajęzyka można zrozumieć na przykładzie objaśnienia słowa „złość”: Osoba x zrobiła coś To jest coś złego Nie chcę, aby ta osoba robiła to Gdy ta osoba to robi, to ja czuję coś złego Nie chcę, by ona to robiła Nie mogę nic zrobić, aby ta osoba nie robiła tego Z tego powodu czuję coś złego
Metajęzyk znajduje zastosowanie w językoznawstwie kognitywnym, psychologii i komunikacji międzykulturowej i wszelkich naukach zajmujących się emocjami, w szczególności w różnych kulturach.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Języki sztuczne Kategoria:Semantyka