Jiří Stránský (ur. 12 sierpnia 1931 w Pradze, zm. 29 maja 2019) – czeski pisarz, dramaturg, tłumacz, dwukrotny więzień polityczny reżimu komunistycznego i obrońca praw człowieka. Był wnukiem czechosłowackiego polityka Jana Malypetra.
W 1953 roku został aresztowany przez komunistów i skazany na osiem lat przymusowej pracy za „zdradę”. Został zwolniony w 1960 roku. W 1974 roku został ponownie aresztowany, oskarżony o defraudację i skazany na kolejne 3 do 5 lat, ale został zwolniony po półtora roku. Podczas pobytu w więzieniu spotkał się z kilkoma pisarzami katolickimi, co zachęciło go do zostania pisarzem.
Po upadku reżimu komunistycznego był autorem i szefem międzynarodowej sekcji Czeskiego Funduszu Literackiego. W 1992 roku został wybrany przewodniczącym czeskiej sekcji Międzynarodowego Stowarzyszenia Pisarzy. Był przewodniczącym rady Biblioteki Narodowej w latach 1995-1998.
Był założycielem-sygnatariuszem deklaracji praskiej o sumieniu europejskim i komunizmie.
Prace Za płotem (napisane w więzieniu) (1953-1960) opublikowane w 1999 roku; Szczęście (większość kopii została skonfiskowana i zniszczona przez komunistów), została wydana w 1990 roku Dziki kraj wydana w 1970 roku Aukcje 1997, sequel Dzika Ziemia 1989 Przelot (2001) Krótkie opowiadania dla mojego słońca (2002) Cicha poczta (2002) Historie dla Klarki (2004) Perły słodkowodne (2005) Stary człowiek i śmierć (2007)
Krótkie historie Zbieg okoliczności (1976) Boże Narodzenie (1976) Przelot (1976) Arch (2009) Listy bez granic (2010)
Filmy oparte na jego twórczości Bumerang (1996), reżyseria: Hynek Bočan Dziki kraj (1997) Dziki kraj serial (1997–2001), reżyseria: by Hynek Bočan Uniforma (2001), reżyseria: Hynek Bočan Żaba (2001), reżyseria: Hynek Bočan Kawałek nieba (2005), reżyseria: Petr Nikolaev
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czechosłowaccy dysydenci Kategoria:Czescy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Czescy dramaturdzy XXI wieku Kategoria:Czescy poeci XX wieku Kategoria:Czescy poeci XXI wieku Kategoria:Czescy prozaicy XX wieku Kategoria:Czescy prozaicy XXI wieku Kategoria:Czescy scenarzyści XX wieku Kategoria:Czescy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Czescy tłumacze Kategoria:Laureaci Nagrody im. Karela Čapka Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Pisarze związani z Pragą Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2019