Puchar Volpiego dla najlepszej aktorki (wł. Coppa Volpi per la migliore interpretazione femminile) – nagroda przyznawana corocznie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji za najlepszą rolę kobiecą spośród filmów konkursu głównego. Wyróżnienie, nazwane na cześć założyciela festiwalu hrabiego Giuseppe Volpiego, przyznaje międzynarodowe jury. Nazwa i forma nagrody funkcjonuje od trzeciej edycji imprezy, czyli od 1935 – wcześniej przyznawano aktorkom Złote Medale. W latach 1939–1940, 1943–1946 i 1969–1982 nagroda nie była przyznawana.

Statystyki thumb|right|200px|Bette Davis, jedyna laureatka nagrody za role w dwóch filmach. thumb|right|200px|Ingrid Bergman, nagrodzona za rolę w filmie Europa ’51 (1952). thumb|right|200px|Juliette Binoche, laureatka za rolę w filmie Trzy kolory. Niebieski (1993). thumb|right|200px|Catherine Deneuve, laureatka Pucharu Volpiego za rolę w filmie Plac Vendôme (1998). thumb|right|200px|Valeria Golino z Pucharem Volpiego za rolę w filmie Dla waszego dobra (2015). thumb|right|200px|Cate Blanchett, dwukrotna zdobywczyni nagrody. Najczęściej, jak do tej pory, nagradzane były role aktorek francuskich (18 wyróżnień) i amerykańskich (13). Dotychczas czterem aktorkom udało się zdobyć Puchar Volpiego dwukrotnie. W kolejności chronologicznej były to: Amerykanka Shirley MacLaine (1960, 1988) Francuzka Isabelle Huppert (1988, 1995) Włoszka Valeria Golino (1986, 2015) Australijka Cate Blanchett (2007, 2022)

Pierwsza laureatka, Amerykanka Helen Hayes, była jedyną nagrodzoną wybraną w głosowaniu publiczności (1932). Z kolei jej rodaczka Bette Davis była jedyną zdobywczynią nagrody za role w dwóch różnych filmach (1937). Nagrodę dla Ingrid Bergman (1952) organizatorzy festiwalu przyznali pośmiertnie dopiero w 1992, gdyż w chwili premiery filmu Europa ’51 jury odmówiło jej przyznania ze względu na dubbing – aktorka grała po szwedzku, a jej głos został zdubbingowany na język włoski.

Pierwszą czarnoskórą laureatką była pochodząca z Martyniki Darling Légitimus (1983). Najmłodszą zdobywczynią nagrody była Francuzka Victoire Thivisol (1996) – miała skończonych zaledwie pięć lat. Najstarszymi laureatkami były 81-letnia Angielka Peggy Ashcroft (1989) i 82-letnia Włoszka Elena Cotta (2013).

Francuzka Juliette Binoche i Amerykanka Julianne Moore to jedyne aktorki, które zdobyły nagrody aktorskie na wszystkich trzech najważniejszych europejskich festiwalach filmowych: nagrodę dla najlepszej aktorki na MFF w Cannes, Srebrnego Niedźwiedzia na MFF w Berlinie oraz Puchar Volpiego na MFF w Wenecji. Pięć ról nagrodzonych w Wenecji przyniosło ich laureatkom również Oscara dla najlepszej aktorki (Helen Hayes, Vivien Leigh, Helen Mirren, Emma Stone i Olivia Colman).

Żadnej polskiej aktorce nie udało się jak dotychczas zdobyć tej nagrody.

Laureatki Pucharu Volpiego Rok Aktorka Tytuł polski Tytuł oryginalny 1932 Helen Hayes Grzech Madelon Claudet The Sin of Madelon Claudet 1934 Katharine Hepburn Małe kobietki Little Women 1935 Paula Wessely Episode Episode 1936 Annabella Noc przed bitwą Veille d’armes 1937 Bette Davis Kid GalahadFortancerki Kid GalahadMarked Woman 1938 Norma Shearer Maria Antonina Marie Antoinette 1941 Luise Ullrich Annelie Annelie 1942 Kristina Söderbaum Złote miasto Die goldene Stadt 1947 Anna Magnani Posłanka Angelina L’onorevole Angelina 1948 Jean Simmons Hamlet Hamlet 1949 Olivia de Havilland Kłębowisko żmij The Snake Pit 1950 Eleanor Parker Uwięziona Caged 1951 Vivien Leigh Tramwaj zwany pożądaniem A Streetcar Named Desire 1952 Ingrid Bergman Europa ’51 Europa ’51 1953 Lilli Palmer The Four Poster The Four Poster 1956 Maria Schell Gervaise Gervaise 1957 Dzidra Ritenberga Malwa МальваMalwa 1958 Sophia Loren Czarna orchidea The Black Orchid 1959 Madeleine Robinson Na dwa spusty À double tour 1960 Shirley MacLaine Garsoniera The Apartment 1961 Suzanne Flon Nie zabijaj Tu ne tueras point 1962 Emmanuelle Riva Teresa Desqueyroux Thérèse Desqueyroux 1963 Delphine Seyrig Muriel Muriel 1964 Harriet Andersson Kochać Att älska 1965 Annie Girardot Trzy pokoje na Manhattanie Trois chambres à Manhattan 1966 Natalja Arinbasarowa Pierwszy nauczyciel Первый учительPierwyj uczitiel 1967 Shirley Knight Metro Dutchman 1968 Laura Betti Teoremat Teorema 1983 Darling Légitimus Ulica ubogich chatek Rue cases nègres 1984 Pascale Ogier Noce pełni księżyca Les nuits de la pleine lune 1986 Valeria Golino Historia miłosna Storia d’amore 1987 Kang Soo-yeon Zastępcza matka 씨받이Sibaji 1988 Isabelle Huppert Sprawa kobiet Une affaire de femmes Shirley MacLaine Madame Sousatzka Madame Sousatzka 1989 Peggy Ashcroft Geraldine James She’s Been Away She’s Been Away 1990 Gloria Münchmeyer Księżyc w lustrze La luna en el espejo 1991 Tilda Swinton Edward II Edward II 1992 Gong Li Historia Qiu Ju 秋菊打官司Qiu Ju da guan si 1993 Juliette Binoche Trzy kolory. Niebieski Trois couleurs: Bleu 1994 Maria de Medeiros Bezbrzeżny smutek Três Irmãos 1995 Sandrine Bonnaire Isabelle Huppert Ceremonia La cérémonie 1996 Victoire Thivisol Ponette Ponette 1997 Robin Tunney Niagara, Niagara Niagara, Niagara 1998 Catherine Deneuve Plac Vendôme Place Vendôme 1999 Nathalie Baye Związek pornograficzny Une liaison pornographique 2000 Rose Byrne Bogini roku 1967 The Goddess of 1967 2001 Sandra Ceccarelli Światło moich oczu Luce dei miei occhi 2002 Julianne Moore Daleko od nieba Far From Heaven 2003 Katja Riemann Rosenstrasse Rosenstraße 2004 Imelda Staunton Vera Drake Vera Drake 2005 Giovanna Mezzogiorno Bestia w sercu La bestia nel cuore 2006 Helen Mirren Królowa The Queen 2007 Cate Blanchett I’m Not There. Gdzie indziej jestem I’m Not There 2008 Dominique Blanc Inna L’autre 2009 Ksienija Rappoport Podwójna godzina La doppia ora 2010 Ariane Labed Attenberg Attenberg 2011 Deannie Yip Proste życie 桃姐Tou ze 2012 Hadas Jaron Wypełnić pustkę למלא את החללLemale et ha’halal 2013 Elena Cotta Ulica w Palermo Via Castellana Bandiera 2014 Alba Rohrwacher Złaknieni Hungry Hearts 2015 Valeria Golino Dla waszego dobra Per amor vostro 2016 Emma Stone La La Land La La Land 2017 Charlotte Rampling Hannah Hannah 2018 Olivia Colman Faworyta The Favourite 2019 Ariane Ascaride Gloria Mundi Gloria Mundi 2020 Vanessa Kirby Cząstki kobiety Pieces of a Woman 2021 Penélope Cruz Matki równoległe Madres paralelas 2022 Cate Blanchett Tár Tár 2023 Cailee Spaeny Priscilla Priscilla 2024 Nicole Kidman Babygirl Babygirl 2025 Xin Zhilei Słońce wschodzi dla każdego 日掛中天Ri gua zhong tian

Przypisy

Linki zewnętrzne Festiwal Filmowy w Wenecji w portalu IMDb.com Festiwal Filmowy w Wenecji w portalu filmweb.pl

Kategoria:Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji Kategoria:Nagrody dla aktorek filmowych