Piotr Michał Skubała (ur. 29 lipca 1955 w Chorzowie) – polski naukowiec, ekolog, akarolog, profesor nauk biologicznych., etyk środowiskowy, popularyzator nauki, edukator ekologiczny, działacz na rzecz ochrony przyrody, aktywista klimatyczny.
Życiorys Ukończył w 1974 roku I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, a następnie biologię (1979) na Uniwersytecie Śląskim. Od 1981 roku pracuje w Katedrze Ekologii Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska na tej uczelniUniwersytet Śląski – pracownik, http://pracownik.us.edu.pl/us-addressbook/emp/25082 [dostęp 2019-09-08].. W 1992 roku uzyskał stopień naukowy doktora po obronie pracy Analiza akologiczno-faunistyczna zgrupowań glebowych Oribatida (Acarida) rezerwatu „Pod Rysianką” (promotor: Stanisław Dziuba). Habilitował się w 2004 roku na podstawie rozprawy Colonization and development of oribatid mite communities (Acari: Oribatida) on post-industrial dumpsColonization and development, http://www.sbc.org.pl/Content/61389/colonization_and_development.pdf [dostęp 2019-09-08].. Tytuł profesora otrzymał w 2014 roku. Pracując zawodowo był też nauczycielem biologii i ochrony środowiska w I LO w Chorzowie (1979, 1986–1998), nauczycielem biologii (z językiem wykładowym – angielskim) w Katolickim Liceum Ogólnokształcącym w Sosnowcu (1996–1998), nauczycielem biologii w Niepublicznym Liceum Ogólnokształcącym Polskiego Związku Biathlonu – Szkole Mistrzostwa Sportowego w Chorzowie (1996–1999) oraz wykładowcą w Międzynarodowym Miasteczku Edukacji Ekologicznej w Rogoźniku (1992–2002). Jego zainteresowania naukowe dotyczące glebowych roztoczy koncentrują się wokół takich zagadnień jak: wykorzystanie mechowców (Oribatida) w paleoakarologii, wpływ roślin inwazyjnych na kształtowanie się zgrupowań glebowych roztoczy (Acari), bioakumulacja metali ciężkich u różnych gatunków Oribatida, sukcesja roztoczy w martwym drewnie, kolonizacja i rozwój zgrupowań glebowych roztoczy na zwałach poprzemysłowych, czy zgrupowania Oribatida w gradiencie skażeniaWydział Biologii I Ochrony Środowiska – pracownicy, http://www.wbios.us.edu.pl/pracownicy-szczegoly/items/piotr-skubala.html, [dostęp 2019-09-08]..
Działalność ekspercka, społeczna i popularyzatorska ekspert ds. etyki (ethic expert) w Komisji Europejskiej w Brukseli (program HORIZON 2020, od 2016) członek komisji ds. GMO i GMM przy Ministrze Środowiska (2014–2019) członek kolegium redakcyjnego czasopisma „Acarologia” (Francja), „Journal of Pollution Effects and Control” (USA), „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies” (Polska) i „AURA. Ochrona środowiska” (Polska) Przewodniczący Komisji Rewizyjnej w Polskim Towarzystwie Akarologicznym (2008–2019). członek „Nauki dla przyrody” członek Rady Naukowej Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie (od 2005). Członek Rady ds. różnorodności biologicznej Parku Śląskiego (od 2016) autor stałego działu pt. „Przemyśleć przyrodę na nowo” w miesięczniku „AURA – Ochrona środowiska” (od 2013) stały współpracownik i redaktor prowadzący działu „Wokół tajemnicy życia na Ziemi” w miesięczniku „Dzikie Życie” (od 2013) organizator Festiwalu Kultury Ekologicznej „ZIELONO MI” w Katowicach (2007–2013) organizator i prowadzący spotkania Klubu Myśli Ekologicznej w Katowicach (od 2012) przewodniczący wojewódzkiego Jury Olimpiady Wiedzy Ekologicznej – etapu w Katowicach (od 2014) spiker klimatyczny, współpracuje z fundacją Al Gore’a – Climate Reality Project (od 2018) współpracuje z mediami lokalnymi, krajowymi i zagranicznymi w charakterze eksperta w zakresie ekologii i ochrony środowiska i popularyzatora nauki prowadzi bardzo ożywioną działalność dydaktyczną i popularyzatorską wiążącą się z wygłaszaniem wykładów, prowadzeniem warsztatów w Polsce i za granicą, w innych ośrodkach naukowych, dla szkół różnego typu, komitetów olimpiad przedmiotowych, urzędów miasta, organizacji ekologicznych, fundacji, instytucji filmowych, kulturalnych, politycznych, placówek dydaktycznych, urzędów miasta, ogrodów botanicznych i zoologicznych. W większości obejmują one szeroko pojętą problematykę ekologiczną, wiążą się z problematyką kryzysu klimatycznego, etyką ekologiczną, zagadnieniem zrównoważonego rozwoju do 1989 roku związany z Polskim Czerwonym Krzyżem, w którym od 1974 roku pełnił szereg kierowniczych funkcji we władzach Ruchu Młodzieżowego Polskiego Czerwonego Krzyża oraz władzach statutowych PCK, a swoje zainteresowania społecznikowskie związał w głównej mierze z działalnością w środowisku osób niepełnosprawnych aktywista w Śląskim Ruchu Klimatycznym
Odznaczenia i wyróżnienia Brązowy Krzyż Zasługi (2007) – pkt 40. Medal Komisji Edukacji Narodowej (1989) Odznaka Honorowa za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Klimatu (2025) Odznaka Honorowa PCK IV stopnia (1979), III stopnia (1984) i II stopnia (1988) Medal Pamiątkowy 60-lecia PCK (1979) odznaka „Za Zasługi dla Uniwersytetu Śląskiego” (2019) nagroda indywidualna „ZIELONY CZEK” za osiągnięcia w zakresie edukacji ekologicznej, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (2006) nagroda zespołowa „ZIELONY CZEK” za działania popularyzatorskie i promocję postaw proekologicznych, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (2013) tytuł „Dobromira Roku 2013” za organizację inicjatyw na rzecz ekologii (nagroda przyznana w ramach Ekologicznego Kongresu Gospodarczego, Katowice, 11–12 maja 2013)
Życie prywatne Żonaty z Elwirą, nauczycielką historii w Uniwersyteckim I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie.
Publikacje Piotr Skubała jest autorem wielu publikacji naukowych i popularnonaukowych z etyki ekologicznej, filozofii środowiskowej, edukacji ekologicznej, ochrony środowiska, rozwoju zrównoważonego. Wiedzę biologiczną łączy z zainteresowaniami filozoficznymi i etycznymi, stoi na gruncie holistycznej koncepcji przyrody, reprezentuje stanowisko biocentryczne.
Publikacje akarologiczne Monografia autorska Skubała P. 2004. Colonization and development of oribatid mite communities (Acari: Oribatida) on post-industrial dumps. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 2219. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, s. 216, 17 tabl., CD-ROM. .
Artykuły i rozdziały w książkach (wybrane) Zmudczyńska-Skarbek K., Barcikowski M., Drobniak S. M., Gwiazdowicz D. J., Richard P., Skubała P., Stempniewicz L. 2017. Transfer of ornithogenic influence through different trophic levels of the Arctic terrestrial ecosystem of Bjørnøya (Bear Island), Svalbard. Soil Biology and Biochemistry 115: 475–489. doi: https://doi.org/10.1016/j.soilbio.2017.09.008 Rola K., Kurek P., Skubała P. 2017. Badger (Meles meles) disturbances affect oribatid mite (Acari: Oribatida) communities in European temperate forests. Applied Soil Ecology 121: 20–30. http://dx.doi.org/10.1016/j.apsoil.2017.09.013 Skubała P., Rola K., Osyczka P. 2016. Oribatid communities and heavy metal bioaccumulation in selected species associated with lichens in a strongly metal contaminated habitat. Environmental Science and Pollution Research 23: 8861–8871, DOI: 10.1007/s11356-016-6100-z Skubała P., Rola K., Osyczka P., Kafel A. 2014. Oribatid Mite Communities on Lichens in Heavily Contaminated Post-Smelting Dumps. Archives of Environmental Contamination and Toxicology 67: 578–592. https://doi.org/10.1007/s00244-014-0066-y Skubała P., Smyrnova-Trybulska E. 2014. E-learning as an effective modern method of building a sustainable society. International Journal of Continuing Engineering Education and Life-Long Learning 24(1): 62–76. Skubała P., Dethier M., Madej G., Solarz K., Mąkol J., Kaźmierski A. 2013. How many mite species dwell in subterranean habitats? A survey of Acari in Belgium. Zoologischer Anzeiger – A Journal of Comparative Zoology 252: 307–318. Skubała P., Zaleski T. 2012. Heavy metal sensitivity and bioconcentration in oribatid mites (Acari, Oribatida). Gradient study in meadow ecosystems. Science of the Total Environment. 414: 364–372. doi:10.1016/j.scitotenv.2011.11.006. Skubała P., Maślak M. 2009. Succession of oribatid fauna (Acari, Oribatida) in fallen spruce trees: Deadwood promotes species and functional diversity. In: Sabelis M.W., Bruin J. (eds.) Trends in Acarology. Springer, Dordrecht, The Netherlands: 123–128. . Skubała P., Kafel A. 2004. Oribatid mite communities and metal bioaccumulation in oribatid species (Acari, Oribatida) along the heavy metal gradient in forest ecosystems. Environmental Pollution, Elsevier, 132: 51–60. Skubała P. 1999. Colonization of a dolomitic dump by oribatid mites (Acari, Oribatida). Pedobiologia, Urban & Fischer Verlag, Jena, 43: 145–159. Skubała P. 1995. Moss mites (Acarina: Oribatida) on industrial dumps of different ages. Pedobiologia, Urban & Fischer Verlag, Jena, 39: 170–184. Niemi R., Skubała P. 1993. New species of Moritzoppia and Medioppia from Beskidy Mountains, Poland (Acarina, Oribatida, Oppiidae). Entomologica Fennica: 195–200.
Publikacje o tematyce ekologicznej i pozostałe Książki Legutko-Kobus P., Rzeńca A., Skubała P., Sobol A. 2020. Miasta i ich mieszkańcy w obliczu wyzwań adaptacji do zmian klimatu (Cities and city residents in the face of the challenges to adapt to climate change). Studia Cykl Monografii, t. 8/200. Polska Akademia Nauk, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Warszawa, s. 151. . Ogrodnik B., Kulik R., Skubała P. 2010. Filozofia, psychologia i ekologia w edukacji dla zrównoważonego rozwoju. Śląski Ogród Botaniczny, Mikołów 2010, s. 179. . Skubała P., Kukowka I. 2010. Zrozumieć przyrodę na nowo. 10 zasad jak uczyć o przyrodzie, by budować motywację do działań ekologicznych. Zeszyty Ekologiczne, Zeszyt 1. Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot, Bystra, s. 103. .
Redakcja książki Skubała P. (red.) Homo naturalis. Przyrodnicze, społeczne i ekonomiczne aspekty rozwoju zrównoważonego. WORD-PRESS, Katowice 2009, s. 287. .
Rozdziały w książkach i artykuły w czasopismach (wybrane) Słowiński M., Skubała P., Zawiska I., Kruk A., Obremska M., Milecka K., Ott F. 2018. Cascading effects between climate, vegetation, and macroinvertebrate fauna in 14,000-year palaeoecological investigations of a shallow lake in eastern Poland. Ecological Indicators 85: 329–341. doi: https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2017.09.033 Skubała P. 2018. Emocje i etyka, czyli co łączy mnie ze zwierzętami. W: Kubisz M., Tymieniecka-Suchanek J. Zwierzę – język – emocje. Dyskursy i narracje. Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 3729: 15–24. wersja drukowana . Skubała P. 2018. World Scientists’ Second Warning to Humanity: The Time for Change Is Now. BioScience, biy007, https://doi.org/10.1093/biosci/biy007 Skubała P. 2015. Etyka środowiskowa – dlaczego jej dzisiaj potrzebujemy. W: Bartoszek A., Fice M., Kurowska E., Sierka E. (red.) Prosumenckie społeczeństwo a energetyka prosumencka – problemy wdrażania innowacyjnych ścieżek rozwoju OZE. Uniwersytet Śląski w Katowicach, Katowice: 33–50. . Skubała P. 2012. E-Learning as a Modern Method of Modeling Environmental Consciousness in Postindustrial Era: the Pros and Cons. In: Smyrnova-Trybulska E. (ed.) E-learning for Societal Needs. Monograph. University of Silesia, Cieszyn: 41–56. . Skubała P., Kulik R. 2009. Ekologiczna wizja świata i człowieka. O związkach ekologii z psychologią. [Eco-friendly vision of the world and man. About interrelationships between ecology and psychology] W: Romanowska-Łakomy H., Kędzierska H. (red.) Człowiek Integralny. Holistyczna wizja człowieczeństwa. ENETEIA, Wydawnictwo Psychologii i Kultury, Warszawa: 235–246. . Skubała P. 2007. Do We Live on the Symbiotic Planet? A Comment against „Nature Red in Tooth and Claw”. In: D. Lorimer, L. Sosnowski (eds) Towards a New Renaissance: Values, Spirituality and the Future. Jagiellonian University Press, Kraków: 101–110. .