thumb|Początek ulicy od pl. Solnego thumb|Odcinek początkowy od ul. E. Gepperta do ul. Świdnickiej thumb|Odcinek wschodni, budynek Oniro pod nr 36, w tle po lewej widoczna droga wewnętrzna i przejście do ul. Świdnickiej thumb|Odcinek wschodni, budowa biurowca Oniro thumb|Odcinek zachodni, widoczne zamknięcie osi widokowej ulicy przez budynek przy ul. Świdnickiej 6 Ulica Ofiar Oświęcimskich – ulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę Eugeniusza Gepperta i plac Solny z ulicą Kazimierza Wielkiego. Ma 486 m długości. Ulica składa się z dwóch odcinków: zachodniego, od ulicy Eugeniusza Gepperta do ulicy Świdnickiej, oraz wschodniego, od ulicy Szewskiej do ulicy Kazimierza Wielkiego. Natomiast na odcinku od ulicy Świdnickiej do ulicy Szewskiej jej bieg jest przerwany zabudową z lat 50. XX wieku powstałą w ramach nieistniejącego dziś placu Młodzieżowego. Przy ulicy dominuje zabudowa ciągła pierzejowa, w tym budynki zabytkowe, takie jak między innymi Kamienica Heinricha von Rybischa, Dom rodziny Fränckel, Dom handlowy Schottländera / Singera, Dom handlowy firmy Junkernstrasse-Bau GmbH, Biurowiec Junkernstrasse-Bau GmbH i inne. Wśród charakterystycznych obiektów współczesnych położonych przy ulicy można wymienić między innymi budynek ZETO z lat 60. XX wieku przy zachodnim odcinku ulicy oraz budynek parkingu Szewska Centrum z 1999 r. przy wschodnim odcinku ulicy.

Historia Pierwotnie ulica w swojej historii dzieliła się na trzy różne odcinki, z odrębnymi nazwami.

Pierwszy z odcinków łączy współczesną ulicę Eugeniusza Gepperta i plac Solny z ulicą Świdnicką. Już pierwotnie nosił on miano, przypisane później całej ulicy – Junkerska (inne możliwe tłumaczenie: Pańska), ale pierwsza wzmianka o nazwie tej ulicy pochodzi dopiero z 1418 r., mimo iż prawdopodobnie ulica istniała już wcześniej. Była to ulica zatylna wobec południowej pierzei Rynku. Z tego względu północna strona ulicy obejmowała oficyny posesji przyrynkowych (co mogło być przyczyną stosunkowo późnej wzmianki w dokumentach o tej ulicy, o czym wyżej), natomiast południowa strona obejmowała posesje, które sięgały murów obronnych (tzw. wewnętrznych), które z czasem, gdy te fortyfikacje traciły na znaczeniu, były wchłaniane przez te nieruchomości.

Drugim z odcinków była ulica biegnąca od ulicy Świdnickiej do ulicy Łaciarskiej. Zamieszkiwali ją możni mieszczanie (potwierdzają to dokumenty z XIV wieku). Również na tym odcinku posesje południowe z czasem, tj. wraz z utratą znaczenia przez mury obronne linii wewnętrznej, wchłaniały tereny zajmowane przez fortyfikacje.

Trzeci odcinek – Zaułek Seidenbeutel – stanowił uliczkę między oficynami biegnącą w kierunku tzw. Przedbramia Oławskiego. Tu w 1522 roku zbudowano budynek, który odciął uliczkę od furty położonej w rejonie skrzyżowania Pfnorrgasse i współczesnej Łaciarskiej. Przeobrażenia w układzie zabudowy tego rejonu rozpoczęły się w 1908 r. Objęły między innymi wytyczenie ulicy między domem handlowym i biurowcem zrealizowanych dla spółki Junkernstraße-Baugesellschaft mbH w 1912 r. Do dziś widocznym reliktem tego zaułka są widoczne od strony Trasy W-Z tyły posesji położonych przy ulicy Oławskiej.

Od 1824 roku ulica stanowiła jedną całość.

Wśród zabudowy ulicy pod numerami 27-29 istniał budynek z zajazdem „Pod Złotą Gęsią”, obecnie nieistniejący, zniszczony w 1945 r. Mieszkali w nim podczas pobytu w mieście Polacy, między innymi Fryderyk Chopin (1830 r.), Juliusz Słowacki (1831 r.), Edward Dembowski (1843 r.), Wincenty Pol (1846 r.), Kornel Ujejski (1846 r.). Przy ulicy znana również była cukiernia Periniego mieszcząca się pod numerem 1. Tu spotkał się Juliusz Słowacki ze swoją matką. Natomiast w budynku pod numerem 3 zamieszkali w 1843 r. Antoni Woykowski i Julia Woykowska. Tu otworzyli biuro wydawanego przez siebie „Tygodnika Literackiego”. Natomiast w domu pod numerem 30-31 od 1833 r. działał antykwariat założony i prowadzony przez Zygmunta Schlettera. W jego ramach istniał rozwinięty dział polski, a w latach 1834-1855 wydawał on dzieła wielu polskich autorów.

W latach 1526–1531 zbudowana została kamienica Heinricha von Rybischa pod współczesnym numerem 1. Była ona przebudowywana w XVIII wieku, a w 1945 r. podczas II wojny światowej zniszczona. Na lata 1956–1958 i lata 1962–1963 przypadł okres jej rekonstrukcji i odbudowy. W 1997 r. obiekt przeszedł remont. W XVIII wieku, w latach 1728-1765 dom ten był własnością Tekli Flemingowej z Radziwiłów, późniejszej żony księcia Wiśniowieckiego.

W 1851 roku przy ulicy powstała pod numerem 15/17 (ówczesna nr 9/10) kolejna z piwiarni firmy założonej przez Conrada Kisslinga, po założonej wcześniej piwiarni przy Rynku 1, przeniesionej w 1849 roku do kamienicy nr 19 oraz przed założoną w 1913 r. piwiarnią przy ulicy Stanisława Leszczyńskiego 7/9.

Przy zbiegu ulicy Świdnickiej i Ofiar Oświęcimskich w 1897 roku zbudowano dom handlowy Paula Schottländera zgodnie z projektem Karla Grossera. Budynek został częściowo zniszczony w 1945 r. podczas oblężenia Wrocławia prowadzonego przez Armię Czerwoną. Wyremontowany po wojnie pełnił nadal funkcję handlową. W 1997 r. przeszedł modernizację według projektu T. Lacha z pracowni Studio Ar-5.

W latach 1909–1911 powstał zespół budynków zlokalizowanym pomiędzy ulicami Ofiar Oświęcimskich, Łaciarską i Kazimierza Wielkiego dla spółki Junkernstraße-Baugesellschaft mbH Autorem projektu był Alvin Wedemann. Po wojnie kompleks ten stał się wrocławską siedzibą Narodowego Banku Polskiego.

W 1912 roku powstał dla spółki Junkernstraße-Baugesellschaft mbH przy skrzyżowaniu ulicy Ofiar Oświęcimskich z ulicą Łaciarską biurowiec, który był najbardziej nowatorskim obiektem handlowo-biurowym w tym czasie – tzw. Biurowiec Hansa Poelziga, bowiem to właśnie Hans Poelzig był autorem projektu tego budynku, po rezygnacji inwestora z koncepcji Alvina Wedemanna opracowanej w 1910 r., projektanta wyżej opisanego zespołu budynków dla tego samego zamawiającego. Pierwotnie w parterze budynku urządzono sklepy, w tym pierwszy w mieście sklep firmy Elektrolux, oraz kino „Urania”, dalej na dwóch piętrach mieściły biura właściciela, a na trzecim i czwartym piętrze funkcjonowała miejska szkoła kupiecka dla chłopców i dziewcząt. W okresie powojennym obiekt został rozbudowany o kolejną kondygnację i przy tej inwestycji zmieniono jego dach. Był on między innymi siedzibą Miastoprojektu-Wrocław, banku (od 1992 roku III Oddział Banku Zachodniego SA, później BZ WBK), Teatru Pantomimy, czasowo, na czas remontu siedziby w Pałacu Schaffgotschów przy ulicy Tadeusza Kościuszki, także Klubu Studenckiego „Pałacyk” i Prokuratury Apelacyjnej.

Przed I wojną światową przy ulicy znajdowało się wiele winiarni polecanych osobom przyjezdnym.

W wyniku działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. zniszczeniu uległa część zabudowy przy ulicy. Jednym z najbardziej zniszczonych obszarów był kwartał ulic: Świdnickiej, Oławskiej, Szewskiej i nieistniejącej ówcześnie we współczesnej formie ulicy Kazimierza Wielkiego (ówcześnie ulica Słodowa), przecięty ulicą Ofiar Oświęcimskich. W miejscu tym, po uprzątnięciu gruzowisk, powstał tzw. Plac Młodzieżowy. Na nim między innymi zorganizowano fragment śródmiejski Wystawy Ziem Odzyskanych. W 1948 roku był miejscem innej ekspozycji obejmującej zbiór wielkoformatowych infografik, prezentujących plany odbudowy miasta. Oprócz wymienionych imprez na placu organizowano inne plenerowe wystawy, wiece, a także był on miejscem dla trybuny honorowej podczas pierwszomajowych pochodów.

W 1954 r. zespół architektów, składający się z następujących osób: Anna i Jerzy Tarnawscy, Włodzimierz Czerechowski, Ryszard Jędrak i Ryszard Natusiewicz, zaprojektowali tzw. Plac Młodzieżowy w kwartale ulic: Świdnickiej, Oławskiej, Szewskiej i nieistniejącej ówcześnie we współczesnej formie ulicy Kazimierza Wielkiego (ówcześnie była tu ulica Słodowa). Jednakże realizacja tego projektu w latach 1955-1962 skutkowała przerwaniem biegu ulicy Ofiar Oświęcimskich. Zrealizowano jedynie w jej ciągu przejście w bryle budynku przy ulicy Świdnickiej, a środkowe jego skrzydło biegnące w przybliżeniu wzdłuż śladu zatartej ulicy przypisano do ulicy Szewskiej numery 78 i 79.

We Wrocławiu 1 grudnia 1964 r. otwarto pierwszy w Polsce z zakładów obliczeniowych, w ramach sieci ZETO (Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej). W 1965 r. powstał projekt budynku dla Zakładu Elektronicznej Techniki Obliczeniowej przy ulicy Ofiar Oświęcimskich 7-13 we Wrocławiu. Projekt ten został opracowany w przedsiębiorstwie projektowym Miastoprojekt Wrocław, a jego autorami byli Anna i Jerzy Tarnawski. W latach 1967–1969 obiekt został wybudowany i oddany do użytkowania. Od 1969 roku zakład przeniósł się do nowej, tutejszej siedziby. Tu zainstalowano w 1970 r. pierwszy z wykonanych egzemplarzy komputera Odra 1304. W patio z tarasem na pierwszej kondygnacji budynku w latach 60. i 70. XX wieku działała kawiarnia.

Układ drogowy na wschodnim krańcu ulicy uległ przekształceniu w wyniku realizacji inwestycji prowadzonej w końcu lat 70. XX wieku polegającej na budowie nowej Trasy W-Z, obejmującą na tym odcinku ulicę Kazimierza Wielkiego, prowadzoną częściowo w miejscu przebiegu Oławy Miejskiej. W tym rejonie znajduje się początek tuneli drogowych przebiegających pod placem Dominikańskim.

W 1993 r. rozpoczęto projektowanie budynku, którego podstawą funkcją miał być parking wielostanowiskowy. Budowę rozpoczęto w 1996 (1998) roku, kompleks otrzymał nazwę Szewska Centrum. Zakończenie budowy miało miejsce w listopadzie 1999 roku, a obiekt oddano do użytkowania w 2000 r. Projekt obiektu powstał w pracowni Terra Architektoniczne Studio Autorskie Muller Stefan z Wrocławia, a jego autorami był sam profesor Stefan Müller, który współpracował przy tym projekcie z Pawłem Jaszczukiem. Budowę natomiast prowadził Mostostal Warszawa S.A. oraz Wrocławskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego nr 2 Wrobis S.A.

Kolejną inwestycją była budowa budynku Oniro, o podstawowej funkcji biurowej, pod numerem 36. Rozpoczęcie budowy miało miejsce w 2006 r., a jej zakończenie nastąpiło w październiku 2007 r. Inwestorem była spółka pod nazwą Zakłady Przemysłu Odzieżowego Otis. Projekt opracowała Pracownia Usług Architektonicznych SARP Wrocław, a na generalnym wykonawcą było Przedsiębiorstwo Budowlane Blockpol.

Nazwy

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: wczesne nazwy: Junkerngasse (Junkerska, Pańska), odcinek od placu Solnego (ulicy Eugeniusza Gepperta) do ulicy Świdnickiej, notowana od XIV wieku, nazwa potwierdzona od 1418 r. Pfnorrgasse, odcinek od ulicy Świdnickiej do ulicy Łaciarskiej, od XIV wieku Zaułek Seidenbeutel, od ulicy Łaciarskiej i furty w murach w kierunku tzw. Przedbramia Oławskiego Junkernstrasse, odcinek od placu Solnego (ulicy Eugeniusza Gepperta) do ulicy Szewskiej, od XV wiek jako całość, czasem z podziałem na Małą i Wielką Junkerską, od XVII wieku jako całość od 1824 r. do 1945 r. Ofiar Oświęcimskich, od 1945 r..

Nazwa ulicy Junkernstrasse (Junkerska, Pańska) wywodziła się od junkrów, czyli dawnych, wpływowych przedstawicieli pruskiej szlachty, służących często w wojsku. W większości były to osoby o poglądach antypolskich i ten fakt był główną przyczyną niezachowania historycznej nazwy tej ulicy po 1945 roku. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 60 z 21.09.1945 r. oraz nr 76 z 19.10.1945 r..

W 2008 roku po raz pierwszy zaproponowano zmianę nazwy ulicy. Argumentowano, że obecna nazwa może utrwalać błędy historyczne. O zmianę nazwy wnosiły również władze Oświęcimia. Propozycja przemianowania ulicy została ponowiona w 2018 roku. Przygotowano projekt uchwały, na mocy której ulica miała zostać podzielona na dwie osobne - ul. Pańską i Płócienniczą. Ostatecznie, w kwietniu 2018 roku projekt został wycofany z porządku obrad rady miejskiej.

Układ drogowy thumb|Ul. Kazimierza Wielkiego, dalej między zabudową ul. Ofiar Oświęcimskich