mały|Wzorzec jednego funta avoirdupois, Anglia, około 1800 r., przechowywany w Musée des Arts et Métiers w Paryżu Funt ( lub ; lb, lbm, lbm, ℔) – pozaukładowa jednostka masy wywodząca się od rzymskiej libry. Miara funta była różna na przestrzeni wieków w różnych państwach, zwykle wynosiła pomiędzy 0,4 a 0,5 kilograma.

Nazwa jednostki wywodzi się od staroangielskiego słowa , a ta od słowa Pfund, germańskiej adaptacji łacińskiego słowa (pol. waga mierzona w librach). Obecnie w państwach anglosaskich jest przyjęty międzynarodowy funt równy 0,45359237 kg oraz stosowany jest skrót lb (od , liczba mnoga w jęz. angielskim: lbs).

Współczesne rodzaje funta funt brytyjski (, powszechnie używany np. w USA), ang. : 1 lb = 0,453 592 37 kg = 16 oz (uncji) = 7000 granów (ziaren) 1 kilogram = 2,204 62 funta

Masa funta została określona przez kupców w Londynie w 1303. Jego dokładna miara i sposób ustalania zmieniały się. W 1878 zdefiniowano wzorzec funta jako odpowiadający ok. 0,453 592 338 kg, w 1883 – ok. 0,453 592 427 kg, wreszcie od 1889 w zaokrągleniu jako 0,453 592 43 kg. Od 1894 funt równy 0,453 592 427 kg przyjęto również w Stanach Zjednoczonych. Współczesny funt międzynarodowy o mierze 0,453 592 37 kg przyjęto w 1958 roku w porozumieniu między USA a krajami Brytyjskiej Wspólnoty Narodów.

W niektórych regionach krajów niemieckojęzycznych, przeważnie jednak w Niemczech słowa „funt” (Pfund) używa się w potocznym języku zamiast „pół kilograma”.

Funt jest także jednostką używaną w oznaczaniu siły naciągu łuku oraz krzywej ugięcia wędzisk (charakterystyka pracy/sztywność).

Dawne rodzaje funta używane w Wielkiej Brytanii: funt – używany od IX wieku do 1879, głównie do metali szlachetnych, według obecnych miar – 0,373 241 721 kg funt funt londyński funt kupiecki () używane we Francji: funt karoliński: 0,454 kg (VIII-IX w.) ok. 0,409 kg, czyli 1,25 funta rzymskiego monetarny/komercyjny: funt esterlin (; pierwsza norma krajowa) / funt rzymski () = ok. 0,367 kg (ok. 367,1-367,2 g; od końca XIII do połowy XIV w. [po 1350]); odpowiednik funta arabskiego funt paryski () / = ok. 0,490 kg (489,506 g od poł. XIV [po 1350] do 1557, 489,505 846 6 g od 1557 do 1793); teoretycznie miało to być 1,5 funta rzymskiego; istniały także inne oficjalne normy funta dla farmaceutów, lekarzy i handlarzy funt metryczny () = 1 kg, używany od 1793 funt usuelle () / funt metryczny () = 0,500 kg, używany od 1812 do 1840 w Rosji: funt = 0,409 5124 kg (używany do 1924) = 1/40 pudaUkaz z 1835 określał masę funta jako równą masie wody o objętości 25,019 cala szesciennego wody w tempraturze 13 1/3° °Ré w próżni (Указ от 11 октября 1835 «О системе Российских мер и весов») w Hiszpanii, Portugalii i Ameryce Łacińskiej: funt = 0,459–0,460 kg W Królestwie Polskim: funt nowopolski = 0,405 504 kg w Polsce: funt zwyczajny = 0,500 kg

Przypisy

Kategoria:Anglosaskie jednostki masy Kategoria:Dawne jednostki miar i wag