mały|240px|Wałcz – 49 samodzielny batalion o-m W tym kompleksie stacjonowało dowództwo i sztab 49 samodzielnego batalionu obserwacyjno-meldunkowego w latach 1950 – 1952

49 samodzielny batalion obserwacyjno-meldunkowy (49 sbomel) – nieistniejący już batalion obserwacyjno-meldunkowy Wojska Polskiego.

Historia Formowanie Minister Obrony Narodowej wydał rozkaz Nr 020/Org. z 29 marca 1950 dla dowódcy WLiOPL o sformowaniu na bazie 1 Okręgowego Batalionu Łączności w Legionowie 49 samodzielnego batalionu obserwacyjno-meldunkowego o stanie 634 wojskowych i 2 kontraktowych. W lipcu 1950 r. sztab batalionu przeniesiono do Wałcza w celu ułatwienia dowodzenia tworzonym batalionem w północno-zachodniej części Polski. Trzy kompanie obserwacyjno-meldunkowe batalionu były: w Pucku, w Koszalinie i w Szczecinie tworzyły linię 45 posterunków, obejmując odcinek 600 km wzdłuż granicy morskiej i części lądowej północno-zachodniej. 15 października 1950 r. 49 samodzielny batalion obserwacyjno-meldunkowy osiągnął gotowość bojową.

Zadania, szkolenie, stacjonowanie, sprzęt mały|prawo|240px|Drawno. Były 083 posterunekNa zdjęciu teraźniejsza siedziba UM w Drawnie, gdzie od 1950 zafunkcjonował 083 posterunek obserwacyjno-meldunkowy Zadaniem batalionu było wykrywanie celi przeciwnika, które prowadzono wzrokowo i słuchowo poprzez posterunki obserwacyjno-meldunkowe 49 batalionu, a jedynymi środkami technicznymi były stoliki kursowe, lornetki, dwa aparaty telefoniczne AP-48, busola, zegar – budzik i pięć kilometrów kabla telefonicznego. We własnym zakresie, w razie potrzeby, żołnierze batalionu wykonywali drewnianą wieżę, dół nasłuchowy i schron. Posterunki 49 batalionu były rozmieszczone w pasie przygranicznym w odległości 4–5 km od granicy, były od siebie oddalone o 8–10 km, głębokości 10–12 km i tworzyły kompanijne rejony obserwacyjno-meldunkowe o szerokości 60 km, głębokości 30 km, albo batalionowy rejon o szerokości 80 km i głębokości 60 km. System obserwacji przestrzeni powietrznej i wczesnego ostrzegania był dość prymitywny. Meldunek z posterunku od obserwatora do Głównego Posterunku Obserwacyjno-Meldunkowego docierał w czasie nie dłuższym niż 3-4 minuty. 3 kompania miała 15 posterunków na odcinku Międzyzdroje – Helze (na południe od Cedyni). 3 kompania stacjonująca w Szczecinie miała 15 posterunków na odcinku Międzyzdroje – Helze (na południe od Cedyni), w tym 083 posterunek obserwacyjno-meldunkowy w Drawnie w składzie plutonu obserwacyjno-meldunkowego z 3 kompanii 49 batalionu obserwacyjno-meldunkowego. Miejscem stacjonowania dowódcy plutonu z 3 kompanii, któremu podlegał drawieński posterunek, był Czaplinek, natomiast dowództwo kompanii kwaterowało w Wałczu. Pluton obserwacyjno-meldunkowy oprócz Drawna i Studnicy miał posterunki w Czaplinku, Kaliszu Pomorskim i Budowie. W budynku Urzędu Miejskiego w Drawnie mieścił się od 1950 083 posterunek obserwacyjno-meldunkowy – natomiast wieża obserwacyjna była na Górze Winnej jako wzniesienie pochodzenia polodowcowego, w południowo-wschodniej części miasta Drawno. 083 posterunek obserwacyjno-meldunkowy będący w składzie 1 plutonu (dowódca plutonu ppor. Roman Juszkiewicz) 3 kompanii 49 samodzielnego batalionu obserwacyjno-meldunkowego – osiągnął gotowość bojową 15 października 1950 r. Miejscem stacjonowania dowódcy plutonu 3 kompanii, któremu podlegał drawieński posterunek, był w Czaplinku, dowództwo kompanii kwaterowało w Wałczu.

Rozformowanie batalionu W 1952 roku rozpoczęła się dynamiczna modernizacja techniczna i strukturalna systemu obserwacyjno-meldunkowego, wynikająca z dążenia do pełnego zabezpieczenia granic powietrznych kraju przed penetracją obcych samolotów. Ich zwiększająca się obecność zmusiła Ministerstwo Obrony Narodowej do wprowadzenia bardziej doskonałego sprzętu i środków technicznego wykrywania, do których należały stacje radiolokacyjne. Wprowadzenie na uzbrojenie stacji radiolokacyjnych spowodowało konieczność przeprowadzenia reorganizacji istniejących batalionów obserwacyjnomeldunkowych. W pierwszej połowie 1952 roku przystąpiono do częściowego ich przeformowania w pułki o mieszanej strukturze organizacyjnej, posiadające w swoim w składzie kompanie radiotechniczne. W maju 1952 na podstawie rozkazu nr 0048/Org. z 14 maja 1952 r. dowódcy wojsk OPL OK gen. bryg. Nikołaja Trawina, na bazie 49 batalionu obserwacyjno-meldunkowego i dwóch kompanii obserwacyjno-meldunkowych z Gdyni i Świnoujścia, powstał w Bydgoszczy 8 samodzielny pułk obserwacyjno-meldunkowy (8spobsmeld) o stanie 1784 wojskowych i 16 kontraktowych. Dowódcą 8 samodzielnego pułku obserwacyjno-meldunkowego został dotychczasowy dowódca 49 batalionu obserwacyjno-meldunkowego – mjr Wiktor Kamiński.

Skład etatowy, uzbrojenie, sprzęt Struktura, skład etatowy 49 batalion miał trzy kompanie obserwacyjno-meldunkowe: w Pucku, w Koszalinie i w Szczecinie, tworzyły linię 45 posterunków, obejmując odcinek 600 km wzdłuż granicy morskiej i części lądowej północno-zachodniej.

Skład etatowy batalionu w 1950

Dowództwo i sztab 3 kompanie obserwacyjno-meldunkowe1 kompania w Pucku (dowódca – por. Józef Gelner, tworzyła 15 posterunków, obejmując obszar od Braniewa do Łeby), 2 kompania w Koszalinie (dowódca – por. Zygmunt Klimecki, organizowała sieć posterunków w sektorze Jeziorno–Łebsko–Międzyzdroje), 3 kompania w Szczecinie (dowódca – ppor. Lucjan Apeld, wystawiła również 15 posterunków na odcinku Międzyzdroje – Helze, na południe od Cedyni, w tym 083 posterunek obserwacyjno-meldunkowy w Drawnie w składzie 1 plutonu obserwacyjno-meldunkowego (dowódca ppor. Roman Juszkiewicz) 3 kompanii 49 batalionu obserwacyjno-meldunkowego (dowódca mjr Wiktor Kamiński) 3 plutony obserwacyjno-meldunkowePosterunki 1 plutonu obserwacyjno-meldunkowy 3 kompanii 49 batalionu: 083 Drawno, 081 Studnica, 078 Czaplinek, 082 Kalisz Pomorski, 084 Budów 5 posterunków obserwacyjno-meldunkowychTrzy kompanie obserwacyjno-meldunkowe batalionu: w Pucku, w Koszalinie i w Szczecinie tworzyły linię 45 posterunków, obejmując odcinek 600 km wzdłuż granicy morskiej i części lądowej północno-zachodniej drużyna zaopatrzenia kompania szkolna kwatermistrzostwo magazyn techniczny drużyna gospodarcza

Skład etatowy batalionu w 1952 Dowództwo i sztab 3 kompanie obserwacyjno-meldunkowe 3 plutony obserwacyjno-meldunkowe 5 posterunków obserwacyjno-meldunkowych drużyna zaopatrzenia kompania szkolna kompania radiotechniczna trzy radiolokacyjne posterunki (RLP) stacja radiolokacyjna P-3M kwatermistrzostwo magazyny techniczne drużyna gospodarcza drużyna remontowa

Uzbrojenie, sprzęt, zaopatrzenie Z uzbrojenia żołnierze batalionu posiadali broń etatową: PM wz. 43, amunicję, granaty ręczne RG-42 i F-1 (po 5 szt.). Dowódca batalionu miał do dyspozycji samochód GAZ-67 oraz samochód ciężarowy GAZ-MM. Zaopatrzenie mundurowe i kwaterunkowe żołnierze otrzymywali z kompanii, natomiast zaopatrzenie żywnościowe organizowane było w oparciu o ryczałt pieniężnyŻołnierze dokonywali zakupu prowiantu w sklepach odległych nieraz o kilka kilometrów. Oprócz służby na wieży obserwacyjnej, przyrządzali posiłki, wykonywali prace gospodarcze, kupowali prowiant, uczestniczyli też w programowym szkoleniuNa wyposażeniu zimą żołnierze mieli waciaki, buty filcowe, swetry, czapki uszatki, ale tych nie można było wiązać pod brodę, długi kożuch, a na słotę podgumowaną pelerynę. Żołnierz stał na wieży lub na punkcie bez żadnego oszklenia, zbudowanym np. na dachu budynku gospodarczego. Drugi żołnierz w tym czasie czuwał w pomieszczeniu mieszkalnym przy aparacie telefonicznym. Telefony na wieży i w pomieszczeniu były połączone równolegle.

Przekształcenia 1 Okręgowy Batalion Łączności w Legionowie (1950) → 49 samodzielny batalion obserwacyjno-meldunkowy (JW 2820) w Wałczu (1950-1952) ↘ rozformowany w 1952 8 samodzielny pułk obserwacyjno-meldunkowy (JW 5665) w Bydgoszczy (1952-1956) ↘ przeformowany w 1956

Uwagi

Przypisy

Bibliografia .

Linki zewnętrzne

Kategoria:Służba geograficzna Wojska Polskiego Kategoria:Historia Drawna Kategoria:Wojsko Polskie w Szczecinie Kategoria:Wojsko Polskie w Koszalinie Kategoria:Wojsko Polskie w Wałczu Kategoria:Wojsko Polskie w Drawnie