Walentyna Andrejewna Elbi (, , właściwe Валентина Андреевна Андреева, ur. 31 stycznia 1913 we wsi Staroje Bujanowo, zm. 28 września 2014 w Czeboksarach) – czuwaska pisarka i dramaturg.
Życiorys Urodziła się w biednej chłopskiej rodzinie we wsi Staroje Bujanowo w guberni kazańskiej w Imperium Rosyjskim. Uczęszczała do szkoły podstawowej w rodzinnej wiosce, a następnie ukończyła ośmioletnią szkołę w Kawale w rejonie urmarskim. W 1930 wstąpiła do Czeboksarskiego Technikum Medycznego, ale była zmuszona przerwać naukę z powodu braku źródła utrzymania.
Przez rok pracowała jako pielęgniarka w szpitalu Burtasach w rejonie urmarskim. W latach 1932–1934 pracowała w redakcji gazety okręgowej powiatu kozłowskiego Ленин ялавĕпе. W 1934 dołączyła do redakcji gazety Kanasz (Канаш, obecnie Хыпар). W latach 1936–1938 zdobywała wiedzę w szkole pracowników redakcji. Ukończyła również kursy przygotowawcze na Czuwaskim Państwowym Uniwersytecie Pedagogicznym. W latach 1938–1968 była redaktorem programów dla dzieci w Komisji ds. Radia i Telewizji przy Radzie Ministrów Czuwaskiej ASRR. Aż do emerytury pozostała kierownikiem i redaktorem audycji dla dzieci Хатĕр пул (Bądź gotów). – wspominała po latach.
Członkini Związku Pisarzy ZSRR od 1965, a od 1969 członkini Związku Pisarzy Republiki Czuwaskiej. W 1966 odznaczona medalem „Za pracowniczą dzielność”, w roku 1989 wyróżniona tytułem Zasłużony Pracownik Kultury Czuwaskiej ASRR. Odznaczona również medalem „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”. Otrzymała też dyplomy (Почётная грамота) od Prezydium Najwyższej Rady Republiki (dwukrotnie), Rady Ministrów Czuwaskiej ASRR i Komitetu Regionalnego KPZR.
Zmarła w Czeboksarach (Czuwaszja, Federacja Rosyjska) w wieku 101 lat.
Twórczość Pisała po czuwasku, głównie dla dzieci. Pierwsze opowiadanie opublikowała w 1935 r. w Kanasz. W kolejnych latach publikowała na łamach Пионер сасси, Ялав, Хатĕр пул, Коммунизм ялавĕ, Çил çунат, Тăван атăл. Bohaterowie jej twórczości to przeważnie odważna, radosna i kochająca ojczyznę młodzież.
Ważniejsza powieść dla dorosłych – Пулас кинсем (Panny młode, 1989) – opowiada o młodych czuwaskich dziewczynach wyruszających na front wielkiej wojny ojczyźnianej. Przedstawia trudności wojny i ich wpływ na zmianę charakterów bohaterek.
Jedna z jej książek – Аппапа пĕрле (Razem z siostrą) – jest lekturą szkolną i została przetłumaczona na język maryjski.
Wybrane publikacje Куçса çӳрекен çурт (Wędrujący dom, opowiadania, 1956) Вунтăваттă тултарас умĕн (Do lat szesnastu, powieść, 1959) Калавсем (Opowiadania, 1960) Çав кунсен чапĕ çухалмĕ (Chwała tamtych dni nie przeminie, dramat, we współpracy z G. Plaskinem, 1960) Кочующий домик (Wędrujący dom, opowiadania, przekład na język rosyjski, 1960) Эпĕ халь телейлĕ (Teraz jestem szczęśliwa, powieść, 1963) Аппапа пĕрле (Razem z siostrą, opowiadania, 1963) Тăрăр вăйă картине (Zabawy w czasie wolnym, opowiadania, 1964) Чĕнтĕрлĕ кĕпер (Most z krużgankami, 1967) Хăюллă пионер (Pionier Хăюллă, nowele i opowiadania, 1970) Пулас кинсем (Panny młode, powieść, T.1 1971, T.2 1975, T.3 1983) Кашнинех килте кěтеççě (Na wszystkich czekają w domu, opowiadania, 1972) Тинěс чечекě (Morski kwiatek, nowele i opowiadania, 1973) Йăл кулсан (Uśmiech, nowele i opowiadania, 1978) Çěршывăн пулас хуралçисем (Przyszli pogranicznicy, powieść, 1980) Юратнă мăшăрсăр (Bez ukochanego, nowele i opowiadania, 1983) Качча кайиччен (Przed ślubem, 1990) Малтанхи савни (Pierwsza miłość, 1993) Качча кайсан (Po ślubie, 2002) Пепке çуралсан (Po urodzeniu dziecka, 2006)
Bibliografia К 105-летию со дня рождения Валентины Андреевны Эльби (Андреевой), Państwowe Archiwum Historii Współczesnej Republiki Czuwaskiej Biogram Эльби Валентина Андреевна, Czuwaska biblioteka dla dzieci młodzieży Андреева (Эльби) Валентина Андреевна, Archiwa Czuwaszji Валентина Эльби празднует вековой юбилей, cheboksary.ru Писатели Советской Чувашии М. Юрьев, З. Романова. – Wydawnictwo Książkowe Czuwaszji, Czeboksary 1988 s. 385
Linki zewnętrzne Relacja z jubileuszu stulecia urodzin pisarki w serwisie YouTube
Kategoria:Czuwascy pisarze Kategoria:Członkowie Związku Pisarzy ZSRR Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za pracowniczą dzielność” Kategoria:Stulatkowie Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 2014