Tadeusz Dembowski h. Jelita (ur. 27 października 1856 w Pułtusku, zm. 10 lipca 1930 w Wilnie) – polski lekarz, chirurg.
Życiorys Syn Józefa Karola Pawła Dembowskiego h. Jelita i Zofii Anny z Ubyszów h. Cholewa. Absolwent wydziału lekarskiego Uniwersytetu w Dorpacie. W 1888 przybył do Wilna. W następnym roku otworzył prywatną lecznicę i rozwinął szeroką działalność chirurgiczną (większe operacje wykonywał w szpitalach miejskich). Jesienią 1902 przeniósł swoją prywatną praktykę chirurgiczną do zaprojektowanego przez siebie przestronnego domu. Obok praktyki chirurgicznej i pracy naukowej dużo czasu poświęcał pracy społecznej. Sprawował mandat radnego miasta Wilna. Żyjąc w czasach bezwzględnego tępienia polskości, z dużą odwagą cywilną sprzeciwiał się rusyfikacji. Zabiegał o wprowadzenie języka polskiego do obrad Towarzystwa Lekarskiego Wileńskiego i utworów polskich autorów do repertuaru wileńskiego teatru. Był współzałożycielem i prezesem Towarzystwa Popierania Sceny Polskiej. Należał do współzałożycieli wskrzeszonego Towarzystwa Szubrawców, pracował w Towarzystwie Przyjaciół Nauk. Działalność chirurgiczną, naukową i społeczną kontynuował po odzyskaniu niepodległości. Współtwórca Wileńskiego Koła Filistrów (1922). Lekarz, który był bardzo aktywny w życiu zawodowym, kulturalnym i politycznym Wilna. Konserwatysta, współzałożyciel (w 1922) i pierwszy wydawca „Słowa”. Liczne prace o tematyce medycznej drukował zarówno w polskich, jak i zagranicznych czasopismach.
Mąż Matyldy Grosse (1860–1920), ojciec malarki Zofii Romer.
Pochowany na Cmentarzu Stara Rossa (sektor 18d-0129).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (29 grudnia 1921)Dekret Naczelnika Państwa z 29.12.1921 r. „w uznaniu zasług, położonych dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu nauki i pracy obywatelskiej”.
Przypisy
Bibliografia Wojciech Noszczyk: Zarys dziejów chirurgii polskiej, wyd.2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2011.
Linki zewnętrzne Publikacje Tadeusza Dembowskiego w bibliotece Polona
Tadeusz Dembowski Kategoria:Ludzie urodzeni w Pułtusku Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Rossie w Wilnie Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1930