thumb|Krówki opatowskie na targach Smaki Regionów w Poznaniu (2019) Krówka opatowska – cukierek typu krówka, regionalny produkt cukierniczy, charakterystyczny dla województwa świętokrzyskiego. 7 lutego 2011 wpisany na polską listę produktów tradycyjnychK. Iwan, B. Iwan, Traditional and regional products as tourist attractions of the Świętokrzyskie Region, „Zeszyty Naukowe. Turystyka i Rekreacja” 2018, 2 (22), s. 78..
Historia i produkcja Krówkę opatowską wyrabia się od 1980 w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Opatowie (próbna produkcja miała miejsce w listopadzie 1979). Metoda produkcji pozostaje od tego czasu niezmienna. Głównym surowcem do produkcji jest mleko pozyskiwane od rolników z powiatu opatowskiego, do którego dodaje się m.in. syrop ziemniaczany, cukier i margarynę. Nie używa się w procesie produkcyjnym środków barwiących. Większość czynności produkcyjnych odbywa się ręcznie. Urządzenia, jakich używa się w procesie wytwarzania krówek, to mieszalniki, wyparki oraz sonda do zagęszczania mleka.
Masa jest gotowana i w wysokiej temperaturze wylewana na stoły chłodnicze, gdzie ulega tężeniu. Po schłodzeniu krojona jest ręcznie (najpierw na płaty, a następnie w kostki) i ręcznie zawijana w owijki. Oprócz cukierków tradycyjnych produkowane są m.in. krówki z makiem, rodzynkami, kokosem lub sezamem.
Charakterystyka produktu Kształt cukierków jest prostokątny, a powierzchnia gładka, z lekkim połyskiem. Wymiary to 15 × 22 × 35 mm, a masa to 35-40 gramów. Barwa jest jednolita – na całej powierzchni jasnobrązowa, a na przekroju trochę jaśniejsza. Konsystencja jest ciągliwa, przechodzącą w kruchą. W środku znajduje się charakterystyczna łezka ciągliwego wnętrza. Zapach jest mleczny i słabo wyczuwalny, a w smaku dominuje słodki kondensat mleczny ze słabo wyczuwalną wanilią.
Krówka należy do rozpoznawalnych produktów spożywczych województwa świętokrzyskiegoA. Balińska, J. Zawadka, Culinary tourism as a way to use the potential of rural areas: the case of Swietokrzyskie Province,, [w:] Rural development and entrepreneurship: production and co-operation in agriculture: proceedings of the International Scientific Conference, 9-10 May 2019, red. A. Auzina, Jelgava 2019, s. 17..
Nagrody Za tradycyjny smak produkt uzyskał m.in. tytuł Perły Regionu 2010 (w ramach konkursu przeprowadzonego przez Polską Izbę Produktu Regionalnego i Lokalnegohttps://www.produktyregionalne.pl/nkd.php?body=article&name=perly-2010&lang=pl.) oraz I miejsce w konkursie Nasze Dziedzictwo Kulinarne – ŚwiętokrzyskieP. Dziekański, Rola marketingu terytorialnego w kreowaniu produktów lokalnych na przykładzie województwa świętokrzyskiego, „Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie-Problemy Rolnictwa Światowego” 12, 2012, 1, s. 37.. W 2012 r. wyróżniono go certyfikatem Doceń polskie oraz tytułem Top Produkt.
Nawiązania W 2013 r. odbyło się I Święto Krówki Opatowskiej. W 2025 imprezę reaktywowano po kilku latach przerwy jako 6. Święto Krówki Opatowskiej. Festiwal to impreza ponadregionalna, będąca efektem potencjału związanego z produktem, jakim jest krówkaA. Borówka, Development of Participatory Governance: Tools, Instruments, Good Practices From Poland, and Recommendations For Further Development of the Civic Society in Armenia, [w:] Report: Cross-Border Insights: Comparative Analysis of Participatory Governance Best Practices in V4 Countries (Poland, the Czech Republic, Slovakia) and their Application in the Republic of Armenia, Yerevan 2025, s. 49–51.. W czerwcu 2015 otworzono kawiarenkę pod nazwą „Krówkarenka”.
Przypisy OSM Opatów, Opatowska krówka mleczna, folder informacyjny, 2019.
Kategoria:Polskie produkty tradycyjne Kategoria:Kultura w Opatowie Opatowska