thumb|Jesienne liście S. veitchii Sasa, bambus sasa (Sasa) – rodzaj roślin z podrodziny bambusowych z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Zalicza się do niego od ok. 40 do ponad 50 gatunków (The Plant List uznaje 59 nazw gatunkowych za zweryfikowane). Rośliny te występują w naturze na wschodzie Azji – od Rosyjskiego Dalekiego Wschodu poprzez Wyspy Japońskie i Koreę po Chiny; przy czym najbardziej zróżnicowane są w Japonii. Sasa kurylska Sasa kurilensis należy do najdalej na północ sięgających bambusów, rosnąc na Sachalinie i Wyspach Kurylskich.
Są to długo żyjące rośliny monokarpiczne, dlatego w uprawie poza rodzimym zasięgiem rozmnażane są wegetatywnie. Pierwszy pochodzący z Japonii przedstawiciel tego rodzaju, który zakwitł poza swą ojczyzną (sasa gałęzista Sasa ramosa), dokonał tego po 89 latach od introdukcji. Bambusy te rosną w lasach i na terenach otwartych, nierzadko jako gatunki dominujące, czasem pokrywające rozległe powierzchnie na stokach gór i na nizinach, powszechne są też na przydrożach. W Japonii rośliny te są wszechstronnie użytkowane, m.in. do wyplatania koszy, wyrobu kartonu, a ich młode pędy są spożywane po ugotowaniu. Rośliny z tego rodzaju uprawiane są jako ozdobne w Europie i Ameryce Północnej, w tym m.in. ze względu na swoją mrozoodporność (w Polsce uprawianych jest 4–5 gatunków).
Niektóre należące tu gatunki należą do bardzo ekspansywnych. Rozprzestrzeniają się, rosnąc nawet w pojemnikach (kłącza wydostają się dołem przez otwory). Rozrastając się, tłumią rozwój innych gatunków, dlatego nie należy ich sadzić w miejscach, gdzie mogą wydostać się poza obszar zieleni urządzonej. Nie należy ich uprawiać przy skrajach lasów, ponieważ także do nich łatwo wnikają i ograniczają rozwój nawet drzew. Ze względu na trudność w mechanicznym zwalczaniu tych roślin konieczne jest stosowanie herbicydów.
Nazwa rodzajowa pochodzi z japońskiego określenia sa-sa i znaczy „mały bambus”.
Morfologia thumb|Kwitnąca Sasa veitchii thumb|Sasa palmata thumb|Sasa kurilensis thumb|Danie z pędami Sasa kurilensis Pokrój Bambusy małe i średnie, osiągające często do ok. 0,6 m wysokości, u większych gatunków do ok. 3 m, a u największych do ok. 6 m (po 10 latach wzrostu). Ukorzeniają się początkowo wolno, ale później tworzą długie, podziemne kłącza. Pędy nadziemne często początkowo się pokładają i w dalszej części prosto wznoszą ku górze. Pędy na międzywęźlach obłe i nagie, czasem omszone przy węzłach. Odgałęzienia pojedyncze, podobnej wielkości jak główna łodyga. Pochwy liściowe trwałe, często dłuższe od międzywęźli. Liście Stosunkowo duże jak na rozmiary pędów, lancetowate. U niektórych gatunków i odmian z białymi paskami rozwijającym się w ciągu sezonu wegetacyjnego. Kwiaty Rozwijają się po wielu latach rozwoju roślin. Kwiatostany w formie luźnych wiech i gron. Kłoski składające się z 4–8 kwiatów mają barwę purpurową lub fioletową po dojrzeniu. Oś kłoska dłuższa od najwyższego w nim kwiatu. Plewy dwie, mniej lub bardziej owłosione i o brzegu orzęsionym. Plewka dolna jajowata do podługowato-lancetowatej, niemal skórzasta, górna z podwójnych grzbietem. Łuszczki trzy. Pręcików jest sześć, długich, wystających z kłoska, z pylnikami żółtymi. Zalążnia jajowata z pojedynczą, krótką szyjką słupka zakończoną piórkowatym, trójdzielnym znamieniem. Owoce Ziarniaki, ciemnobrązowe po dojrzeniu.
Systematyka thumb|Kamon z sasa Rodzaj z plemienia Arundinarieae Ascherson & Graebner i podrodziny bambusowych Bambusoideae Luersson z rodziny wiechlinowatych Poaceae.
W obrębie rodzaju wyróżniane są cztery sekcje, z których najbardziej bazalna jest Macrochlamys, następną w kolejności grupę bazalną tworzy sekcja Monilicladae, a dwie najmłodsze i siostrzane grupy to sekcje Sasa i Crassinodi.
Wykaz gatunków Sasa albosericea W.T.Lin & J.Y.Lin Sasa bitchuensis Makino Sasa borealis (Hack.) Makino & Shibata Sasa cernua Makino Sasa chartacea (Makino) Makino & Shibata Sasa duplicata W.T.Lin & Z.J.Feng Sasa elegantissima Koidz. Sasa fugeshiensis Koidz. Sasa gracillima Nakai Sasa guangdongensis W.T.Lin & X.B.Ye Sasa guangxiensis C.D.Chu & C.S.Chao Sasa hayatae Makino Sasa heterotricha Koidz. Sasa hibaconuca Koidz. Sasa hidaensis Makino Sasa hisauchii (Makino) Makino Sasa hubeiensis (C.H.Hu) C.H.Hu Sasa kagamiana Makino & Uchida Sasa kogasensis Nakai Sasa kurilensis (Rupr.) Makino & Shibata – sasa kurylska Sasa kurokawana Makino Sasa longiligulata McClure Sasa magnifica (Nakai) Sad.Suzuki Sasa magnonoda T.H.Wen & G.L.Liao Sasa masamuneana (Makino) C.S.Chao & Renvoize Sasa megalophylla Makino & Uchida Sasa miakeana Sad.Suzuki Sasa minensis Sad.Suzuki Sasa mollissima Koidz. Sasa nipponica (Makino) Makino & Shibata Sasa oblongula C.H.Hu Sasa occidentalis Sad.Suzuki Sasa oshidensis Makino & Uchida Sasa palmata (Burb.) E.G.Camus – sasa dłoniasta, sasa palmowa Sasa pubens Nakai Sasa pubiculmis Makino Sasa pulcherrima Koidz. Sasa qingyuanensis (C.H.Hu) C.H.Hu Sasa quelpaertensis Nakai Sasa ramosa (Makino) Makino & Shibata – sasa gałęzista Sasa rubrovaginata C.H.Hu Sasa samaniana Miyabe & Kudô Sasa scytophylla Koidz. Sasa senanensis (Franch. & Sav.) Rehder Sasa septentrionalis Makino Sasa shimidzuana Makino Sasa sinica Keng Sasa subglabra McClure Sasa subvillosa Sad.Suzuki Sasa suzukii Nakai Sasa takizawana Makino & Uchida Sasa tatewakiana Makino Sasa tenuifolia Nakai Sasa tokugawana Makino Sasa tomentosa C.D.Chu & C.S.Chao Sasa tsuboiana Makino – sasa Tsuboiego Sasa tsukubensis Nakai Sasa veitchii (Carrière) Rehder – sasa Veitcha Sasa yahikoensis Makino
Przypisy
Kategoria:Wiechlinowate