Les Sables-d’Olonne () – miasto i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, departamencie Wandea, okręgu Les Sables-d’Olonne oraz kantonie Les Sables-d’Olonne. Najbardziej znane z regat żeglarskich dookoła ziemi, bez zawijania do portu i bez pomocy z zewnątrz – Vendée Globe.
Do 31 grudnia 2018 gmina-miasto Les Sables-d’Olonne zajmowała powierzchnię 8,70 km², licząc 14 545 mieszkańców (dane z 2017 r.). 1 stycznia 2019 połączono trzy sąsiednie gminy: Château-d’Olonne, Olonne-sur-Mer oraz Les Sables-d’Olonne. Siedzibą nowej gminy zostało miasto Les Sables-d’Olonne, a nowa gmina przyjęła jego nazwę. W 2018 r. łączna liczba ich mieszkańców wynosiła 44 355.
Miejscowość turystyczna i wypoczynkowa, położona bezpośrednio nad Oceanem Atlantyckim, główne centrum tzw. Świetlistego Wybrzeża (fr. Côte de Lumière). Ważny port morski (oceaniczny) oraz jachtowy, znaczący ośrodek rybołówstwa (port rybacki). Start i meta najtrudniejszych regat żeglarskich na świecie Vendée Globe (w Port Olona).
Części miasta La Chaume – dzielnica historyczna i rybacka, zlokalizowana na półwyspie, oddzielonym od reszty miasta kanałem portowym, znajduje się tutaj marina żeglarska Port Olona, część Portu Sables-d’Olonne, a także osiedle hotelowe La Rudelière – dzielnica z centrum rekreacyjno-sportowym, zlokalizowana między wybrzeżem Atlantyku, jeziorem de Tanche i Château-d’Olonne La Roulière – dzielnica, zlokalizowana między La Chaume i Olonne-sur-Mer
Historia 1218 – założenie przez Savarego I de Mauléon osady Havre d’Olonne (pol. Zatoka Olońska), jako zaczątku przyszłych włości na terenach wzdłuż wybrzeża od La Chaume (ściernisko) do le Marais d’Olonne (bagna olońskie) 1472 – wydzielenie miasta Les Sables-d’Olonne z włości olońskich przez Ludwika XI XVII wiek – port w Les Sables d’Olonne jest największym centrum połowu dorsza atlantyckiego we Francji, liczącym 14 000 mieszkańców 1753 – miejscowość La Chaume zostaje administracyjnie włączona w skład Les Sables d’Olonne podczas rewolucji francuskiej miasto weszło w skład Republiki, będąc kilkakrotnie oblężone w czasie wojen wandejskich 24 lutego 1809 – bitwa morska (batalia pod Les Sables-d’Olonne) pomiędzy wojskami francuskimi i angielskimi 1825 – pojawienie się pierwszych turystów i infrastruktury, miasto staje się kurortem 29 grudnia 1866 – oddanie do użytku linii kolejowej, łączącej Les Sables-d’Olonne z La Roche-sur-Yon, Bressuire, Saumur i Tours (do 1971 obsługiwała ona pociąg ekspresowy do Paryża) noc z 27 sierpnia na 28 sierpnia 1944 – ewakuacja okupacyjnych wojsk niemieckich z miasta 1 stycznia 1994 – utworzenie wraz z Château-d’Olonne i Olonne-sur-Mer Związku Gmin Olońskich (fr. Communauté de communes des Olonnes – CCO) 17 sierpnia 2018 – podjęcie przez władze Prefektury Wandei decyzji o połączeniu trzech gmin: Château-d’Olonne, Olonne-sur-Mer i Les Sables-d’Olonne w jedną gminę miejską Les Sables-d’Olonne 1 stycznia 2019 – faktyczne utworzenie nowej, wspólnej gminy Les Sables-d’Olonne
Demografia Liczba mieszkańców dawnej gminy Les Sables-d’Olonne w poszczególnych latach: 1936 – 14 536 1954 – 17 761 1962 – 17 785 1968 – 18 093 1975 – 17 463 1982 – 16 100 1990 – 15 830 1999 – 15 532 2006 – 15 596 2011 – 14 165 2017 – 14 545
Klimat
thumb| thumb|Promenada oraz plaża Turystyka i rozrywka plaże nad Atlantykiem: Wielka Plaża (miejska), Plaża Prezydencka, Plaża de Tanchet, Plaża Côte Sauvage, plaża naturystów w Sauveterre nadoceaniczna promenada z bulwarem i ścieżkami rowerowymi (Le Remblai) wybrzeże klifowe Lac de Tanche – sztuczne słonowodne jezioro, utworzone na skutek oddzielenia groblą (Le Remblai) dawnej zatoki od oceanu. Obecnie centrum sportowo-rekreacyjne (głównie sportów wodnych) pływalnia z wodą morską przy Le Remblai z wanną z hydromasażem i hammamem kino multipleksowe Le Grand Palace z łączną widownią na 800 osób ogród zoologiczny w dzielnicy La Rudelière (ponad 200 zwierząt) centrum tenisowe w dzielnicy La Rudelière (park sportowy) kasyna: Les Pins (w dzielnicy La Rudelière, urządzone w stylu luizjańskim, z wieczorami muzycznymi i minigolfem) oraz Les Atlantes (w Pałacu Kongresowym przy Le Remblai)
Zabytki W centrum kościół Najświętszej Marii Panny (L'église Notre-Dame de Bon-Port) kaplica Najświętszej Marii Panny (La chapelle Notre-Dame de Bonne-Espérance) muzeum opactwa Świętego Krzyża (Musée Sainte-Croix des Sables-d’Olonne) układ urbanistyczny centrum i części nadbrzeżnej wraz z zabudową staromiejską cmentarz z XIX wieku
W dzielnicy La Chaume kościół farny wraz z wieżą d'Arundel zamek Świętej Klary (Le Château Saint-Clair) przeorstwo (dom zakonny) Świętego Mikołaja (Le prieuré Saint-Nicolas) muzeum Muszli (Musée du Coquillage) La Paracou – miejsce poznawania fauny i flory równi pływowej Atlantyku
Transport
Port W skład Portów Sables-d’Olonne (Port des Sables-d’Olonne) wchodzą trzy porty różnych typów: port handlowy wraz z terminalem cargo oraz port pasażerski (linia na wyspę L’Île-d’Yeu) port jachtowy (żeglarski) – utworzona w 1979 marina Port Olona port rybacki
Miasta partnerskie Schwabach – od 15 czerwca 1975 Gourcy – od 1987 r. Worthing – od 1998 r. A Laracha
Zobacz też Vendée Globe Tour de Vendée Tramwaje w Les Sables-d’Olonne
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa miasta i gminy Turystyczna strona internetowa miasta i gminy
Kategoria:Miejscowości w departamencie Wandea Kategoria:Miasta w regionie Kraju Loary