thumb|Neoregelia zwarta thumb|Neoregelia angustibracteolata Neoregelia (Neoregelia L.B. Sm.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje 97–125 gatunków. Wszystkie występują w Ameryce Południowej, we wschodniej i południowej części Brazylii oraz w Amazonii. Centrum zróżnicowania jest Mata Atlântica we wschodniej Brazylii, gdzie rosną 102 gatunki. Są to rośliny epifityczne rosnące w lasach, ale także naskalne, naziemne i heliofity.
Do rodzaju tego należą rośliny o najbardziej różnorodnie ubarwionych liściach wśród bromeliowatych – z różnobarwnymi prążkami, paskami i plamami. W efekcie jako rośliny ozdobne uprawia się wiele odmian pochodzących z różnych gatunków i mieszańców. Uprawiane są w ogrodach i na drzewach w strefie klimatu ciepłego (niektóre tolerują niewielkie przymrozki), poza tym w pomieszczeniach. Popularne w uprawie są odmiany neoregelii karolińskiej, zwartej, marmurkowej, N. chlorosticta i N. farinosa.
Rośliny te wymagają w uprawie półcienistych lub jasnych stanowisk (jednak bez bezpośredniej ekspozycji latem na światło słoneczne), gruboziarnistego i luźnego substratu, podlewania wodą miękką (także utrzymywania wody od wiosny do jesieni wewnątrz rozety) w sposób umiarkowany latem i rzadki zimą. Rozmnaża się je przez podział bocznych odrostów wiosną i latem.
Nazwa rodzaju utworzona została z przedrostka neo oznaczającego „nowy” i nazwiska botanika i dyrektora Ogrodu Botanicznego w Petersburgu – Eduarda Augusta von Regela.
Morfologia thumb|Neoregelia bahiana thumb|Neoregelia compacta thumb|Neoregelia farinosa Pokrój Bezłodygowe, zimozielone byliny, których liście tworzą płaską lub wzniesioną (rurowatą) rozetę. Korzenie pełnią zwykle tylko funkcję przytrzymującą roślinę do podłoża.
Liście Wstęgowate, skórzaste, osiągające zwykle od 30 do 70 cm długości, zebrane po 6–30 w rozetę w taki sposób, że tworzą w środkowej jej części lejkowaty zbiornik. Na jego brzegu znajdują się krótsze liście. Brzegi blaszki ostro, kolczasto ząbkowane. Liście zwykle zielone, tylko wewnętrzne u nasady rozety często jaskrawo zabarwione (fioletowo, niebiesko, biało, czerwono) – pełnią rolę powabni. U odmian uprawnych liście różnorodnie zabarwione.
Kwiaty Obupłciowe, szypułkowe, zebrane w spłaszczone, bardzo gęste kwiatostany główkowate lub baldachowate powstające wewnątrz lejka w centrum rozety. U nasady każdego kwiatu znajduje się przysadka. Listki zewnętrznego okółka okwiatu są trzy, prosto wzniesione i zrośnięte w rurkę, nieco asymetryczne. Listki wewnętrznego okółka zrośnięte są w dolnej części w rurkę lub wolne, nagie. Pręciki i słupek nie wystają z okwiatu. Zalążnia dolna, trójkomorowa.
Owoce Jagody zawierające liczne, jajowate nasiona.
Systematyka thumb|Neoregelia wurdackii Rodzaj z rodziny bromeliowatych Bromeliaceae, a w jej obrębie z podrodziny Bromelioideae Burnett. W obrębie podrodziny jest najbardziej zróżnicowanym gatunkowo rodzajem z grupy określanej jako 'Nidularioid Complex', obejmującej rośliny o kwiatostanach zagnieżdżonych w lejkowatym zagłębieniu rozety liściowej wypełniającym się wodą. Poza neoregelią do kompleksu tego należą rodzaje: gwiaździca Nidularium, Canistrum, Canistropsis, Edmundoa i Wittrockia.
W obrębie rodzaju wyróżniane są następujące podrodzaje: Longipetalopsis i Protoregelia (dawniej oba stanowiły podrodzaj Neoregelia) oraz Hylaeaicum. Dwa pierwsze rosną niemal wyłącznie we wschodniej Brazylii, a ostatni w Amazonii. Różnice w zasięgu, morfologiczne oraz molekularne analizy filogenetyczne potwierdzają, że podrodzaje Neoregelia w dotychczasowym ujęciu tworzą takson parafiletyczny. Podrodzaj Hylaeacium wymaga wyodrębnienia w osobny rodzaj – jest bliżej spokrewniony z rodzajem echmea Aechmea niż nie tylko z innymi podrodzajami, ale też innymi rodzajami z kompleksu 'Nidularioid'.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Bromeliowate