Liścioszczur (Phyllomys) – rodzaj ssaków z podrodziny kolczaków (Echimyinae) w obrębie rodziny kolczakowatych (Echimyidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Brazylii.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 175–299 mm, długość ogona 160–340 mm; masa ciała 135–432 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1839 roku duński przyrodnik i paleontolog Peter Wilhelm Lund w artykule zatytułowanym Przegląd wymarłych gatunków ssaków Brazylii; fragmenty kilku prac przedstawionych Królewskiej Akademii Nauk w Kopenhadze, opublikowanym w czasopiśmie „Annales des sciences naturelles”. Lund w oryginalnym opisie nie wymienił żadnego gatunku; Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) liścioszczur złoty (P. blainvilii).
Etymologia Phyllomys: phullon ‘liść’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Lonchophorus: gr. λογχη lonkhē ‘grot, lanca’; -φορος -phoros ‘noszący’, od φερω pherō ‘nosić’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lonchophorus fossilis (nomen dubium).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNPhyllomys centralisL.F. Machado, Loss, Paz, E.M. Vieira, F.P. Rodrigues & Marinho-Filho, 2018gatunek monotypowykilka miejsc w Minas Gerais i Dystrykcie FederalnymDC: 21–24 cmDO: 21–22 cmMC: 250–340 gPhyllomys blainvilii(Jourdan, 1837)liścioszczur złotygatunek monotypowyod południowej Ceará do północnego Minas GeraisDC: 17,5–22 cmDO: 19,2–27 cmMC: 150–320 gPhyllomys brasiliensisP.W. Lund, 1840liścioszczur czerwononosygatunek monotypowyrzeki Paraopeba i Das Velhas (Minas Gerais); zakres wysokości: 500–800 m n.p.m.DC: około 21 cmDO: około 17 cmMC: około 240 gPhyllomys lamarum(O. Thomas, 1916)liścioszczur bladygatunek monotypowypółnocno-wschodnia Bahia przez północno-wschodnie Minas Gerais do północnego Espírito SantoDC: 18–23 cmDO: 18–23 cmMC: 135–290 gPhyllomys nigrispinus(J.A. Wagner, 1842)liścioszczur czarnoigłowygatunek monotypowySão Paulo, Parana i Santa Catarina; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 19,5–26 cmDO: 19,8–26 cmMC: 250–400 gPhyllomys sulinusY.L.R. Leite, Christoff & Fagundes, 2008liścioszczur skrytygatunek monotypowySão Paulo, Parana, Santa Catarina i Rio Grande do Sul; zakres wysokości: 0–850 m n.p.m.DC: 20–21 cmDO: 16–25 cmMC: około 190 gPhyllomys dasythrix Hensel, 1872liścioszczur burygatunek monotypowyParana, Santa Catarina i Rio Grande do Sul; zakres wysokości: 0–800 m n.p.m.DC: 18–19,5 cmDO: 20–22 cmMC: około 250 gPhyllomys kerri(Moojen, 1950)liścioszczur atlantyckigatunek monotypowyokolice Ubatuba (skrajnie północno-wschodnie São Paulo)DC: 19–23 cmDO: 20–22 cmMC: 200–250 gPhyllomys lundi Y.L.R. Leite, 2003liścioszczur samotnygatunek monotypowypołudniowo-wschodnie Minas Gerais i północne Rio de JaneiroDC: 18,4–21 cmDO: około 20 cmMC: około 145 gPhyllomys mantiqueirensisY.L.R. Leite, 2003liścioszczur stokowygatunek monotypowypasmo górskie Serra da Mantiqueira (Minas Gerais); zakres wysokości: około 1850 m n.p.m.DC: około 22 cmDO: około 22 cmMC: około 207 gPhyllomys pattoniL.H. Emmons, Y.L.R. Leite, Kock & L.P. Costa, 2002liścioszczur rdzawobocznygatunek monotypowywzdłuż wybrzeża od Paraíba do północno-wschodniego São Paulo; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 21–24 cmDO: 19–22 cmMC: 150–380 gPhyllomys unicolor(J.A. Wagner, 1842)liścioszczur jednobarwnygatunek monotypowyznany tylko z Helvécia (skrajnie południowa Bahia)DC: około 28 cmDO: około 20 cmMC: brak danychPhyllomys medius (O. Thomas, 1909)liścioszczur długowłosygatunek monotypowyMinas Gerais i Rio de Janeiro na południe do Rio Grande do Sul; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 22–23 cmDO: 22–26 cmMC: 248–386 gPhyllomys thomasi(von Ihering, 1871)liścioszczur wielkigatunek monotypowywyspa São Sebastião u wybrzeży São Paulo; zakres wysokości: 0–1375 m n.p.m.DC: 27–30 cmDO: 27–34 cmMC: około 342 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Kolczakowate