Adrienne Thomas, właśc. Hertha Lesser (ur. 24 czerwca 1897 w Saint-Avold, zm. 5 listopada 1980 w Wiedniu) – niemiecka pisarka.
Życiorys Adrienne Thomas urodziła się jako Hertha Strauch 24 czerwca 1897 roku w żydowskiej rodzinie w Saint-Avold w wówczas niemieckiej Lotaryngii (na terenie obecnej Francji). Rodzina Strauchów była właścicielem domu handlowego w Metz.
Dorastała w niemiecko-francuskiej strefie w Alzacji i Lotaryngii. Od 1904 roku mieszkała w Metz, gdzie uczyła się w liceum a później w szkole przemysłowej. Zrezygnowała z nauki, by pobierać prywatne lekcje śpiewu.
Po wybuchu I wojny światowej zgłosiła się na ochotnika do Czerwonego Krzyża i prowadziła dziennik z pracy na stacji kolejowej w Metz. Jej zapiski zostały wydane w 2004 roku pod tytułem Aufzeichnungen aus dem Ersten Weltkrieg, Ein Tagebuch.
W 1917 roku z powodu częstych nalotów bombowych wraz z rodziną przeprowadziła się do Berlina. Thomas zaczęła ponownie pobierać lekcje śpiewu. Początkowo pracowała jako guwernantka, a później jako siostra Czerwonego Krzyża w szpitalu wojskowym. W 1918 roku zły stan zdrowia uniemożliwił jej dalszą pracę w szpitalu. Przeniosła się do ciotki we Frankfurcie, która ufundowała jej studia śpiewacze w prywatnym konserwatorium. W 1921 roku poślubiła Artura Lessera, lekarza z Magdeburga, i wraz z mężem przeprowadziła się do jego rodzinnego miasta.
W Magdeburgu zarzuciła karierę śpiewaczą na rzecz pisarstwa. Jej pierwsze utwory były publikowane w „Vossische Zeitung”. Następnie pisała dla takich czasopism jak „Die Frau”, „Neue Wiener Tagblatt”, „Basler Nachrichten” czy „Neue Jüdische Gazeta”. W 1927 roku małżeństwo przeprowadziło się do Berlina. W 1930 roku Lesser zmarł. W tym samym roku Thomas wydała na podstawie swoich notatek z okresu I wojny światowej swoją pierwszą powieść, antywojenny utwór Die Katrin wird Soldat. W pierwszym roku sprzedano 100 tys. egzemplarzy powieści. Książka została przetłumaczona na 15 języków, a jej całkowity nakład wyniósł kilka milionów egzemplarzy. W 1987 roku na podstawie utworu powstał film. W 1933 roku, po dojściu nazistów do władzy, powieść została zakazana. Thomas była jednym z pierwszych autorów, których naziści uznali za „niepożądanych” – jej nazwisko znalazło się na liście autorów zakazanych w III Rzeszy, a utwory zakazane. Pisarka wkrótce uciekła przez Szwajcarię do Francji, a później do Austrii. W Austrii wydała kolejne powieści Andrea i Viktoria.
Po aneksji Austrii przez Rzeszę Niemiecką w marcu 1938 roku Thomas uciekła przez Czechosłowację, Węgry, Jugosławię i Włochy do Francji. Dwa lata później została internowana w obozie dla kobiet w Paryżu, a wkrótce potem w obozie w Gurs, z którego udało jej się uciec i we wrześniu 1940 roku wyjechać do Stanów Zjednoczonych. Wyjazd do USA umożliwił jej pisarz Hermann Kesten (1900–1996), który wystarał się o wizę dla pisarki. W USA Thomas utrzymywała się z tantiem za jej utwory wydane zagranicą. W 1942 roku została sekretarką europejskiego oddziału Free World Association i pracowała dla magazynu „Free World”. W USA wydała kolejne powieści, bazujące na doświadczeniach na wygnaniu, Reisen Sie ab, Mademoiselle! (1944) i Ein Fenster zum East River (1945).
W 1947 roku pojechała za austriackim socjaldemokratą Juliusem Deutschem (1884–1968) do Austrii i osiadła w Wiedniu. Pisała wówczas m.in. dla dziennika „Neues Österreich”. W 1951 roku poślubiła Deutscha.
Thomas zmarła 5 listopada 1980 roku w Wiedniu.
Prace Lista wybranych utworów podana za Neue Deutsche Biographie: Die Katrin wird Soldat!, 1930; wydanie polskie: Catherine! Świat się pali!, autoryzowany przekład Marcelego Tarnowskiego. Warszawa: Wydawnictwo „Nowa Powieść”, 1937 Andrea. Erzählung für Jugendliche, 1937; wydanie polskie: Andrea. Powieść dla młodzieży. Przekład Anieli Waldenbergowej. Warszawa. Wydawnictwo J. Przeworskiego, 1939 Viktoria. Erzählung für junge Menschen, 1937; wydanie polskie: Wiktoria. Powieść dla młodzieży. Przekład Anieli Waldenbergowej. Warszawa. Wydawnictwo J. Przeworskiego, 1939 Von Johanna zu Jane, 1939 Reisen Sie ab, Mademoiselle!, 1944 Ein Fenster zum East River, 1945 Ein Hund ging verloren. Erzählung für Jugendliche, 1953 Markusplatz um vier, 1955
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Internowani w Gurs Kategoria:Niemieccy prozaicy XX wieku Kategoria:Pisarze związani z Berlinem Kategoria:Pisarze związani z Magdeburgiem Kategoria:Pisarze związani z Wiedniem Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1980 Kategoria:Niemieccy Żydzi ocalali z Zagłady