Mirvarid Paşa qızı Dilbazi (ur. 19 sierpnia 1912 w Musaköy, zm. 12 lipca 2001 w Baku) – azerska poetka i tłumaczka, jedna z najwybitniejszych przedstawicielek literatury azerskiej XX wieku.
Życiorys Mirvarid Dilbazi urodziła się 12 sierpnia 1912 roku w niewielkiej wiosce Musaköy (obecnie Xanlıqlar) niedaleko miasta Qazax w rodzinie Paşy i Cəvahir Dilbazich. Jej obaj dziadkowie, Hacı Rəhim i Əbdürəhman Dilbazi, byli poetami. Po śmierci ojca rodzina zamieszkała w pobliskiej miejscowości Daş Salahlı, gdzie Mirvarid i jej starsza siostra Yaqut uczęszczały do szkoły wiejskiej. W 1921 roku siostry zostały przeniesione do szkoły w Baku.
Mirvarid Dilbazi studiowała w Azerbejdżańskim Instytucie Pedagogicznym na wydziale języka i literatury. Po ukończeniu studiów przez dwa lata pracowała jako nauczycielka w mieście Quba. Po powrocie do Baku pracowała w latach 1934–1938 w Azerbejdżańskiej Akademii Nauk, a następnie w latach 1938–1940 w Państwowym Wydawnictwie Azerbejdżanu „Azərnəşr”.
W 1928 roku opublikowała swój pierwszy wiersz Qadınların hüriyyəti, który poświęcony był emancypacji kobiet. Pierwszy tom Bizim səsimiz wydała w 1934 roku. Między 1920 a 1930 roku rozpoczął się proces zwiększania roli kobiet w życiu społecznym i polityce, a także rozluźniły się wymogi odnośnie do noszenia czadorów. Kolejnym krokiem była walka z analfabetyzmem i dostępem kobiet do edukacji. Wiersze napisane przez poetkę pod koniec lat dwudziestych XX wieku, odnosiły się właśnie do nowego stylu życia kobiet z Azerbejdżanu. W czasie II wojny światowej wydała siedem tomów wierszy, z których sześć poświęciła sprawom narodowym.
Mirvarid Dilbazi jest jedną z najwybitniejszych przedstawicielek literatury azerbejdżańskiej XX wieku. Pisała także wiersze dla dzieci i przetłumaczyła na azerski dzieła m.in. Nizamiego, Chaghaniego Afzaluddina, Ali Szera Nizamaddina Nawoi, Aleksandra Puszkina, Tarasa Szewczenki, Samuiła Marszaka, Siergieja Michałkowa i innych poetów.
W 1979 roku jako pierwsza kobieta w historii kraju otrzymała honorowy tytuł Ludowego Poety Azerbejdżanu. W 1998 roku prezydent İlham Əliyev przyznał jej order „İstiqlal” (Niepodległości).
Nagrody i wyróżnienia Order „Znak Honoru”, 1939 Order „Znak Honoru”, 1959 Ludowy Poeta Azerbejdżanu, 1979 Order Czerwonego Sztandaru Pracy, 1982 Medal „Za pracowniczą dzielność”, 1997 Order „İstiqlal”, 1998
Wybrane dzieła Bizim səsimiz (1934) İlk bahar (1937) Xatirələr (1945) Xatirələr olan yerdə (1964) Həyat lövhələri (1967) Bənövşələr üşüyəndə (1970) Ana qanadı (1972) Yasəmən fəsli (1976) Məhəbbət bizimlə qoşa doğulur (1979) Abşeron bağlarında (1984) Qar çiçəkləri (1984)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Azerscy poeci XX wieku Kategoria:Azerscy poeci XXI wieku Kategoria:Azerscy tłumacze Kategoria:Azerskie feministki i feminiści Kategoria:Ludzie związani z Baku Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 2001