Wielka powódź na Pobrzeżu Gdańskim – powódź z 25 marca 1888, która dotknęła znaczną część powiatu elbląskiego, malborskiego i sztumskiego. W jej wyniku zostały zalane prawie całkowicie Żuławy Elbląskie i częściowo Żuławy Gdańskie.
Przyczyny Zima przełomu 1887/1888 była wyjątkowo śnieżna. Dodatkowo od 10 do 18 marca wystąpiły gwałtowne opady śniegu. Na Wiśle pokrywa lodowa sięgała 40 cm, a na Nogacie 80 cmhttp://www.wielkawoda.umk.pl/czym_sa_znaki/ZWW_zulawy.pdf. 22 marca na wysokości Piekła i Białej Góry powstał na Wiśle olbrzymi zator lodowy, co spowodowało spiętrzenie i olbrzymie masy wody skierowały się do Nogatu.
Przebieg Przerwanie wału w Janówce 25 marca wał przeciwpowodziowy w pobliżu wsi Janówka pod wpływem naporu dużych mas wody pękł na długości 150 metrów. Teren Żuław Malborskich szybko znalazł się pod wodą aż do Zalewu Wiślanego.
Opis pęknięcia wału w Janówce przez świadka:
Dodatkowo wał nad Nogatem został przerwany na wysokości Kazimierzowa, w wyniku czego zalane zostało wiele wsi (Adamowo, Kazimierzowo, Nowakowo, Ostróg, Kępa Rybacka), jak również Malbork i Elbląg.
Powódź w Malborku 25 marca fala powodziowa uderzyła w Malbork. Najwyższy poziom wody wyniósł 10,21m (tj. 13,27 m n.p.m. Kr.). Prasa z tego okresu informowała:
Powódź w Elblągu 26 marca fala powodziowa dotarła do Elbląga. Tereny położone na zachodnim brzegu rzeki Elbląg znalazły się pod wodą (ul. Warszawska, Wyspa Spichrzów, ul. Kotwicza). Na prawym brzegu rzeki zalane zostało wschodnie nabrzeże - ul. Panieńska, Przedzamcze Rybackie, Łasztownia, Zewnętrzna Grobla Malborska (ul. Malborska). Dodatkowe straty wyrządził miastu wylew Kumieli.
Skutki W wyniku powodzi zalano 190km² terenów depresyjnych. Straty oszacowano na 70 mln ówczesnych marek.
Powódź była uszczerbkiem dla elbląskiego przemysłu i handlu ze względu na wyłączona z ruchu linii kolejowej Elbląg – Malbork – Tczew i Elbląg – Królewiec. W wyniku powodzi zamknięto tymczasowo w Elblągu 14 dużych i średnich zakładów, w wyniku czego ponad tysiąc osób straciło pracę. Nieoczekiwanie stała się ona również okazją dla Franza Komnicka na duży zarobek na sprzedaży pomp odwadniających. Dzięki temu został on znaną osobistością w regionie co miało duży wpływ na jego dalszą karierę.
Upamiętnienie Powódź stała się także inspiracją dla malarza Carla Scherresa, który namalował obraz „Powódź nad Nogatem”http://zph.org.pl/userfiles/zphorgpl/file/Na%20polderach.pdf (którego kopię można zobaczyć w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu). Na budynku Dworca w Gronowie Elbląskim umieszczono tablicę pamiątkową „HW 1888” (HW - Hochwasser - niem. powódź). Tablica została skradziona na początku XXI wieku. Na ścianie kościoła św. Wawrzyńca w Malborku znajduje się tabliczka o wymiarach 30cm x 19,5cm z napisem "Wasserstand Am 25. MÄRZ 1888". Znak ustawiony jest 175 cm nad poziomem dziedzińca co ukazuje skalę powodzi.
Zobacz też Franz Komnick
Przypisy
Kategoria:1888 w Europie Kategoria:Powiat elbląski Kategoria:Powiat malborski Kategoria:Powiat sztumski Pobrzeże Gdańskie