Henryk Hawrylak (ur. 24 maja 1924 w Lublinie, zm. 21 listopada 2013) – polski profesor, inżynier mechanik, specjalista w dziedzinie budowy i eksploatacji maszyn górnictwa odkrywkowego.

Życiorys Ukończył w 1945 Liceum Ogólnokształcące w Zamościu i podjął studia wyższe na Wydziale Mechaniczno-Elektrotechnicznym nowoutworzonej we Wrocławiu Uczelni Wyższej, Uniwersytetu i Politechniki Wrocławskiej. W 1950 ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Już w czasie studiów w latach 1947–1948 uczestniczył pod kierunkiem prof. Romana Sobolskiego w pracach nad tworzoną wówczas przez niego Katedrą Maszyn Dźwigowych i Urządzeń Transportowych Politechniki Wrocławskiej. W 1961 na podstawie rozprawy pt. Zmniejszenie obciążeń dynamicznych w mechanizmach obrotu maszyn roboczych ciężkich uzyskał stopień doktora nauk technicznych, w 1965 habilitował się na podstawie dorobku naukowego i rozprawy nt. Teoretyczne podstawy obliczenia i doboru mechanizmów urabiania koparek wielonaczyniowych”, w 1969 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1975 – zwyczajnego.

Działalność dydaktyczną i inżynierską rozpoczął w 1948 jako pracownik Centralnego Biura Konstrukcji Maszyn w Bytomiu, a w 1949 został pracownikiem naukowym Katedry Maszyn Dźwigowych, a następnie Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej. W tym czasie był również pracownikiem Instytutu Konstrukcji Mechanicznych Głównego Instytutu Mechaniki z oddziałem we Wrocławiu.

Jego działalność naukowa koncentrowała się na badaniach wpływu używanych w górnictwie narzędzi urabiania kopalin na geologię górotworu. Stworzył w tej dziedzinie szkołę naukową, której współpraca z innymi ośrodkami naukowymi, badawczo-rozwojowymi i przemysłowymi zaowocowała stworzeniem polskich koparek wielonaczyniowych i ładowarko-zwałowarek, produkowanych w zunifikowanych seriach. Ze szkoły tej wyszło do 2005 pięciu profesorów i czterech doktorów habilitowanych.

Był autorem ponad 120 publikacji naukowych (w tym 8 książkowych) i 90 niepublikowanych prac przeznaczonych dla przemysłu oraz promotorem 16 doktoratów. Przez ćwierć wieku kierował utworzonym przez siebie Zakładem Maszyn i Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego w Instytucie Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej, był też dyrektorem tego Instytutu oraz prodziekanem (1956–1958 i 1965–1967) i dziekanem (1967–1975 i 1990–1993) Wydziału Mechanicznego PWr. W latach 1973–1980 był przewodniczącym Prezydium Senatu Politechniki Wrocławskiej, w 1990–1999 przewodniczył Komisji Senatu Politechniki Wrocławskiej ds. Rozwoju Kadr Naukowych.

Członek Komitetu Budowy Maszyn Polskiej Akademii Nauk (od 1973), członek prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (od 1988), Przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Górnictwa Odkrywkowego „Poltegor-Instytut” we Wrocławiu.

Wielokrotnie wyróżniany i odznaczany za działalność naukową, dydaktyczną i społeczną.mały|Grób prof. Henryka Hawrylaka na cmentarzu św. Wawrzyńca we WrocławiuMąż architekt Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak, ojciec Katarzyny Hawrylak-Brzezowskiej, miejskiego konserwatora zabytków (1995–2017) we Wrocławiu.

Pochowany 27 listopada 2013 na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu (sektor 4b-7-18).

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969) Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 5 maja 1955 r. nr 0/735 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Rodła Medal Komisji Edukacji Narodowej (1977) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Odznaka Zasłużony Działacz FJN Medal za Wybitne Zasługi dla Rozwoju Politechniki Wrocławskiej (1995) Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej Złota Honorowa Odznaka SIMP Honorowa Jubileuszowa Odznaka SIMP Złota Odznaka NOT Srebrna Odznaka NOT Honorowa Odznaka Przyjaciół Wrocławia (1983) Odznaka Budowniczego Wrocławia Odznaka Honorowa Zrzeszenia Studentów Polskich (1970) Odznaka Pionierów Wrocławia Złota Odznaka Towarzystwa Miłośników Wrocławia Złota Odznaka Budowniczy LGOM Odznaka Zasłużony Poltegoru Medal 25-lecia Poltegoru Złota Odznaka Zasłużony Pracownik Fadroma Złota Odznaka Zasłużony Pracownik Turowa Medal XXV-lecia Politechniki Wrocławskiej Medal XXX-lecia Politechniki Wrocławskiej Medal 50-lecia Politechniki Wrocławskiej Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej Medal Katedry Konstrukcji Maszyn VT w Brnie

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia

Tytuł Zasłużony dla Dolnego Śląska Mistrz Techniki NOT I stopnia (1980) Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) za udział w opracowaniu konstrukcji i technologii koparki kołowej wielonaczyniowej KWK—1400 (1984) Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa) za udział w opracowaniu konstrukcji i uruchomieniu produkcji ładowarko-zwałowarek serii ŁZKS (1986) Nagroda Senatu Politechniki Wrocławskiej za rok 1992 (1993) Dyplom „Solidarności” (2005) tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej (2000) tytuł doktora honoris causa Politechniki Koszalińskiej (2005) tytuł doktora honoris causa Politechniki Lubelskiej (2005)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Koszalińskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Lubelskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Lublinie Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu Kategoria:Polscy inżynierowie budowy maszyn Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2013