thumb|160px|Herb Ostoja, wersja średniowieczna thumb|160px|Pieczęć Jakusza z Blociszewa h. Ostoja Gajewscy – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem Ostoja, należący do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców)Biblioteka Kórnicka, PAN, Teki Dworzaczka - Monografie - Błociszewscy h. Ostoja.A. Boniecki, Herbarz polski, Warszawa 1902, t. V, s. 344-347.S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1907, t. IV, s. 76-78.K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839–1845, t. IV s. 61., wywodzący się od Błociszewskich h. Ostoja z Błociszewa w dawnym pow. kościańskim województwa poznańskiegoT. Jurek (red.), Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2019, Poznań, część I, s. 63-65.Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 59.. Gajewscy swoje nazwisko wzięli od wsi Gaj, położonej, podobnie jak Błociszewo, w dawnym pow. kościańskim województwa poznańskiego, którą posiadali od 1475 rokuT. Jurek (red.), Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2019, Poznań, część I, s. 450-451..
Najstarsze świadectwa źródłowe dotyczące rodu
Poniżej wymienione są wybrane świadectwa źródłowe dotyczące Gajewskich herbu Ostoja oraz wsi gniazdowych, Błociszewa i Gaju, do połowy XVI wieku.
Najstarsza wzmianka na temat wsi Błociszewo oraz przedstawiciela rodu Błociszewskich h. Ostoja pochodzi z 1358 roku i dotyczy Jakusza z Błociszewa, który występował jako świadek w dokumencie o. Jana, opata lubińskiegoKodeks Dyplomatyczny Wielkopolski T.3 Zawiera numera 1293-2053 lata 1350-1399, PAN Biblioteka Kórnicka, Poznań 1879, nr 1381.Z. Cieplucha, Z przeszłości ziemi Kościańskiej, Kościan 1929, s. 120-122..
Najstarsza wzmianka na temat wsi Gaj pochodzi z 1401 roku i dotyczy synów Janusza z Jarogniewic, którzy byli w sporze z wdową po Andrzeju z wsi Kowalskie i jej synami o wsie Szewce, Gaj i połowę Marszewa.
Najstarsza wzmianka dotycząca przedstawiciela rodu Ostojów posiadającego wieś Gaj pochodzi z roku 1475, kiedy to Mikołaj z Błociszewa, burgrabia kościański, kupił od Abrahama Kiebłowskiego rzeczoną wieś Gaj za 600 grzywien.
W roku 1496 Piotr Błociszewski, syn Mikołaja zapisał swej żonie Małgorzacie, córce Wincentego Strzępińskiego po 100 zł węgierskich posagu i wiana na połowie Gaju. Piotr miał dwóch synów, Jakuba i Wincentego wspomnianych w roku 1499.
W roku 1510 odnotowano, że wieś Gaj należąca do Błociszewskich była opustoszała.
W latach 1520–62 wieś Gaj była w posiadaniu Wincentego Błociszewskiego, syna Piotra i Małgorzaty Strzępińskiej, który odbudował spustoszoną wieś Gaj i uczynił zeń swą główną siedzibę, od której począł pisać się GajewskimZ. Cieplucha, Z przeszłości ziemi Kościańskiej, Kościan 1929, s. 121, 144..
Majątki ziemskie należące do rodu
Poniżej wymienione są ważniejsze dobra ziemskie należące do Gajewskich h. Ostoja.
Błociszewo, Brodnica, GrabianowoT. Jurek (red.), Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2019, Poznań, część I, s. 649-655., Gaj, CzaczZ. Cieplucha, Z przeszłości ziemi Kościańskiej, Kościan 1929, s. 133-136., Gorzyce, GorzyczkiTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 14040 (Nr. 1401) 1594., Przysieka PolskaTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 13259 (Nr. 1400) 1590., GłuchowoTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 15515 (Nr. 1403) 1599., LucinyTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 13196 (Nr. 1400) 1590., Zadory, RoszkowoTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 13324 (Nr. 1400) 1591., NietrzanowoTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 12289 (Nr. 1399) 1584., Witkówki, SłoninTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVI wiek - 13828 (Nr. 1401) 1593., ŚląskowoTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVII wiek > Część 1 – 894 (Nr. 1405) 1604., Rydzyna, GóraTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Kalisz > Inskrypcje > XVII/XVIII wiek - 5407 (Nr. 171/173)., WolsztynF. Gajewski, Pamiętniki Franciszka z Błociszewa Gajewskiego, pułkownika wojsk polskich (1802-1831), S. Karwowski (red.), Poznań 1913, t. I, s. 5-9., Berzyna, KomorowoL. Plater, Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego, Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), Lipsk 1846, s. 186., TłokiL. Plater, Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego, Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), Lipsk 1846, s. 190., TurznoM. Pawłowski, Gmina Łysomice. Historia, kultura, tradycja, Rada i Urząd Gminy Łysomice 2014, s. 269-282., PiątkowoM. Rejmanowski, K. Wiklendt, Piątkowo. Zespół pałacowo-parkowy, Toruń, 1997., WałyczRoczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu, R. 5, (1898), s. 97Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu, R. 4, (1897), s. 4.
Przedstawiciele rodu
thumb|160px|Felicja z hr. Mielżyńskich Gajewska
Wincenty Gajewski z Błociszewa (zm. przed 1564) – dziedzic Gaju i Grabianowa oraz części Błociszewa. Jako pierwszy z Błociszewskich od posiadanych dóbr Gaj począł pisać się Gajewskim, dając początek rodzinie tego nazwiska. Jego ojcem był Piotr Błociszewski a dziadem Mikołaj z Błociszewa. W związki małżeńskie wstępował dwukrotnie. Jego pierwszą żoną była Anna Strzedzewska a drugą Zofia, córka Jana Sepińskiego.
Erazm Gajewski (zm. przed 1593) – dziedzic Gaju oraz części Błociszewa i Grabianowa, właściciel wsi Luczyny oraz połowy Zador i Roszkowa, burgrabia ziemski kościanski. Jego ojcem był Wincenty Gajewski a matką Zofia, córka Jana Sepińskiego herbu Nowina. W związki małżeńskie wstępował dwukrotnie. Jego pierwszą żoną była Ewa Bułakowska a drugą Elżbieta Cielecka, córka Mikołaja, komornika kaliskiego i Magdaleny z Galewskich.
Jan Gajewski (zm. w 1595) – dziedzic Gaju oraz części Błociszewa i Grabianowa, właściciel Grodźca, Nietrzanowa, Gorzyczek i innych, marszałek sejmu koronacyjnego (1588), poseł na sejm, pisarz grodzki kaliski (1566-1578), podstarości i surogator grodzki poznański (1578-1582), sędzia ziemski poznański (1582-1595). Był synem Wincentego Gajewskiego i Zofii Sepińskej. Jego małżonką była Barbara, córka Piotra Czackiego. Jan Gajewski z Błociszewa w 1595 roku dopuścił do herbu Ostoja Wojciecha ChudzińskiegoA. Wajs, Materiały genealogiczne, nobilitacje, indygenaty w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, DiG, Warszawa 2001, s. 30..
Łukasz Gajewski (zm. ok. 1618) – dziedzic dóbr w Gaju, Przysiece Polskiej, Gorzycach, Gorzyczkach, Czaczu i innych. Był synem Erazma i Elżbiety CieleckiejZ. Cieplucha, Z przeszłości ziemi Kościańskiej, Kościan 1929, s. 134.. Ożenił się z Anną Czacką 1v. Rozdrażewską, córką Baltazara Czackiego, komornika ziemskiego poznańskiegoTeki Dworzaczka - Regesty > Grodzkie i ziemskie > Poznań > Rezygnacje > XVII wiek > Część 1 – 1950 (Nr. 1407) 1611..
Wojciech Gajewski (zm. w 1609) – dziedzic dóbr Gorzyce, Gorzyczki, Przysieka Polska, Głuchowo i innych, starosta ujsko-pilski, dworzanin króla Zygmunta III Wazy. Był synem Jana Gajewskiego, sędziego ziemskiego poznańskiego i Barbary z Czackich. Jego małżonką była Jadwiga Szczawińska. Wojciech Gajewski jako młody człowiek odbył wiele podróży po Europie. Studiował filozofię i prawo. Edukację rozpoczął na uniwersytecie w Lipsku w 1587 roku. Następnie studiował filozofię w Heidelbergu. W latach 1591–1593 kształcił się w Bazylei, Strasburgu i Padwie.
Wojciech Gajewski (zm. 1657) – kasztelan rogoziński, starosta wschowski, elektor Jana II Kazimierza Wazy z województwa poznańskiego w 1648, poseł na sejmy (1662, 1665, 1667), dziedzic dóbr w Czaczu, gdzie wzniósł murowany kościół. Był synem Łukasza i Anny Czackiej. Jego dziadkiem był Erazm Gajewski, burgrabia kościański. Ożenił się z Apolinarą Opalińską.
Łukasz Gajewski (zm. 1708) – kasztelan santocki w 1690 r. Był synem Wojciecha, kasztelana rogozińskiego i Apollinary z Opalińskich. Ożenił się z Elżbietą Kuczborską.
Franciszek Gajewski (1675-1734) – kasztelan konarski kujawski w 1730 r., starosta kościański. Był synem Łukasza Gajewskiego, kasztelana santockiego i Elżbiety Kuczborskiej. Ożenił się z Wiktorią Choińską h. Abdank.
Antoni Gajewski (zm. 1775) – starosta kościański i łęczycki, kasztelan nakielski, poseł województwa kaliskiego na sejm 1744 roku, elektor króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa kaliskiego. Był synem Franciszka, kasztelana i Wiktorii Choińskiej. Ożenił się z Izabelą Mycielską. Posiadał Górę i Zalesie.
Rafał Tadeusz Gajewski (1714-1776) – dziedzic Wolsztyna, starosta gnieźnieński, kasztelan rogoziński, chorąży wschowski, poseł na sejm, elektor króla Stanisława Augusta, Kawaler Orderu Świętego Stanisława. Był młodszym synem Franciszka i Wiktorii Choińskiej. W związki małżeńskie wstępował dwukrotnie. Jego pierwszą żoną była Józefa Mielżyńska a drugą Katarzyna Tworzyańska.
Adam Norbert Gajewski (1755-1834) – dziedzic Wolsztyna, prezes trybunału apelacyjnego w Poznaniu w okresie Księstwa Warszawskiego. Był synem Rafała Tadeusza i Katarzyny Tworzyańskiej. Ożenił się z Eleonorą, córką Stefana Garczyńskiego, generał majora wojsk koronnych, adiutanta króla Stanisława Augusta i Weroniki z KrzyckichS. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1907, t. IV, s. 95..
Bonawentura Gajewski (zm. po 1812) – komisarz cywilno-wojskowy powiatu kaliskiego, rotmistrz chorągwi 3. Brygady Kawalerii Narodowej do 1786 r. Był synem Rafała Tadeusza i Katarzyny Tworzyańskiej. Ożenił się z Anną Marią Mielżyńską.
Franciszek Gajewski (1792-1868) – pułkownik, adiutant cesarza Napoleona I, kawaler Legii Honorowej, uczestnik powstania listopadowego, dowódca dywizjonu 1 Pułku Jazdy Kaliskiej. Był synem Adama Norberta i Eleonory z Garczyńskich. Z małżonki Emilii Garczyńskiej pozostawił synów: Ewarysta i JózefaF. Gajewski, Pamiętniki Franciszka z Błociszewa Gajewskiego, pułkownika wojsk polskich (1802-1831), S. Karwowski (red.), Poznań 1913, t. I, Przedmowa.. Autor wspomnień opublikowanych w dwóch tomach przez wydawnictwo - Zdzisław Rzepecki i S-ka w 1913 roku. O swym domu rodzinnym tak pisał: Uderzało mnie to w domu rodzicielskim, że rozmawiano pomiędzy sobą zawsze po francusku, ze służącymi i ludem prostym po polsku, a po niemiecku z każdym przybywającym urzędnikiem, że słyszałem zawsze komendę niemiecką, gdy wojsko przechodziło przez Wolsztyn. Zapytałem się ojca mego o przyczynę tej rozmaitej mowy: Bośmy przestali być wolnym narodem – mówił ojciec ze łzami w oczach. – Niema już Polski, Niemcy i Moskale rozszarpali ojczyznę naszą, wszakże pamiętaj, synu, żeś się rodził Polakiem, nie przestawaj nigdy kochać ojczyzny, a nie służ nigdy ciemiężycielom narodu twego; kara albowiem Boska spadnie rychlej lub później na grabieżników, Bóg sprawiedliwyF. Gajewski, Pamiętniki Franciszka z Błociszewa Gajewskiego, pułkownika wojsk polskich (1802-1831), S. Karwowski (red.), Poznań 1913, t. I, s. 6..
Józef Gajewski (zm. 1831) – podpułkownik Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego, dowódca 16 Pułku Piechoty Liniowej, uczestnik powstania listopadowego. Poległ 26 V 1831 r. w bitwie pod Ostrołęką. Był synem Bonawentury i Anny Marii z MielżyńskichF. Gajewski, Pamiętniki Franciszka z Błociszewa Gajewskiego, pułkownika wojsk polskich (1802-1831), S. Karwowski (red.), Poznań 1913, t. I, s. 139; t. II, s. 110, 128, 130.. Ożenił się z Józefą Wincencją Anielą Rychłowską.