Zdzisław Bradel (ur. 21 czerwca 1950 w GdańskuEncyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976–1989. Tom 1, wyd. Stowarzyszenie Pokolenie, Oficyna Wydawnicza Volumen i IPN, Warszawa 2010, s. 64 (biogram autorstwa Małgorzaty Chomy-Jusińskiej)., zm. 3 września 2020 w WarszawieZdzisław Bradel. Nekrolog.) – polski polityk i działacz samorządowy, działacz opozycji w okresie PRL.
Życiorys thumb|240px|Grób Zdzisława Bradela na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie W latach 70. był studentem Wydziału Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, publikował w prasie katolickiej, należał do Koła Młodych Literatów oddziału Związku Literatów Polskich w Lublinie. Od 1974 był aktywnym członkiem duszpasterstwa akademickiego prowadzonego przez o. Ludwika WiśniewskiegoMałgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 337..
W połowie lat 70. zaangażował się w działania opozycyjne, m.in. na początku 1976 uczestniczył w zbieraniu podpisów pod listem protestacyjnym przeciwko zmianom w Konstytucji PRL, latem 1976 uczestniczył w akcji pomocy robotnikom prześladowanym po wydarzeniach radomskichMałgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 105, 136, 138, 139.. Był jednym z twórców, a następnie członkiem redakcji ukazującego się od jesieni 1977 poza cenzurą Niezależnego Pisma Młodych Katolików Spotkania, publikował tam pod pseudonimem Witold ZdziechowskiMałgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 148, 149, 179.. W maju 1979 był sygnatariuszem listu protestacyjnego przeciwko ograniczeniom związanym z pielgrzymką Jana Pawła II do Polski, dotyczącym udziału wiernych i informacji w mediach, uczestniczył też w głodówce protestacyjnej przeciwko pominięciu w programie wizyty sanktuarium w Piekarach ŚląskichMałgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 172.. Współpracował z działaczami Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela. m.in. był sygnatariuszem oświadczenia przeciwko represjom wobec uczestników niezależnych obchodów święta 11 listopada w 1979, a także akcji bojkotu wyborów do rad narodowych w 1978 i 1980Małgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 234, 240.. Jako kurier przewoził na Litwę i Białoruś literaturę bezdebitową i religijną. W połowie 1980 rozluźnił swoje związki ze środowiskiem Spotkań i został członkiem Ruchu Młodej PolskiMałgorzata Choma-Jusińska Środowiska opozycyjne na Lubelszczyźnie 1975-1980, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2009, s. 148, 175..
Zaangażował się w działalność NSZZ „Solidarność”, był m.in. członkiem redakcji wydawanego w okresie legalnego działania związku Biuletynu Informacyjnego NSZZ „Solidarność” Region Środkowo-Wschodni (od listopada 1981 redaktorem naczelnym pisma). W marcu 1981 został członkiem Komitetu Obrony Ludzi Prześladowanych za PrzekonaniaMarcin Dąbrowski NSZZ „Solidarność” Region Środkowo-Wschodni, w: NSZZ „Solidarność” 1980–1989. Tom 5. Polska Środkowo-Wschodnia, wyd. IPN, Warszawa 2010, s. 513, 523.. Był także redaktorem Biuletynu Informacyjnego NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność” Region Środkowo-Wschodni. Od września 1981 kierował Wszechnicą Ludową, był też prelegentem Wszechnicy Związkowej w Lublinie.
Od 3 stycznia 1982 do 10 lutego 1982 był internowany w ośrodku w Iławie. Od jesieni 1982 do przełomu 1982/1983 był przewodniczącym podziemnego Tymczasowego Zarządu Regionu Środkowo-Wschodniego. W II połowie lat 80. został aktywnym członkiem ruchu Comunione e Liberazione.
Po 1989 publikował w prasie katolickiej, był redaktorem pisma Ład, po 1995 współpracował też z pismem Głos. W latach 1992–1993 był doradcą wicepremiera Pawła Łączkowskiego, należał do Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowe, Partii Chrześcijańskich Demokratów i Ruchu Odbudowy Polski. Był radnym miasta Józefowa, od listopada 1995 do 1998 przewodniczącym Rady Miasta Józefowa. W latach 1998–2002 był radnym Powiatu otwockiegoSkład Rady Powiatu/Kadencja I (1998-2002).. W 2011 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski..
Zmarł 3 września 2020 w szpitalu w Warszawie, został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Pośmiertnie został odznaczony przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski dla śp. Zdzisława Bradla..
Przypisy
Kategoria:Działacze opozycji w PRL Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Działacze Ruchu Młodej Polski Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Członkowie podziemnych struktur Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Partii Chrześcijańskich Demokratów Kategoria:Polscy radni rad powiatów Kategoria:Polscy radni rad gmin Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Zmarli w 2020