Pieśń o żołnierzach z Westerplatte – wiersz Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego z 1939 roku.
Utwór z sześcioma strofami z rymami krzyżowymi, kategoryzowany jako liryka pośrednia. Ciekawym zabiegiem jest wtrącenie w nawiasach pomiędzy strofami krótkich opisów lata 1939, w kontraście do obrazu wojny i śmierci.
Wiersz w duchu patriotycznym, oparty na motywie bohaterskiej walki polskich żołnierzy w obronie Wojskowej Składnicy Tranzytowej na półwyspie Westerplatte na terenie Wolnego Miasta Gdańska, podczas pierwszego ataku II wojny światowej (lub jednego z pierwszych, zależnie od źródła historycznego uznaje się go wraz z obroną Poczty Polskiej w Gdańsku jako początek wojny).
Utwór jest również prezentowany w formie pieśni - muzykę napisali m.in. Benedykt Konowalski (1966), Wojciech Łukaszewski (1969) i Jerzy Bauer (1974), a śpiewała ją m.in. Maryla RodowiczEncyklopedia polskiej muzyki rockowej: rock 'n' roll 1959-1973. Rock-Serwis. 1995. ISBN 978-83-85335-25-2. S. 195.
Gałczyński napisał wiersz w 1939 roku, prawdopodobnie już 16 września, podczas kampanii wrześniowejJacek Chrobaczyński (2002). Nie okrył się niesławą naród polski: społeczne aspekty września 1939 roku. Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej. ISBN 978-83-7271-139-7. S. 66Młodzi o Westerplatte. Iskry. 1969. S.36-37, sam będąc jej uczestnikiem jako żołnierz, wzięty później do niewoli. Poeta nie znał w tym czasie szczegółów walk. Utwór w swoim czasie przyczynił się do rozpowszechniania poetyckiego, błędnego mitu o śmierci wszystkich polskich obrońców WesterplatteWojskowy przegla̜d historyczny, Volume 35, Issues 1-4 (1990). S.185 - w rzeczywistości pomimo druzgocącej przewagi Niemców, po stronie polskiej ze 182 do 225 obrońcówEncyklopedia II wojny światowej nr 2: Wybuch wojny IX 1939 – V 1940. Plany wojenne Polski i Niemiec – Wojna obronna Polski. Oxford Educational sp. z o.o., s. 25. ISBN 83-7425-267-7. podaje się śmierć 15-21 osóbKomorowski, Krzysztof (2009). "Westerplatte (1–7 IX 1939)". Boje polskie 1939–1945: przewodnik encyklopedyczny. Bellona. ISBN 978-83-11-10357-3. S. 447.
Wiersz ten w kulturze masowej jest powszechnie chwalony za swój doniosły i patriotyczny charakter. Został określony przez historyka dr Jarosława Tuliszka jako „powszechnie znany”Jarosław Tuliszka (2003). Westerplatte 1926-1939: dzieje Wojskowej Składnicy Tranzytowej w Wolnym Mieście Gdańsku. Wydawn. Adam Marszałek. ISBN 978-83-7322-504-6. S. 7, a przez historyka Jacka Chrobaczyńskiego jako „najpiękniejszy niewątpliwie w polskiej literaturze wiersz o bohaterskich żołnierzach”.
Treść wiersza: Kiedy się wypełniły dni
i przyszło zginąć latem,
prosto do nieba czwórkami szli
żołnierze z Westerplatte.
(A lato było piękne tego roku).
I tak śpiewali: Ach, to nic,
że tak bolały rany,
bo jakże słodko teraz iść
na te niebiańskie polany.
(A na ziemi tego roku było tyle wrzosu na bukiety.)
W Gdańsku staliśmy tak jak mur,
gwiżdżąc na szwabską armatę,
teraz wznosimy się wśród chmur,
żołnierze z Westerplatte.
I ci, co dobry mają wzrok
i słuch, słyszeli pono,
jak dudnił w chmurach równy krok
Morskiego Batalionu.
I śpiew słyszano taki: — By
słoneczny czas wyzyskać,
będziemy grzać się w ciepłe dni
na rajskich wrzosowiskach.
Lecz gdy wiatr zimny będzie dął
i smutek krążył światem,
w środek Warszawy spłyniemy w dół,
żołnierze z Westerplatte.
Przypisy
Kategoria:Obrona Wybrzeża w 1939 roku Kategoria:Polskie utwory poetyckie Kategoria:Twórczość Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Kategoria:Polskie pieśni hymniczne