Grzywna () – jednostka masy używana w średniowieczu w Polsce, Czechach i na Rusi oraz jednostka płatnicza. Jedna grzywna mennicza polska oznaczała masę około połowy funta karolińskiego (połowa 367 g - ok. g; II poł. XI w.).
Rozróżniano grzywny: NazwaMasa (gram) grzywna budajska 245,538 grzywna chełmińska 191,29 grzywna górnicza 189,34 grzywna hiszpańska 239,348 grzywna holenderska 246,083 grzywna kolońska 233,856 grzywna krakowska mennicza: 197,684 (XIV-1650), po 1650: 201,480 (lub 201,768), handlowa 198,885; 196,26 – 201,86 grzywna królewska 221,48 grzywna morawska 280 grzywna nowogrodzka 204 grzywna paryska 244,753grzywna mennicza polskaok. 183,5 (II poł. XI w.); 197,684 (XIV-1650), po 1650 201,480 (lub 201,768) grzywna portugalska 229,5 grzywna praska 253,14 grzywna wiedeńska 280,644 / 280,688
Grzywny były używane również w charakterze jednostek monetarnych. W tym sensie grzywna oznaczała ilość srebra o masie jednej grzywny. W niektórych krajach Europy zachodniej pod nazwą "marka".
Grzywna mennicza krakowska w XIV i XV w. reprezentowała grzywnę menniczą polską. 1 grzywna mennicza polska = 4 wiardunki = 24 skojce = 240 denarów: 240 = 480 oboli (II poł. XI w.) 576 (początek XIV w., ok. 1326) 768 (do 1398) 864 (od 1398 do 1506) 1 grzywna pruska (ok. 195 g) = 60 szelągów = 720 fenigów (1233 r.) 1 grzywna mennicza polska = 48 groszy praskich (przełom XIII/XIV w.) 1 grzywna praska = 60 groszy praskich (przełom XIII/XIV w.).
Istniały też grzywny żelazne, jak grzywna siekieropodobna czy grzywna grotopodobna, funkcjonujące jako płacidło, czyli pieniądz przedmiotowy.
Zobacz też grzywna krakowska, marka kolońska hrywna ukraińska marka (masa)
Przypisy
Kategoria:Dawne polskie jednostki i układy miar Kategoria:Jednostki miar masy Kategoria:Historia gospodarcza średniowiecza Kategoria:Pieniądz