thumb|165px|Grób Mikołaja Kozakiewicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Mikołaj Kozakiewicz (ur. 24 grudnia 1923 w Albertynie, zm. 22 listopada 1998 w Warszawie) – polski socjolog, polityk i publicysta, profesor nauk humanistycznych, autor kilkudziesięciu książek z zakresu seksuologii, socjologii wychowania i oświaty. Marszałek Sejmu X kadencji, poseł na Sejm PRL IX kadencji, Sejm kontraktowy i Sejm I kadencji (1985–1993).

Życiorys Wykształcenie i działalność zawodowa Urodził się w województwie nowogródzkim. Uczył się w szkołach w Wilnie, w latach 1945–1947 pracował jako nauczyciel wiejski, a w 1950 ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W okresie 1950–1951 był nauczycielem i dyrektorem w Liceum Ogólnokształcącym w Izbicy Kujawskiej. Od 1951 do 1955 był sekretarzem redakcji „Głosu Nauczycielskiego”. W latach 1956–1970 pracował jako kierownik działu miesięcznika Naczelnego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego „Wieś Współczesna”. W okresie 1957–1969 zasiadał w Prezydium Towarzystwa Szkoły Świeckiej, a od 1970 do 1974 był wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej. W 1963 obronił doktorat z socjologii na UW, po czym podjął pracę w Polskiej Akademii Nauk. Od 1967 do 1971 był adiunktem w Zakładzie Badań Rejonów Uprzemysłowionych PAN, następnie w latach 1971–1989 pracownikiem naukowym w Instytucie Rozwoju Wsi i Rolnictwa. W 1972 uzyskał habilitację. W 1979 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego i został profesorem nadzwyczajnym, a w 1984 został profesorem zwyczajnym.

Działalność polityczna W 1947 wstąpił do Stronnictwa Ludowego, a po jego połączeniu z Polskim Stronnictwem Ludowym w 1949 znalazł się w szeregach ZSL. W 1982 został członkiem prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego. Sprawował mandat posła na Sejm PRL w latach 1985–1989, uczestniczył w obradach plenarnych Okrągłego Stołu. W wyborach 4 czerwca 1989 jako jedyny obok Adama Zielińskiego uzyskał mandat posła na Sejm X kadencji w ramach 35-osobowej listy krajowej, obejmującej czołowych działaczy ówczesnej władzy. W Sejmie kontraktowym 4 lipca 1989 objął stanowisko marszałka SejmuUchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie wyboru Marszałka Sejmu ()., które zajmował do końca kadencji w 1991. Po zakończeniu działalności ZSL został działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego i zasiadał w Sejmie I kadencji z jego listy. W 1993 po konflikcie z prezesem partii Waldemarem Pawlakiem zrezygnował z ubiegania się o reelekcję. W styczniu 1998 został członkiem rady założycielskiej Partii Ludowo-Demokratycznej.

Działalność społeczna i publicystyczna Członek Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa i Towarzystwa Planowania Rodziny. Popularyzował antykoncepcję, bronił legalności aborcji, praw homoseksualistów i chorych na AIDS. Popierał legalizację miękkich narkotyków. W 1995 był jednym z założycieli Stowarzyszenia Otwarte Drzwi, pozarządowej organizacji działającej na rzecz osób wykluczonych społecznie; został honorowym prezesem tego stowarzyszenia.

Był autorem publikacji w językach polskim, angielskim, niemieckim, francuskim, kilkunastu prac naukowych, a także ponad 20 prac popularnonaukowych z zakresu socjologii wychowania i oświaty oraz filozofii wychowania, jak również cyklu felietonów Z księgi zakazów publikowanych w „Trybunie”. Napisał także wspomnieniową książkę Byłem marszałkiem kontraktowego… (1991).

Życie prywatne W 1963 ożenił się z rzeźbiarką Weroniką Merc. Miał dwoje dzieci: Daniela i Dominikę.

Został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie (kwatera A3 tuje-3–34).

Publikacje Małżeństwo niemal doskonałe, Warszawa 1973. Najdziwniejsi rodzice, najdziwniejsze dzieci, Warszawa 1973. O miłości prawie wszystko, Warszawa 1973. Raport o dostępie młodzieży wiejskiej do kształcenia na różnych szczeblach szkolnictwa (współautor), Warszawa 1973. Zanim staniecie się kobietami, Warszawa 1973. Nowoczesność nauczycieli polskich, Warszawa 1974. Zaproszenie do rozmowy: o seksie, o konfliktach, o dojrzewaniu, o kompleksach, o takcie, o partnerstwie, o katastrofach wychowawczych, Warszawa 1979. Gdy miłość dojrzewa, Warszawa 1984. Nieoczekiwana Ameryka, Warszawa 1985. Oświata i wychowanie wobec zmian społecznych, Warszawa 1985. Przewodnik po młodości (współautor), Warszawa 1986. Co śmiem sądzić, Warszawa 1987. Kobieto ty wieczna istoto, Szczecin 1987. Edukacja na wsi, Warszawa/Kraków 1989. Byłem marszałkiem kontraktowego…, Warszawa 1991. Słowniczek o miłości i seksie, Warszawa 1995. Wieś i rolnictwo w badaniach społeczno-ekonomicznych. Księga jubileuszowa IRWiR PAN: lata 1971–1996 (red.), Warszawa 1996. Wychowanie seksualne i planowanie rodziny w Polsce (red.), Warszawa 1997.

Odznaczenia i wyróżnienia W 1993 uhonorowany został przez prezydenta Lecha Wałęsę Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia PolskiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 grudnia 1993 r. o nadaniu orderu ().. Był odznaczony również Krzyżem Komandorskim, Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Złotym Odznaczeniem im. Janka Krasickiego (1977). W 1998 został laureatem Medalu Zasłużony dla Tolerancji.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Tymczasowej Rady Krajowej PRON Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Słonimie Kategoria:Ludzie związani z Izbicą Kujawską Kategoria:Marszałkowie Sejmu Polski Ludowej Kategoria:Marszałkowie Sejmu III Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Politycy PLD i Stronnictwa Gospodarczego Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Politycy PSL „Odrodzenie” Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy socjolodzy Kategoria:Polscy seksuolodzy Kategoria:Posłowie na Sejm kontraktowy Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej I kadencji (1991–1993) Kategoria:Posłowie z Listy Krajowej (PRL) Kategoria:Pracownicy Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN Kategoria:Uczestnicy Okrągłego Stołu (strona partyjno-rządowa) Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Zmarli w 1998