Ruś Siedząca (, pełna nazwa: Fundacja Charytatywna Pomocy Skazanym i ich Rodzinom „Ruś Siedząca”, ros. ) – pozarządowa organizacja charytatywna działająca w Federacji Rosyjskiej.
Główne biuro fundacji znajduje się w Moskwie, a pozostałe zlokalizowane są w Nowosybirsku, Petersburgu oraz Jarosławiu.
Równolegle z fundacją działa nieformalny ruch społeczny o tej samej nazwie, zrzeszający ofiary nadużyć ze strony organów ścigania, sądownictwa nadzorczego i penitencjarnego Federacji Rosyjskiej.
O fundacji Okoliczności powstania Ruch Ruś Siedząca został założony 21 listopada 2008 roku przez rosyjską dziennikarkę i publicystkę Olgę Romanową. Nazwę zaproponowała Irina Jasina. Początki organizacji wywodzą się z nieformalnego stowarzyszenia obywateli, których krewni przebywali w więzieniach i łagrach. W 2014 roku zarejestrowano „Charytatywną Fundację Pomocy Skazanym oraz ich Rodzinom”.
Kierownictwo Fundacją i ruchem kieruje Olga Romanowa. Działalność organizacji nadzoruje rada powiernicza, na czele której stoją , Irina Jasina, Włodzimierz Pieriewierzin, Tamara Ejdelman oraz Maria Ejsmont. Do czerwca 2018 roku członkiem rady był także Piotr Oficerow.
Finansowanie Fundacja finansowana jest z darowizn obywateli. W sierpniu 2017 roku organizacji przyznano dotację prezydencką w wysokości trzech milionów rubli, jednak odmówiła ona jej przyjęcia. Olga Romanowa wyjaśniła, że decyzja ta wynikała z obawy przed powtórzeniem losu byłej dyrektorki Departamentu Państwowego Wsparcia Sztuki i Folkloru Ministerstwa Kultury Rosji, Sofii Apfelbaum. Została ona skazana za sprzeniewierzenie środków publicznych przyznanych grupie teatralnej Siódme Studio.
Od wiosny 2018 roku fundacja otrzymywała dotacje z Unii Europejskiej na tworzenie i działalność regionalnych „klinik prawniczych” – ośrodków bezpłatnej pomocy prawnej dla osób skazanych i ich rodzin.
26 czerwca 2020 roku Olga Romanowa ogłosiła zamknięcie fundacji. Powodem była decyzja sądu o wypłacie byłemu pracownikowi, Dinarowi Idrisowowi, odszkodowania w wysokości 1,3 mln rubli oraz nakaz ponownego go zatrudnienia. Według Romanowej konta fundacji zostały zablokowane, ponieważ organizacja nie dysponowała taką kwotą. Zapowiedziała jednak, że fundacja będzie kontynuowała pracę nawet bez osobowości prawnej. Mimo to w 2022 roku podmiot nadal funkcjonował jako osoba prawna.
Działalność i projekty Pomoc prawna – prawnicy fundacji udzielają bezpłatnych porad, zajmują się obroną w sądach i pomagają w sporządzaniu skarg. Fundacja wysyła paczki do kolonii karnych oraz aresztów śledczych, prowadzi zbiórki dla internatów specjalnych, a także udziela pomocy humanitarnej rodzinom osadzonych.
Szkoła Obrońcy Publicznego – wspólny projekt Rusi Siedzącej, Centrum im. Sacharowa oraz Departamentu Spraw Wewnętrznych. Ma na celu edukację osób chcących egzekwować swoje prawa w sprawach karnych i administracyjnych, w tym ochronę przed nielegalnymi działaniami organów ścigania. Podczas zajęć uczestnicy zapoznają się z procedurami oraz czynnościami prowadzonymi na komisariatach.
Konsultant więzienny – system informacyjny dla osadzonych i ich rodzin, dostępny pod adresem vturme.info. Strona umożliwia skonsultowanie przypadku ze specjalistami i publikuje porady dla osób zagrożonych pozbawieniem wolności. Materiały stanowią analizę kazusów z praktyki organizacji. Projekt powstał przy wsparciu Stowarzyszenia Memoriał, które nagrodziło go w konkursie i skierowało do programu Human Rights Incubator.
Media-laboratorium – projekt wspierający osoby bez doświadczenia w komunikacji publicznej czy administracyjnej w opowiadaniu swoich historii.
Kontrowersje Konflikt z kierownictwem Federalnej Służby Karnej W maju 2017 roku ukazał się numer specjalny Nowoj Gaziety i Rusi Siedzącej, poświęcony systemowi penitencjarnemu. Poinformowano w nim, że organizacja wraz z Centrum Badań Strategicznych opracowuje projekt reformy systemu karnego. Według Olgi Romanowej przygotowywane zmiany dotyczyły organizacji pracy i ograniczenia przemocy w więzieniach.
8 czerwca 2017 roku do biura fundacji wkroczyli funkcjonariusze Wydziału ds. Przestępstw Gospodarczych, oficjalnie z powodu podejrzenia sprzeniewierzenia środków. Prawdopodobnie była to reakcja na powiązania fundacji z organizacją Er Es (ros. Эс Эр).
Er Es prowadziła w latach 2015–2017 projekt poprawy umiejętności więźniów, sfinansowany przez Bank Światowy. W jego ramach wydano broszury o edukacji finansowej i przeprowadzono wykłady dla osadzonych oraz personelu.
W wyniku działań służb fundacja wydała oświadczenie, łącząc śledztwo z przeciwnikami reformy systemu penitencjarnego oraz FSB. 9 czerwca 2017 roku Olga Romanowa wyjechała z Rosji. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniach Er Es, uznając, że wypełniła ona zobowiązania umowne. Fundacja złożyła następnie pozew przeciwko Federalnej Służbie Penitencjarnej w celu ochrony dóbr osobistych.
Jesienią 2018 roku była więźniarka Inga Kriwickaja zarejestrowała organizację o identycznej nazwie i pozwała Olgę Romanową o ochronę godności. Romanowa uznała te działania za inspirowane przez FSB.
Status agenta zagranicznego W marcu 2018 roku fundacja otrzymała grant z UE na otwarcie poradni prawnych. Organizacja niezależnie wystąpiła o wpisanie na listę organizacji non-profit pełniących funkcję agenta zagranicznego. 7 maja 2018 roku Ministerstwo Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej dokonało oficjalnego wpisu do rejestru.
Publikacje pracowników mały|Aleksiej Fiediarow prezentuje swoją książkę w Jelcyn-Centrum w Jekaterynburgu 23 stycznia 2019 roku Niewinni w śledztwie: Instrukcja ochrony swoich praw – ros. Невиновные под следствием: Инструкция по защите своих прав / Алексей Федяров. – М: Альпина Паблишер, 2020. – 284 с.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa „Rusi Siedzącej” Rombe TV o fundacji „Ruś Siedząca” Książka „Butyrka”, autorka Olga Romanowa, 2010 r. Książka „Ruś siedząca”, autorka Olga Romanowa
Kategoria:Organizacje pozarządowe w Rosji Kategoria:Organizacje non-profit uznane w Rosji za agentów zagranicy