Narządy analogiczne – narządy zwierzęce i roślinne, które nie mają wspólnego pochodzenia ewolucyjnego ani morfologicznego, ale przybierają podobny kształt i wygląd, gdyż spełniają u różnych gatunków te same funkcje.
Przykłady: wąs czepny grochu (przekształcony liść) i winobluszcz (przekształcona łodyga), korzenie organowców i ryzoidy plechowców, skrzydło owada i skrzydło ptaka, odnóża owada i kończyny kręgowców, „kciuk” pandy i przeciwstawny kciuk naczelnych, pęcherzykowate oko głowonogów i oko kręgowców. Analogia może dotyczyć nie tylko narządów, ale i całości organizmów. Takie zjawisko nazywa się konwergencją – ewolucją zbieżną, wynikającą z bytowania w podobnym środowisku, np. woda, pustynia, różnych, często odległych od siebie ewolucyjnie gatunków.
Przykładem konwergencji jest: opływowy, wrzecionowaty pokrój ciała foki, wieloryba i ryb, białe ubarwienie zwierząt polarnych, tj. niedźwiedzia, rysia lub kuropatwy, morfologia roślin wilczomleczu i kaktusa.
Przypisy
Kategoria:Ewolucja