thumb|Urszula Glensk i Konstanty Gebert. Dokumentaliści – spotkania literackie. Edycja 2. Ludwikowice Kłodzkie (2022) thumb|Konstanty Gebert i Ludwika Włodek Konstanty Julian Gebert, ps. „Dawid Warszawski” (ur. 22 sierpnia 1953 w Warszawie) – polski psycholog żydowskiego pochodzenia, tłumacz, dziennikarz i nauczyciel akademicki, od 1989 do 2022 publicysta Gazety Wyborczej. Od 2023 felietonista Kultury Liberalnej.
Życiorys W latach 1970–1974 należał do Zrzeszenia Studentów Polskich (od 1973 funkcjonującego pod nazwą Socjalistyczny Związek Studentów Polskich). W 1976 ukończył studia psychologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pracował w Zakładzie Psychologii Akademii Medycznej w Warszawie (1979–1983) i w zespole psychoterapeutycznym Synapsis w Warszawie. Od 1976 był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników i następnie Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”. W 1977 był współzałożycielem tzw. Żydowskiego Uniwersytetu Latającego, w ramach którego do 1981 organizowano spotkania o historii i kulturze żydowskiej. We wrześniu 1980 został członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Nauki, Techniki i Oświaty (NSZZ PNTiO). Uważał, że decyzja o połączeniu NSZZ PNTiO z NSZZ „Solidarność” była błędem, gdyż korzystniejsze było według niego „uczenie się demokracji w mniejszym zespole”. Jako jedyny delegat głosował przeciwko niej na zjeździe w październiku 1980. Po połączeniu związku z NSZZ „Solidarność” nie ubiegał się o członkostwo w „Solidarności”.
W 1982 został członkiem redakcji drugoobiegowego dwutygodnika „KOS” i publikował w nim nieprzerwanie do 1989. Swoje teksty zamieszczał także w innym pismach niezależnych, m.in. „Tygodniku Mazowsze” i „Przeglądzie Wiadomości Agencyjnych”. Najczęściej używał pseudonimu Dawid Warszawski (którym posługiwał się także po przemianach politycznych w 1989). Był akredytowany jako dziennikarz prasy niezależnej w czasie obrad Okrągłego Stołu w 1989. Poświęcił temu wydarzeniu książkę Mebel.
Od 1989 do 1992 był członkiem SDP, zasiadając krótko w zarządzie głównym tej organizacji. Od 1989 był dziennikarzem „Gazety Wyborczej”, publikując w niej felietony i komentarze. W latach 1992–1993 towarzyszył Tadeuszowi Mazowieckiemu jako specjalnemu wysłannikowi ONZ w byłej Jugosławii w misjach do tego kraju. Wyjazdom tym poświęcił książkę Obrona poczty sarajewskiej. W 1997 założył miesięcznik o tematyce żydowskiej „Midrasz”, pełnił w nim funkcję redaktora naczelnego (1997–2000). Publikował również m.in. w kwartalniku „Nigdy Więcej”. W 1990 zajął się także pracą akademicką jako wykładowca zagranicznych uczelni. W 2011 został dyrektorem warszawskiego biura Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. Wchodzi w skład Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.
Laureat Nagrody im. Marcina Króla za najlepszą opublikowaną w 2022 polską książkę z dziedziny historii idei i badań nad przyszłością, filozofii i myśli społecznej i politycznej, refleksji nad cywilizacją i kulturą za książkę Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło. Za tę samą książkę w 2023 otrzymał Nagrodę im. Jana Długosza wręczaną w ramach Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie.
Od 2023 tworzy autorski podcast Ziemia zbyt obiecana.
Życie prywatne Jest synem Bolesława Geberta (1895–1986) i Krystyny Poznańskiej-Gebert (1916–1991). Ojciec pochodził z katolickiej rodziny rolniczej z okolic Tykocina. Matka pochodziła z inteligenckiej, zasymilowanej żydowskiej rodziny z Warszawy. Dziadek ze strony matki, Julian Poznański był nauczycielem w Szkole Rzemieślniczej przy Gminie Żydowskiej w WarszawieFacebook.com, Historia Warszawy cegłą pisana, 23 lipca 2019.. Oboje rodzice byli przed II wojną światową działaczami komunistycznymi (ojciec w USA, a matka w Polsce).
Jego przyrodnią siostrą jest Lucyna GebertJan Olaszek, Konstanty Gebert: redaktor i publicysta prasy podziemnej, Pamięć i Sprawiedliwość, 2014, 13/2 (24), 191–226.. Miał też przyrodniego brata Armanda (1922–2009), dziennikarza z Detroithttps://www.ancestry.com/1940-census/usa/Michigan/Elurira-Gebert_2wskns/amp Ancestry.com..
Z pierwszego małżeństwa z Danutą (z d. Pijewską) ma córkę Natalię, z drugiego małżeństwa z Małgorzatą Jasiczek-Gebert ma troje dzieci: Jana, Zofię i Szymona.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2011 – pkt 2. Order Narodowy Zasługi IV klasy – 2018 Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Medal „Powstanie w Getcie Warszawskim” – 2023 Nagroda im. księdza Józefa Tischnera – 2023Konstanty Gebert i Anna Dymna laureatami Nagrody Znaku i Hestii im. ks. Józefa Tischnera!
Twórczość Publikacje autorskie Przerwa na myślenie, „Miesięcznik Małopolski” (II obieg), Kraków 1986. Mebel, Aneks, Londyn 1990, . Antisemitism in the 1990 Polish Presidential Elections, Social Research, vol. 58, no. 4 (Winter 1991), pp. 723–755. Magia słów: polityka francuska wobec Polski po 13 grudnia 1981 roku, Aneks, Londyn 1991, . The Dialectics of Memory in Poland: Holocaust Memorials in Warsaw, [w:] The Art of Memory: Holocaust Memorials in History, ed. James E. Young, Nowy Jork 1994. Obrona poczty sarajewskiej (jako Dawid Warszawski), Prószyński i S-ka, Warszawa 1995, . Dziesięć dni Europy: archeologia pamięci, Świat Książki, Warszawa 2004, . Wojna czterdziestoletnia, Świat Książki, Warszawa 2004, . 54 komentarze do Tory, Austeria, Kraków 2004, . Miejsce pod słońcem. Wojny Izraela, Prószyński i S-ka, Warszawa 2008, . Polski alef-bet. Żydzi w Polsce i ich odrodzony świat (z Krzysztof Kobus, Anna Olej-Kobus), Carta Blanca, Warszawa 2009, . Bałkany. Minibook (z Monika Izydorczyk, Wojciech Stanisławski, Stefan Wilkanowicz), Znak, Kraków 2014, . Ostateczne rozwiązania. Ludobójcy i ich dzieło, Agora, Warszawa 2022, . Pokój z widokiem na wojnę. Historia Izraela, Agora, Warszawa 2023,
Tłumaczenia Psychologia wierzeń religijnych (wybrał i wstępem opatrzył Kazimierz Jankowski); Czytelnik, Warszawa 1990, .
Pozostałe prace redakcyjne Alain Finkielkraut, W imię Innego: antysemicka twarz lewicy (autor przedmowy), Sic!, Warszawa 2005, . Fatos Lubonja, Albania – wolność zagrożona: wybór publicystyki z lat 1991–2002 (autor przedmowy), Fundacja Pogranicze, Sejny 2005, .
Filmografia Udział w filmach dokumentalnych: Śmierć prezydenta (Death of the President) – odc. 10. sezonu 12. cyklu dokumentalno-fabularnego Katastrofa w przestworzach.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie i współpracownicy Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” Kategoria:Członkowie i współpracownicy KOR Kategoria:Członkowie Socjalistycznego Związku Studentów Polskich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Studentów Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody im. księdza Józefa Tischnera Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja) Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy psycholodzy Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Polscy reportażyści Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Nauczyciele akademiccy Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Urodzeni w 1953