Józef Koffler (ur. 28 listopada 1896 w Stryju, zm. prawdopodobnie 1944 w Krośnie) – polski kompozytor.
Życiorys Pochodził z rodziny polsko-żydowskiej. W styczniu 1938 r. przyjął we Lwowie chrzest w obrządku rzymskokatolickim. W latach 1910–1914 uczył się w C. K. Gimnazjum w Stryju, gdzie w 1914 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości. Jednocześnie kształcił się prywatnie w dziedzinie kontrapunktu, harmonii i gry na fortepianie. W latach 1914–1915 studiował prawo a potem harmonię i kompozycję na Uniwersytecie w Wiedniu. Jednym z nauczycieli w dziedzinie kompozycji muzycznej był Hermann Grädener. W roku 1916 został powołany do służby wojskowej w armii austriackiej, którą miał zakończyć w 1920 roku.
Po odrodzeniu Polski w 1918 przeszedł do nowo organizowanego wojska polskiego, kiedy tylko uformowały się pierwsze jego oddziały. W wojsku polskim kontynuował zajmowanie się muzyką jako dyrygent orkiestr dętych, dla których również komponował muzykę. Zimą 1920 roku kontynuował studia tym razem na wydziale muzykologii, gdzie studiował m.in. u Guido Adlera, Roberta Lacha, Wilhelma Fischera i Egona Wellesza. W tym samym czasie studiował również dyrygenturę u Feliksa Weingartnera. W roku 1923 obronił pracę doktorską po czym pracował w Wiedniu jako nauczyciel muzyki i dyrygent chóru w Burgtheater. W okresie wiedeńskim poznał Albana Berga, którego muzyka wpłynęła na estetykę Kofflera. Koffler wrócił do Polski i osiedlił się we Lwowie w 1925 roku. Nauczał tu w latach 1924–1941 kompozycji, instrumentacji, form muzycznych i harmonii w Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego. Popularnością cieszyły się jego kursy z dziedziny kompozycji atonalnej, gdzie jednym z jego uczniów był znany kompozytor Roman Haubenstock-Ramati. Na początku lat trzydziestych Koffler zetknął się z Arnoldem Schönbergiem i jego dodekafoniczną techniką kompozytorską, która miała znaczny wpływ na jego twórczość. W tym samym czasie został wybrany na członka Zarządu Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich w Warszawie oraz Związku Polskich Muzyków Pedagogów.
Józef Koffler działał także jako krytyk i publicysta muzyczny. W latach 1930–1938 był redaktorem naczelnym czasopisma „Orkiestra”, a w latach 1936–1937 publikował także w czasopiśmie „Echo”. Jego artykuły ukazywały się także innych polskich czasopismach. Po Wrześniu 1939 i zajęciu miasta przez armię sowiecką Józef Koffler został kierownikiem katedry kompozycji i prorektorem nowo utworzonego państwowego konserwatorium we Lwowie. Wtedy też został przez władze sowieckie mianowany profesorem.
Kiedy Niemcy weszli do miasta w lipcu 1941 roku, Koffler wraz z żoną i synem został uwięziony i wywieziony do getta w Wieliczce koło Krakowa. Dalsze ich losy nie są dokładnie znane. Najprawdopodobniej razem z rodziną został zastrzelony przez Niemców na początku 1944 roku w pobliżu Krosna, gdzie ukrywał się po likwidacji getta w Wieliczce.
Znaczenie twórczości Józef Koffler wraz z Tadeuszem Majerskim byli jedynymi kompozytorami polskimi okresu międzywojennego posługującymi się techniką dodekafoniczną.
Spośród całej spuścizny Kofflera tylko dwa dzieła zostały wydane po wojnie (przez PWM) i są dostępne: Trio smyczkowe op. 10 oraz Kantata Miłość op. 14Józef Koffler, Partytura kantaty „Miłość” na głos solowy, klarnet, altówkę i wiolonczelę Op. 14, Kraków PWM 1995, nr. kat: 8719, wersje językowe: polska i niemiecka.. Po roku 1990 kilkanaście utworów Kofflera zostało utrwalonych na nagraniach płytowych.
Spis kompozycji według numeru opusowego i daty powstania Utwory własne Chanson Slave (przed 1918) Zwei Lieder – Dwie pieśni na sopran i fortepian op. 1 (1917) Uwertura „Hanifa” op. 2 (zniszczona) Suita orientalna op. 3 (zniszczona) Sielanka na orkiestrę kameralną op. 4 (zniszczona) Kwartet smyczkowy op. 5 (zniszczony) 40 polskich pieśni ludowych op. 6 (1925) Musique de ballet op. 7 (1926) Musique. Quasi una sonata op. 8, à Karol Szymanowski (1927) 15 wariacyj szeregu 12 tonów (15 variations d'après une suite de douze tons) op. 9 (1927) Trio smyczkowe op. 10 (1928) I Symfonia op. 11 (1930) Sonatina op. 12 (1930) 15 wariacyj szeregu 12 tonów op. 9a, opracowanie opusu 9 na orkiestrę smyczkową (1931) Koncert fortepianowy op. 13 (1932) Kantata Miłość (Die Liebe) na głos, altówkę, wiolonczelę i klarnet op. 14 do tekstu hymnu do miłości św. Pawła (1931) Balet-oratorium Alles durch M.O.W. (Instytut Korespondencji Codziennej) na tancerzy, sopran i baryton solo, chór i orkiestrę op. 15 (1932) Divertimento (Mała serenada) na obój, klarnet, fagot op. 16 (1931, zag.) II Symfonia op. 17 (1933) Capriccio na skrzypce i fortepian op. 18 (1936) Sonata fortepianowa op. 19 (1935, zag.) Kwartet smyczkowy op. 20 (1934, zag.) III Symfonia op. 21 (1935) Quatre poèmes na skrzypce z fortepianem op. 22 (1935) Variations sur une valse de Johann Strauss op. 23 (1935) opracowania kolęd polskich na chór mieszany (1934-1936) Suita polska na orkiestrę kameralną op. 24 (1936) Mała suita według Klavierbüchlein für Anna Magdalena Bach J.S. Bacha (około 1937, zaginiona) instrumentacja Wariacji Goldbergowskich Johanna Sebastiana Bacha na małą orkiestrę (1938) Händeliana, 30 wariacji na temat passacaglii Händla (przed 1940, zag.) Uwertura radosna op. 25 (1940, zag.) IV Symfonia op. 26 (1940) Czotyry dytiaczi piesy (Cztery utwory dziecięce na fortepian; przed 1940) Ukrajinśki eskizy (Szkice ukraińskie) op. 27 na kwartet smyczkowy (przed 1941)
Z tego: Instrumentacje, aranżacje, opracowania Mała suita według Klavierbüchlein für Anna Magdalena Bach J.S. Bacha (około 1937, zaginiona) instrumentacja Wariacji Goldbergowskich Johanna Sebastiana Bacha na małą orkiestrę (1938) muzyka do sztuk scenicznych (zaginiona)
Spis kompozycji według stopnia zachowania Utwory zachowane Chanson Slave (przed 1918) Zwei Lieder – Dwie pieśni na sopran i fortepian op. 1 (1917) 40 polskich pieśni ludowych op. 6 (1925) Musique de ballet op. 7 (1926) Musique. Quasi una sonata op. 8, à Karol Szymanowski (1927) 15 wariacyj szeregu 12 tonów (15 variations d'après une suite de douze tons) op. 9 (1927) 15 wariacyj szeregu 12 tonów op. 9a, opracowanie opusu 9 na orkiestrę smyczkową (1931) Trio smyczkowe op. 10 (1928) I Symfonia op. 11 (1930) Sonatina op. 12 (1930) Koncert fortepianowy op. 13 (1932) Kantata Miłość (Die Liebe) na głos, altówkę, wiolonczelę i klarnet op. 14 (1931) Balet-oratorium Alles durch M.O.W. (Instytut Korespondencji Codziennej) na tancerzy, sopran i baryton solo, chór i orkiestrę op. 15 (1932) II Symfonia op. 17 (1933) Capriccio na skrzypce i fortepian op. 18 (1936) III Symfonia op. 21 (1935) Quatre poèmes na skrzypce z fortepianem op. 22 (1935) Variations sur une valse de Johann Strauss op. 23 (1935) opracowania kolęd polskich na chór mieszany (1934-1936) instrumentacja Wariacji Goldbergowskich J.S. Bacha na małą orkiestrę (1938) IV Symfonia op. 26 (1940) Czotyry dytiaczi piesy (Cztery utwory dziecięce na fortepian; przed 1940) Ukrajinśki eskizy (Szkice ukraińskie) op. 27 na kwartet smyczkowy (przed 1941)
Utwory zniszczone bądź uważane za zaginione Uwertura „Hanifa” op. 2 (zniszczona) Suita orientalna op. 3 (zniszczona) Sielanka na orkiestrę kameralną op. 4 (zniszczona) Kwartet smyczkowy op. 5 (zniszczony) Divertimento (Mała serenada) na obój, klarnet, fagot op. 16 (1931) Sonata fortepianowa op. 19 (1935) Kwartet smyczkowy op. 20 (1934) Suita polska na orkiestrę kameralną op. 24 (1936) Mała suita według Klavierbüchlein für Anna Magdalena Bach J.S. Bacha (około 1937, zaginiona) Uwertura radosna op. 25 (1940) Händeliana, 30 wariacji na temat passacaglii Händla (przed 1940) muzyka do sztuk scenicznych (zaginiona)
Spis kompozycji według składu Utwory fortepianowe Chanson Slave (przed 1918) 40 polskich pieśni ludowych op. 6 (1925) (mogą być wykonywane bez głosu solowego) Musique de ballet op. 7 (1926) Musique. Quasi una sonata op. 8, à Karol Szymanowski (1927) 15 wariacyj szeregu 12 tonów (15 variations d'après une suite de douze tons) op. 9 (1927) Sonatina op. 12 (1930) Sonata fortepianowa op. 19 (1935, zaginiona) Variations sur une valse de Johann Strauss op. 23 (1935) Czotyry dytiaczi piesy (Cztery utwory dziecięce; przed 1940)
Utwory kameralne Kwartet smyczkowy op. 5 (zniszczony) Trio smyczkowe op. 10 (1928) Divertimento (Mała serenada) na obój, klarnet, fagot op. 16 (1931, zaginione) Capriccio na skrzypce i fortepian op. 18 (1936) Kwartet smyczkowy op. 20 (1934, zaginiony) Quatre poèmes na skrzypce z fortepianem op. 22 (1935) Ukrajinśki eskizy (Szkice ukraińskie) op. 27 na kwartet smyczkowy (przed 1941)
Utwory symfoniczne Uwertura „Hanifa” op. 2 (zniszczona) Suita orientalna op. 3 (zniszczona) Sielanka na orkiestrę kameralną op. 4 (zniszczona) 15 wariacyj szeregu 12 tonów op. 9a, opracowanie opusu 9 na orkiestrę smyczkową (1931) I Symfonia op. 11 (1930) Koncert fortepianowy op. 13 (1932) II Symfonia op. 17 (1933) III Symfonia op. 21 (1935) Suita polska na orkiestrę kameralną op. 24 (1936, zaginiona) IV Symfonia op. 26 (1940) Uwertura radosna op. 25 (1940, zaginiona) Händeliana, 30 wariacji na temat passacaglii Händla (przed 1940, zaginione) Mała suita według Klavierbüchlein für Anna Magdalena Bach J.S. Bacha (około 1937, zaginiona) instrumentacja Wariacji Goldbergowskich Johanna Sebastiana Bacha na małą orkiestrę (1938) muzyka do sztuk scenicznych (zaginiona)
Wokalne i wokalno-instrumentalne Zwei Lieder – Dwie pieśni na sopran i fortepian op. 1 (1917) 40 polskich pieśni ludowych op. 6 (1925) (zob. także utwory fortepianowe) Kantata Miłość (Die Liebe) na głos, altówkę, wiolonczelę i klarnet op. 14 (1931) Balet-oratorium Alles durch M.O.W. (Instytut Korespondencji Codziennej) na tancerzy, sopran i baryton solo, chór i orkiestrę op. 15 (1932) (Zachował się jedynie wyciąg fortepianowy tego utworu. W 2008 r. utwór został zinstrumentowany przez Edwarda Pałłasza, a polskie libretto zostało od nowa napisane przez Joannę Kulmową. Premiera utworu pod nowym tytułem Matrimonio con variazioni odbyła się 16 maja 2009 w Warszawskiej Operze Kameralnej.) opracowania kolęd polskich na chór mieszany (1934-1936)
Dyskografia Józef Koffler, Piano Concerto Op. 13, 2nd Symphony Op. 17, Two Songs Op. 1, Quatre Poemes Op. 22, Ukrainian Sketches Op. 27, Daniel Wnukowski (piano), Frederika Brillembourg (mezzo-soprano), Christoph Słowinski (conductor, piano), Polish Sinfonia Iuventus Orchestra, Polish String Quartet Berlin, tekst książeczki: Maciej Gołąb, eda-records, ISRC DE-E67-17-042-01 bis 19 Józef Koffler, Musique de ballet op. 7, Steffen Schleiermacher, fortepian, MDG MDG6131433, 1996, The Viennese School – Teachers and Followers Józef Koffler, Sonatina na fortepian op. 12, Joseph Holt, fortepian, Darkness & Light, dysk nr 2, JDT 3086, 1182819, 1997 Józef Koffler, Utwory fortepianowe I (http://www.acteprealable.com/albums/ap0123.html), Elżbieta Sternlicht, fortepian, Acte Préalable, AP0122, 2005, autorstwo książeczki (wkładki): Bogusław Schaeffer. Czas nagrania: 52'11" Józef Koffler, Utwory fortepianowe II (http://www.acteprealable.com/albums/ap0123.html), Elżbieta Sternlicht, fortepian, Acte Préalable, AP0123, 2005, książeczka: Bogusław Schaeffer. Czas nagrania: 40'32" Józef Koffler, Trio smyczkowe op. 10, w: EOS Trio - Klein, Koffler & Naumann - String Trios (Dreyer Gaido, 2015) Józef Koffler, Koncert fortepianowy op. 13, Małgorzata Walentynowicz, Sinfonia Varsovia, Sebastian Perłowski, w: 100 for 100. Musical Decades of Freedom: II 1928–1937 (PWM,2018) Józef Koffler, Kantata Miłość (Die Liebe) na głos, altówkę, wiolonczelę i klarnet op. 14, Eleonore Marguerre, Aperto Piano Quartett, w: Poland Abroad, Vol. 5, Chamber Music (EDA,2013)