mały|Karta 2v z miniaturami w tekście Powieść o Róży (fr. Le Roman de la Rose) – średniowieczny manuskrypt, zawierający dzieło Opowieść o Róży, przechowywany w Bibliotece Narodowej w Warszawie.
Historia
Manuskrypt powstał we Francji (być może w Paryżu) prawdopodobnie około 1385–1395. Na przełomie XV i XVI wieku należał do rodziny d’ Aumont de Guersnay. W pierwszej połowie XIX w. znajdował się w zbiorach Rozalii z Lubomirskich i Wacława Rzewuskiego w Sawraniu, skąd w 1832 został skonfiskowany i wywieziony do Petersburga, gdzie znajdował się w zbiorach Biblioteki Ermitażu i Cesarskiej Biblioteki Publicznej. Na mocy traktatu ryskiego z 1921 manuskrypt powrócił do Polski, a następnie trafił do zbiorów Biblioteki Narodowej. W 1939 został ewakuowany do Kanady, skąd wrócił w 1959. Od 2024 manuskrypt prezentowany jest na wystawie stałej w Pałacu Rzeczypospolitej.
W zbiorach polskich znajdują się trzy kopie Powieści o Róży, przy czym uznaje się, że egzemplarz Biblioteki Narodowej ma największe walory artystyczne. Egzemplarz nosi obecnie sygnaturę Rps 3760 III (dawniej No 10., 5.2.52., Franc.Q.v.XIV.1., BN akc. 7526 ).
Opis
Iluminowany rękopis w języku francuskim został spisany na pergaminie. Składa się z 254 kart (+ II dodatkowe) o wymiarach 30×26 cm. Karty 252–253 są niezapisane. Skórzana oprawa pochodzi z XVIII lub początku XIX wieku.
Pierwsza część manuskryptu zawiera tekst Powieści o Róży. Dzieło to składa się z dwóch części – pierwszą część napisał Guillaume de Lorris, prawdopodobnie około 1225–1230, zaś drugą dopisał Jean de Meun w latach 1268–1282. Oprócz tego manuskrypt zawiera inne utwory Jeana de Meun: Rondo, Skarbiec i Testament.
Tekst Powieści ozdobiony jest 40 miniaturami wykonanymi przez tzw. Mistrza Polikratyka. 39 z nich ujętych jest w ramki ze złotych listew, włączonych w szerokość jednej kolumny tekstu. Wykonane są techniką rysunku piórem lawowanego atramentem i uzupełnione oszczędnymi akcentami barwnymi. Jedyna duża barwna miniatura, znajdująca się na karcie 1r, ma kompozycję dwudzielną, ujętą w ramy z kolumn i attyk z krenelażem i wieżyczkami. Karta ozdobiona jest ramką ze złotych i barwnych listew z wyrastającymi z nich stylizowanymi gałązki głogu ze złotymi listeczkami. W dolnych narożnych medalionach znajdują się groteskowe głowy, zaś na dolnym marginesie herb rodziny d’ Aumont de Guersnay.
Zobacz też Opowieść o Róży – egzemplarz z Biblioteki Książąt Czartoryskich
Przypisy
Linki zewnętrzne Powieść o Róży w bibliotece Polona
Kategoria:Manuskrypty z XIV wieku Kategoria:Rękopisy w Bibliotece Narodowej