mały|240px|Starszy owocnik Guzoczyrka rokitnikowa (czyreń rokitnikowy (Fomitiporia hippophaëicola (H. Jahn) Fiasson & Niemelä)) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae). Wywołuje chorobę zwaną zgorzelą pnia.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Fomitiporia, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1889 r. Hermann Jahn nadając mu nazwę Phellinus hippophaeicola. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 1984 r. J.-L.F. Fiasson i Tuomo Niemelä, przenosząc go do rodzaju Fomitiporia.
Synonimy: Phellinus hippophaeicola H. Jahn 1976 Phellinus robustus f. hippophaes Lundell & Nannf. 1937 Phellinus robustus f. hippophaes Pilát 1942 Nazwę polską czyreń rokitnikowy nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. Wówczas gatunek ten zaliczany był do rodzaju Phellinus (czyreń). Według Index Fungorum gatunek ten obecnie należy do rodzaju Fomitiporia, tak więc nazwa polska jest niespójna z aktualną nazwą naukową. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała w 2021 r. używanie nazwy guzoczyrka rokitnikowa.
Morfologia Tworzy trwałe, wieloletnie owocniki o konsolowatym kształcie i szerokości 3–8 cm. Do rośliny żywicielskiej przyrastają bokiem. Powierzchnia górna jednolicie rdzawobrązowa na starość często pokryta glonami z grupy zielenic właściwych. Świeże roczne przyrosty są delikatnie aksamitne. Rurki o barwie od cynamonowobrązowej do rdzawobrązowej. Zarodniki dekstrynoidalne, okrągławo-jajowate o wymiarach 5,5–8 × 5–7 μm. Na owocnikach rozwijają się chrząszcze (Coleoptera) i larwy tworzące białawe oprzędy. Prawdopodobnie jest to Baranowskiella ehnstromi, który pasożytuje również na czyreniu muszlowym (Phellinopsis conchata) i czyreniu rozpostartym (Fomitiporia punctata).
Występowanie i siedlisko Opisano jego występowanie w wielu krajach Europy. Władysław Wojewoda w zestawieniu grzybów wielkoowocnikowych Polski w 2003 r. przytacza 10 stanowisk z uwagą, że prawdopodobnie nie jest zagrożony wyginięciem. Obserwacje wskazują jednak, że liczba jego stanowisk zmniejsza się. W 2013 r. podano nowe stanowisko w Gdańsku. Bardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Zaliczony w nim jest do gatunków rzadkich i wartych objęcia ochroną. Znajduje się na czerwonych listach gatunków zagrożonych w Szwajcarii, Niemczech, Norwegii.
Pasożyt i saprotrof. W Polsce występuje na żywych pniach i gałęziach rokitnika zwyczajnego wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. W innych krajach opisano jego występowanie także na oliwniku wąskolistnym (Elaeagnus angustifolia). Powoduje białą zgniliznę drewna.
Przypisy J. Andersen, O. Hanssen, F. Ødegaard. Baranowskiella ehnstromi Sörensson, 1997 (Coleoptera, Ptiliidae), the smallest known beetle in Europe, recorded in Norway. „Norwegian Journal of Entomology”. 50 (2), s. 139–144, 2003.
Władysław Wojewoda. Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, .
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Szczeciniakowate