Paweł Płotowski (ur. ok. 1485, zm. 18 kwietnia 1547 we Fromborku) – polski duchowny katolicki, kanonik i prepozyt kapituły warmińskiej, prepozyt warmiński, sekretarz króla Zygmunta I Starego i kanclerza Krzysztofa Szydowieckiego.
Życiorys Urodził się w rodzinie Jana (bądź Pawła), herbu Lubicz, właściciela miejscowości Płotowo koło Chełmna. Swoją karierę dworską zaczynał jako domownik i sekretarz podkanclerzego i kanclerza wielkiego koronnego Krzysztofa Szydłowieckiego. Stąd dzięki protekcji krewnych w 1533 roku został dworzaninem i jednym z sekretarzy króla Zygmunta Starego. Gromadził prebendy kościelne, był m.in. proboszczem w Niepołomicach, a od 1520 kanonikiem warmińskim. Jako pierwszy Polak objął w kapitule warmińskiej godność prepozyta (1523), w t.r. znalazł się na liście kandydatów do biskupstwa warmińskiego (biskupem został wówczas Maurycy Ferber). Prowadził w imieniu kapituły liczne interesy, ubiegał się w związku z tym o dodatkowe dochody, których odmówił mu ówczesny kanclerz kapituły (1524) Mikołaj Kopernik.
Po śmierci Ferbera ponownie ubiegał się o biskupstwo warmińskie (1536), tym razem przegrywając rywalizację z Janem Dantyszkiem. Chcąc zdobyć łaski nowego biskupa Płotowski donosił Dantyszkowi na kanoników, m.in. Kopernika i Aleksandra Scultetiego, oskarżając ich o sprzyjanie herezji i łamanie celibatu; w rezultacie tych działań Sculteti był zmuszony opuścić Warmię. Natomiast Mikołaja Kopernika oskarżał o życie w konkubinacie ze swoją gospodynią Anną SchillingElżbieta Starek, Grzegorz Kotłowski, Łacińskie inskrypcje w kościołach Warmii. Katedra we Fromborku, Pelplin 2017, s. 31–33, 337–338..
Bez powodzenia Płotowski starał się również o godność biskupa chełmińskiego. Uczestniczył w obradach sejmików pruskich.
Zmarł 18 kwietnia 1547 roku we Fromborku. Został pochowany w katedrze we Fromborku przy ołtarzu prepozyta, jednaak w XIX w. podczas remontu posadzki płyta została przemieszczonaSłownik biograficzny Kapituły Warmińskiej, Olsztyn 1996, s. 191..Jan Chłosta, Słownik Warmii, Wydawnictwo LITTERA, Olsztyn, 2002, , str. 264.Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1525–1821, część 2: Słownik, Olsztyn 2000, s. 249–250..
Na płycie ks. Płotowskiego, z wapienia olandzkiego, umieszczonej północno-zachodnim narożniku nawy północnej i zdobionej płaskorzeźbioną postacią kanonika z herbem Lubicz u stóp, znajduje się łacińska inskrypcja o treści (tłumaczenie)Elżbieta Starek, Grzegorz Kotłowski, Łacińskie inskrypcje w kościołach Warmii. Katedra we Fromborku, Pelplin 2017, s. 116–121, 340.Zbigniew Czernik Nowożytne obiekty sepulkralne w kościołach historycznej Warmii (ok. 1500–ok. 1800), Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 1 (320) 2023, Olsztyn 2023, s. 117: mały|Tondo kan. Płotowskiego Kolejną pamiątką po kanoniku Płotowskim w bazylice fromborskiej jest tondo herbowe kanonika, ufundowane przez niego tuż przed śmiercią. Umieszczone jest na ścianie świątyni, na płytą kanonika Marcina Achtsnichta. Centralne miejsce zajmuje herb rodowy kanonika, zaś wokół znajduje się łacińska inskrypcja o treści: Broń czcigodnego pana Pawła Płotowskiego prepozyta i kanonika warmińskiego, sekretarza najjaśniejszego Pana króla Polski. W 1546 roku.
Postać Pawła Płotowskiego pojawia się w filmie i serialu Kopernik (1972) Czesława i Ewy Petelskich. W roli tej wystąpił Witold Pyrkosz.
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku, tom II: L-Ż, Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, Olsztyn 1988, 83.
Kategoria:Kanonicy warmińscy Kategoria:Zmarli w 1547 Kategoria:Urodzeni w 1485 Kategoria:Kanonicy warmińskiej kapituły katedralnej Kategoria:Pochowani w Bazylice Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku Kategoria:Duchowni diecezji warmińskiej (I Rzeczpospolita) Kategoria:Lubiczowie