Maria Pąchalska – polska neurouczona, psycholog kliniczny i neuropsycholog, profesor nauk humanistycznych.
Życiorys Córka Józefa (1920–1991) i Zofii (1920-2021) Kuzaków. Uczęszczała do II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu. W 1976 roku ukończyła psychologię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1976 wyjechała do Kanady, gdzie podczas specjalizacji w neuropsychologii w University of Toronto, napisała pracę dyplomową pt. Cognitive Training of Brain-Damaged Persons. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu neuropsychologii (1977), logopedii (1980) i neurologopedii (2005).
W 1980 roku obroniła pracę doktorską pt. Znaczenie redukcji lęku w rehabilitacji chorych z niedowładem połowiczym, której promotorem był prof. zw. dr hab. med. Adam Pąchalski (1926–2010), od 1981 mąż Marii. W 1987 roku habilitowała się na podstawie rozprawy pt. Kompleksowy Model Rehabilitacji Chorych z Ogniskowym Uszkodzeniem Mózgu i Afazją Całkowitą na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Gdańskiego. 23 lipca 2008 roku uzyskała tytuł profesora w zakresie nauk humanistycznych.
Kierownik Katedry Neuropsychologii i Neurorehabilitacji Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.
Konsultant Kliniczny Specjalistycznego Centrum Medycznego UniCardia & UniMedica & UniEstetica. W 1991 założyła i jest wieloletnim prezesem Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego (PTNeur), w roku 1994 była współzałożycielką i jest wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Neurolingwistycznego. W roku 2003 założyła i jest wieloletnim redaktorem naczelnym kwartalnika „Acta Neuropsychologica”, od 2002 r. pracuje jako redaktor merytoryczna działu Clinical neuropsychology w czasopiśmie „Medical Science Monitor”. We wczesnych etapach pracy naukowej jej mentorem zawodowym był profesor , z Instytutu Neurologii Uniwersytetu Nowojorskiego, autor teorii mikrogenetycznej z którym nadal współpracuje od 1994 roku.
Działalność zawodowa 1978–2010 Dyrektor, Krakowskie Centrum Rehabilitacji Afazji „Afa-Klub” (działalność społeczna)
1987–1995 Dyrektor ds. Naukowych, Instytut Rehabilitacji, AWF w Krakowie
1992–2003 Dyrektor Prywatny Ośrodek Rehabilitacji Medycznej w Krakowie
1994–2010 Prezes, Fundacja na Rzecz Osób z Dysfunkcjami Mózgu
1996–2003 Konsultant, Oddział Rehabilitacji Medycznej Krakowskiego Centrum Rehabilitacji
1999–2005 Konsultant, Katedra i Klinika Rehabilitacji Akademia Medyczna w Bydgoszczy
Od 2004 profesor i konsultant Center for Cognition and Communication w Nowym Jorku.
Od 2004 konsultant Specjalistycznego Centrum Medycznego UniCardia & UniMedica & UniEstetica.
2004–2007 Prof. UMCS, Instytut Psychologii UMCS
2007–2010 Kierownik Zakładu Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii w Uniwersytecie Gdańskim.
Od 2011 Kierownik Katedry Neuropsychologii i Neurorehabilitacji, Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.
Publikacje Monografie i podręczniki Pąchalska M. (1985) Teoria i praktyka rehabilitacji w chorobach psychicznych. Wyd. Mon. Kraków: AWF, ISSN 0860-0642. Pąchalska M. (1986) Kompleksowy Model Rehabilitacji Chorych z Afazją Całkowitą. Wyd. Mon. Nr 28. Kraków: AWF. ISSN 0860-0642. Pąchalska M. (1999) Afazjologia. Warszawa – Kraków: PWN. . Grochmal-Bach B., Pąchalska M. (2004) Tożsamość człowieka a teoria mikrogenetyczna. Kraków: WAM. . Pąchalska M. (2007) Neuropsychologia kliniczna: Urazy mózgu. T. I. Procesy poznawcze i emocjonalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. . Pąchalska M. (2007) Neuropsychologia kliniczna: Urazy mózgu. T. II. Procesy językowe i integracja ze społeczeństwem. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. . Pąchalska M. (2008) Rehabilitacja neuropsychologiczna: Procesy poznawcze i emocjonalne. Lublin: Wydawnictwo UMCS. . Pąchalska M., MacQueen B.D., Moskała M. Tomaszewski W. (2014) Europejska Skala Oceny Jakości Życia Po Urazie Mózgu. Standaryzowana wersja polska. Warszawa: MEDSPORTPRESS.. Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Kropotov J. D. (2014) Neuropsychologia kliniczna. Od teorii do praktyki. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN. . Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Bednarek S. (2020) Neuropsychologia tożsamości. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN. . Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Kropotov J. D. (2021) Ja utracone i odzyskane. Kraków: Agencja Wydawnicza IMPULS. . Pąchalska M., Bednarek S., Kaczmarek B.L.J. (2024). Mózg, umysł i Ja kulturowe, Kraków: AW IMPULS. ISBN 978-83-8294-392-4.
Redakcja książek w języku angielskim Pąchalska M. (1988) Contemporary Problems in the Rehabilitation of Persons with Aphasia. Kraków: AWF B.D. MacQueen, & M. Pąchalska. red. (2003) Society as text in the thought of Richard Harvey Brown. Wrocław: Continuo Publishing House Pachalska M. & MacQueen BD. red. (2006) Root metaphors: selected essays on social thinking. Wrocław: Continuo Publishing House Pachalska M. & M. Weber (eds.) (2008) Neuropsychology and Philosophy of Mind in Process, Frankfurt/Paris/ Lancaster, New Brunswick, Ontos Verlag,
Redakcja książek w języku polskim Pąchalska M. (1989) Zdrowie w koncepcji doktora Henryka Jordana. Kraków: Towarzystwo im. Doktora Henryka Jordana Herzyk A., Daniluk B., Pąchalska M., MacQueen B.D. (2003) Neuropsychologiczne konsekwencje urazów głowy: Jakość życia pacjentów. Lublin: UMCS Pąchalska M., Grochmal-Bach B., MacQueen BD. (2007) Tożsamość człowieka w ujęciu interdyscyplinarnym. Kraków: WAM Pąchalska M., Kwiatkowska G. (2010) Neuropsychologia a humanistyka. Lublin: Wydawnictwo UMCS Pąchalska M., & Bidzan L. (2012) Otępienie czołowo-skroniowe: Ujęcie interdyscyplinarne. Kraków: Wydawnictwo AFM
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2026) Złoty Krzyż Zasługi (2009) Order Serca za Uratowanie Życia (2004) Medal Księcia Mściwoja II (2010) Medal im. Mieczysława Skulimowskiego (2003) Medal im. Józefa Marka (2003) Medal im. Mikołaja Kopernika (1985) Medal im. Ludwika Bierkowskiego (1983) Medal im. Andrzeja Bandurskiego (1980) Medal im. Józefa Dietla (1978) Złota Odznaka Miasta Krakowa (1981) Złota Odznaka za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej (1987) Złota Odznaka Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem (2003) Order C4 Laug nadany przez Królową Danii za zorganizowanie IV Międzynarodowego Kongresu Chorych z Afazją w Aalborg (Dania, 1994)
Źródło:.
Nagrody Nagroda Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej (1986, 1988, 1992) Nagroda Miasta Krakowa w dziedzinie nauki i techniki za rok 1987 (1989) Nagroda Zasłużonego dla Ziemi Sądeckiej (1996) Copernicus Prize (2003, 2011) Nagroda indywidualna I stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za najlepszy podręcznik akademicki (2008) Copernicus Prize za odkrycie naukowe nowej mutacji genu w zespole MELAS (2012) Nagroda im. Andrzeja Kapiszewskiego za wybitne osiągnięcia naukowe (2012) I Nagroda Literacka im. Filipa Kallimacha za podręcznik akademicki Neuropsychologia kliniczna. Urazy mózgu (2012) Nagroda Brylantowego Pióra nadana przez Nowojorski Komitet Dobrych Publikacji Naukowych za całokształt działalności naukowej (2015)
Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne https://www.researchgate.net/profile/Maria-Pachalska-2 https://ksiegarnia.pwn.pl/autor/Maria-Pachalska,a,72581835 http://artpapier.com/index.php?page=artykul&wydanie=421&artykul=8503&kat=15 https://pbn.nauka.gov.pl/core/#/person/view/5e709257878c28a0473940a7/current https://drive.google.com/drive/folders/1DsDm7hmbBAOeOV3AC6Ri8SFmZTOCtI2E?usp=sharing (Maria Pąchalska Dorobek naukowym) https://ortopedia.com.pl/resources/html/article/details?id=99669&language=pl
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Nowym Sączu Kategoria:Absolwenci Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy neuropsycholodzy Kategoria:Polscy psycholodzy kliniczni Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie