thumb|160px|Herb Ostoja, wersja średniowieczna. thumb|160px|Herb Ostoja Ochockich opublikowany w 1673 roku w dziele „Sapiens magni animi umbra” BieżanowskiegoS. J. Bieżanowski, Sapiens magni animi vmbra, conseruandae immortali memoriae [...] Gabrielis Ochocki [...], dvm in ecclesia B. M. V. in circulo Cracouiensi sepulchrales eius exuuiae [...] tumularentur, Kraków 1673, s. Av.. thumb|160px|Strona 632 z krakowskiej księgi radzieckiej obejmującej lata 1612–1621 z wykazem rajców, wśród których wymieniono Gabriela OchockiegoArchiwum Narodowe w Krakowie, Acta inscriptionum, sygn. 458, s. 632.. thumb|160px|Autograf pamiętnikarza Jana Duklana Ochockiego z 1819 r.Autografy nowsze ze zbioru Władysława Górskiego. T. 9, Nakwaski – Ożarowski, zbiory Biblioteki Jagiellońskiej, XIX w. thumb|160px|Strona tytułowa pierwszego tomu Pamiętników Jana Duklana Ochockiego wydanych w 1857 r. przez Józefa Ignacego KraszewskiegoJ. D. Ochocki, Pamiętniki Jana Duklana Ochockiego, t. I-IV, Wilno 1857.. thumb|160px|Tablica upamiętniająca Mirosława Ochockiego i innych literatów łódzkich (Dom Literatów w Łodzi, fot. z 2011 r.).

Ochoccy – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem Ostoja, należący do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców)S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1904-1931, t. XII, s. 238., wywodzący się z Ochocic koło Kamieńska w dawnym województwie sieradzkim. Ochockich wspomniał Kasper Niesiecki w Herbarzu PolskimK. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, t. VII, s. 19..

Najstarsze świadectwa źródłowe dotyczące rodu Poniżej wymienione są wybrane świadectwa źródłowe dotyczące Ochockich herbu Ostoja i Ochocic, ich wsi gniazdowej.

Najstarsza wzmianka dotycząca Ochocic pochodzi z 1386 roku, z księgi ziemskiej sieradzkiej Inscriptiones obejmującej lata 1386–1402S. Zajączkowski, S. M. Zajączkowski, Materiały do słownika geograficzno-historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 roku. Część II, Łódź 1970, s. 9..

W roku 1400 występuje w źródłach Mikołaj z OchocicA. Gieysztor, Fragmenty zapisek herbowych piotrkowskich i radomskich województwa sieradzkiego XIV i XV w., [w:] „Przegląd Historyczny”, 1948, t. 37, s. 380..

W roku 1405 procesowali się o zadane sobie wzajemnie rany Dominik z Ochocic i Jakub, także z OchocicR. Hube, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich, Biblioteka Umiejętności Prawnych, Warszawa 1888, s. 112.. Zapewne tenże Dominik z Ochocic procesował się w roku 1406 z Pawłem z JackowaR. Hube, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich, Biblioteka Umiejętności Prawnych, Warszawa 1888, s. 119..

Ochocice wymienione są w „Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej”, dziele spisanym w dwóch częściach z polecenia Jana Łaskiego, arcybiskupa gnieźnieńskiego, w latach 1511–1523. Według tego opisu dziesięcina z łanów kmiecych i folwarcznych w Ochocicach była przekazywana kościołowi w Kamieńsku a kmiecie z Ochocic płacili też po 2 gr z łanu dziesięciny konopnej.

W krakowskiej księdze radzieckiej obejmującej lata 1612–1621 znajduje się wykaz rajców wybranych na rok 1617, wśród których wymieniono ławnika Mikołaja Pernusa, wybranego na miejsce po zmarłym rajcy Gabrielu Ochockim.

W krakowskiej księdze miejskiej rachunkowej obejmującej rok 1648 znajduje się zestawienie wypłat dla członków rady urzędującej za sprawowanie urzędu burmistrza, z Gabrielem Ochockim wśród wynagradzanychB. Kasprzyk (red.), Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), Kraków 2010, s. 599..

Majątki ziemskie oraz nieruchomości miejskie należące do rodu Poniżej wymienione są ważniejsze dobra ziemskie i nieruchomości miejskie należące do Ochockich herbu Ostoja.

Ważniejsze majątki ziemskie: Ochocice, miasto Żabno, Konary (obecnie część miasta Żabno), Zelanka (Żelazówka), Nieczajna, Odporyszów, Sieradza, folwark Piaski, StrzelceB. Kasprzyk (red.), Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), Kraków 2010, s. 650., Sidaczówka, Ryżki (Ryszki).

Ważniejsze nieruchomości miejskie: kamienica przy Rynku 12A w Krakowie (zwana Kamienicą Fontanowską), kamienica przy ul. Floriańskiej 7 w Krakowie (zwana Kamienicą Pod Matką Boską), kamienica przy ul. Floriańskiej 16 w Krakowie (zwana Kamienicą Ochockich), kamienica przy ul. św. Jana 12 w Krakowie (zwana Kamienicą Krauzowską).

Przedstawiciele rodu Gabriel Ochocki (zm. 1616) – ławnik sądowy, rajca i burmistrz miasta Krakowa. Był właścicielem kamienicy przy Rynku (nr 12A)B. Kasprzyk (red.), Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), Kraków 2010, s. 571.. Ożenił się z Elżbietą, córką Jana FontaniegoL. Hajdukiewicz, Ochocki starszy Gabriel, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. XXIII, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 492–495..

Sebastian Ochocki (zm. po 1640) – ławnik krakowski, pozostał w stanie mieszczańskim i trudnił się handlem. Był synem rajcy i burmistrza Krakowa Gabriela Ochockiego.

Barbara Aleksandra Ochocka (zm. po 1640) – córka Gabriela Ochockiego, rajcy i burmistrza Krakowa. Była żoną Macieja Wojeńskiego, rajcy, doktora medycyny i rektora Akademii Krakowskiej.

Gabriel Ochocki starszy (1601-1673) – profesor i rektor Akademii Krakowskiej, rajca i burmistrz krakowski, właściciel klucza żabieńskiego z miastem Żabno. Był synem Gabriela, ławnika sądowego, rajcy i burmistrza krakowskiego oraz Elżbiety z Fontanich. Ożenił się z Barbarą Brykner, córką Stanisława.

Jan Ochocki (zm. po 1675) – członek Zakonu Braci Kaznodziejów. Wstąpił do klasztoru dominikanów w Krakowie, w dniu 13 IX 1661 rokuSpis zakonników prowincji polskiej zakonu dominikanów z lat 1607–1811, Biblioteka Ordynacji Zamojskiej.. Studiował w Akademii Krakowskiej. W latach 1674–1675 przebywał na studiach w Hiszpanii, następnie w Kolegium Sopra Minerva w Rzymie. Był synem Gabriela Ochockiego, rektora Akademii Krakowskiej, rajcy i burmistrza krakowskiego.

Hieronim Ochocki (zm. 1676) – doktor obojga praw, kustosz pilicki, kanonik i oficjał wiślicki, kanonik kolegiaty Wszystkich Świętych w Krakowie, protonotariusz apostolski, asesor w kurii krakowskiej, proboszcz w Strożyskach, Sędziszowie i Słupi. Był synem rajcy i burmistrza Krakowa Gabriela Ochockiego.

Piotr Ochocki (zm. po 1681) – ławnik miejski w Krakowie, stolnik grabowiecki. Był synem Gabriela, ławnika sądowego, rajcy i burmistrza krakowskiego.

Gabriel Ochocki (zm. 1682) – lekarz, profesor medycyny w Akademii Krakowskiej, rajca i burmistrz krakowski, właściciel majątku ziemskiego Strzelce koło Brzeska. Ożenił się z Anną, córką doktora praw i rajcy krakowskiego Stanisława SpinkaL. Hajdukiewicz, Ochocki młodszy Gabriel, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. XXIII, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 495–496..

Gabriel Ochocki (zm. po 1699) – bakałarz i magister filozofii Akademii Krakowskiej, w latach 1696–1698 wykładał na Wydziale Artium, następnie został przed rokiem 1699 altarystą mariackim. Był synem Gabriela i Anny ze Spinków.

Kazimierz Jan Ochocki (zm. po 1704) – mieszczanin krakowski. Był synem Gabriela Ochockiego, rektora Akademii Krakowskiej, rajcy i burmistrza krakowskiego. Jego małżonką była Katarzyna z Karmichelów, która miała zapis zastawny od Katarzyny z Sapiehów Lubomirskiej oraz jej synów na wsiach: Gorzyce, Wielopole, Borek, Pilica, Jadomierz, Dąbrówka i BuczeBiblioteka Kórnicka, PAN, Teki Dworzaczka – Monografie – Ochoccy..

Mikołaj Ochocki (zm. po 1704) – bakałarz i magister Akademii Krakowskiej, docent extraneus Wydziału Filozoficznego, rektor (senior) szkoły Św. Anny w Krakowie. W roku 1704 z prezenty krakowskiej Rady Miejskiej, jako kleryk, otrzymał altarię Bożego Ciała w kościele Mariackim. Był synem Gabriela i Anny ze Spinków.

Jan Ochocki (zm. po 1705) – bakałarz i magister Akademii Krakowskiej, doktor praw, docent extraneus Wydziału Filozoficznego, rektor (senior) szkoły zamkowej na WaweluL. Hajdukiewicz, Krakowska szkoła zamkowa 1510-1801, [w:] „Studia do dziejów Wawelu”, t. I, Kraków 1955, s. 306.. Był synem doktora medycyny, rajcy i burmistrza Krakowa Gabriela Ochockiego i Anny ze Spinków

Franciszek Ochocki (zm. po 1786) – łowczy smoleńskiJ. Grzybowska, Inwentarz rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej, część I, PWN, Warszawa-Kraków 1977, s. 74., pełnomocnik starosty Piotra Małachowskiego, dzierżawca wsi PleszówSłownik miejscowości i elity wiejskiej zachodniej Małopolski w latach 1772–1815, Ł. Jewuła, T. Kargol, K. Ślusarek (oprac.), Kraków 2015..

Stanisław Józef Ochocki (zm. 1793), cześnik mozyrski, deputat do trybunału lubelskiego z ziemi łukowskiej, marszałek dworu hetmana polnego litewskiego Józefa SosnowskiegoA. Tomaszek, Palestrancka kariera Jana Dunklana Ochockiego – przyczynek do dziejów palestry schyłku Pierwszej Rzeczypospolitej, [w:] Palestra, nr 11/2018, s. 94–100.. Był dziedzicem dóbr Sidaczówka koło Cudnowa, a także wsi Ryszki (Ryżki) w ziemi łukowskiej. Miał brata Józefata Ochockiego, opata bazylianów w Owruczu. Jego synem, zrodzonym z małżonki Eufrozyny Suszczewicz był znany pamiętnikarz Jan Duklan OchockiM. Tyrowicz, Ochocki Jan Duklan Modest, [w:] „Polski Słownik Biograficzny”, t. XXIII, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978, s. 496–498..

Józefat Ochocki (zm. 1806) – opat bazylianów w Owruczu, doktor teologii, rektor szkół bazyliańskich, pamiętnikarz.

Jan Duklan Ochocki (1766/8-1848) – pamiętnikarz, szambelan króla Stanisław Augusta Poniatowskiego, chorąży, podsędek i sędzia żytomierski, palestrant żytomierski, dworzanin Józefa Stempkowskiego, wojewody kijowskiego. Był synem Stanisława Józefa Ochockiego, cześnika mozyrskiego i Eufrozyny z Suszczewiczów.

Mirosław Ochocki (1927-1988) – pisarz, poeta, krytyk literacki, pracownik naukowy Uniwersytetu Łódzkiego oraz Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Był członkiem redakcji łódzkich czasopism „Kronika” oraz „Osnowa”, pracował też w łódzkiej telewizjiMirosław Ochocki, [w:] „Zbiór poetów Łodzi i Ziemi Łódzkiej”, J. Poradecki (red.), Uniwersytet Łódzki.. Mieszkał w Łodzi, w kamienicy przy ul. Kościuszki 98 (Dom Literatów w Łodzi), na której wisi tablica upamiętniająca znanych literatów (w tym jego) związanych z tym miejscem.

Zobacz też Herb Ostoja Ród Ostojów (Mościców)

Przypisy

Bibliografia K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, t. VII. S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1904-1931, t. XII. B. Kasprzyk (red.), Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), Kraków 2010. Polski Słownik Biograficzny, t. XXIII, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978. Kategoria:Polskie rody rycerskie