Ziarnojadek żałobny (Sporophila luctuosa) – gatunek małego ptaka z podrodziny ziarnojadków (Sporophilinae) w rodzinie tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w Ameryce Południowej – na wschodnich zboczach Andów od Wenezueli do Boliwii. Nie jest zagrożony.
Systematyka Gatunek ten jako pierwszy opisał Frédéric de Lafresnaye w 1843 roku, nadając mu nazwę Spermophila luctuosa. Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Dosyć duży jak na inne gatunki ziarnojadków ptak o stosunkowo długim ogonie i krótkim, okrągłym i silnym dziobie oraz ciemnobrązowych oczach. Samce mają czarną głowę z niewielkim, ale widocznym białym zabarwieniem w kształcie półksiężyca poniżej dolnej powieki, grzbiet, skrzydła i ogon czarne oraz biały spód ciała. Dziób samców jest niebieskawoszary. Samice są płowobrązowe na grzbiecie i spodniej części ciała, ale brzuch i okolice kloaki są w jaśniejszym odcieniu tego koloru. Mają matowy, czarniawy dziób. W ubarwieniu są podobne do samic ziarnojadka wąsatego, ale o nieco ciemniejszym i cieplejszym odcieniu. Młode osobniki ubarwieniem przypominają samice. Długość ciała 11 cm; średnia masa ciała 12,5 g.
Zasięg występowania Ziarnojadek żałobny występuje na obszarze północnych Andów, na wysokości od 1200 m do 3100 m n.p.m., rzadko niżej – do 300 m n.p.m. (inne źródła podają 1400–3200 m n.p.m. w Peru lub 25–2500 m n.p.m.). Zamieszkuje zachodnią Wenezuelę, Kolumbię, Peru, Ekwador i Boliwię (departamenty La Paz, Santa Cruz i Cochabamba). Nie migruje, choć prawdopodobnie sezonowo przemieszcza się na niższe wysokości, może też koczować w poszukiwaniu ziaren.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są tereny trawiaste na skraju lasu, także przydrożne pastwiska i zakrzaczenia. Żywi się głównie ziarnami bambusów z rodzaju Chusquea. Żeruje w sposób charakterystyczny dla tego rodzaju, wspinając się po łodygach traw bądź pędach bambusa i zjadając ziarna bezpośrednio z nich. Nie zjada ziaren spadłych na ziemię. Żeruje w parach lub niewielkich stadach dochodzących do 30 osobników.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnojadek żałobny od 1988 roku klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity, choć rozmieszczony plamowo. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ziarnojadki Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1843 roku Kategoria:Taksony opisane przez Frédérica de Lafresnaye Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Wenezueli