Danuta Ciesielska – polska uczona badająca matematykę i historię nauki, z doktoratem w pierwszej z tych dziedzin i habilitacją w drugiej z nich. Zatrudniona w Polskiej Akademii Nauk (PAN), w Instytucie Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów (IHN), a jej stanowisko to profesor instytutu. Wykładała i wykłada w innych placówkach.
Specjalności Danuty Ciesielskiej to historia matematyki w XIX i XX wieku, zwłaszcza matematyki polskiej oraz geometrii.
Życiorys Absolwentka matematyki na Uniwersytecie Jagiellońskim (1987). W 2002 na tej uczelni uzyskała stopień doktora nauk matematycznych na podstawie dysertacji Relatywne stożki styczne zbiorów analitycznych. Promotorem był prof. Piotr Tworzewski.
W latach 1987–2015 zatrudniona na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (UKEN), wówczas nazywanym inaczej, w Instytucie Matematyki. W 2015 roku została zatrudniona w Instytucie Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk najpierw jako adiunkt, a następnie profesor PAN. W 2023 uzyskała stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Jedną z podstaw do nadania stopnia była książka W świątyni nauki, mekce matematyków. Studia i badania naukowe polskich matematyków, fizyków i astronomów na Uniwersytecie w Getyndze 1884–1933.
Nauczała na polskich uczelniach: Uniwersytet Warszawski; Politechnika Warszawska; Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (1987–2015), Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera.
Od 2018 zastępca redaktora naczelnego „Kwartalnika Historii Nauki i Techniki”Kwartalnik Historii Nauki i Techniki. Ze Zdzisławem Pogodą prowadzi ogólnopolskie seminarium z historii matematykiSeminarium z historii matematyki. W 2023 roku kierowała (wraz z Renate Tobies z Jeny) workshopem Felix Klein's Foreign Students: Opening Up the Way for Transnational Mathematics Workshop w Oberwolfach w Mathematisches Forschungsinstitut OberwolfachStrona instytutu w Oberwolfach. W kadencji 2024-2026 przewodnicząca jury Głównej Nagrody Polskiego Towarzystwa Matematycznego im. Samuela DicksteinaJury Nagrody Głównej PTM im. S.Dicksteina. Od 2025 roku przedstawicielka Polski w The International Commission for the History of MathematicsThe International Commission for the History of Mathematics.
Wchodziła w skład redakcji czasopisma PTM „Antiquitates Mathematicae” (2014–2017), gdzie odpowiadała za dział Historia matematyki polskiej. oraz Komisji Dydaktyki Matematyki Komitetu Matematyki PAN (2015-2023)Komisje Komitetu Matematyki PAN.
Obecnie wchodzi w skład: Komisji Historii Nauki PAUKomisja Historii Nauki PAU, Komisji PAU do Oceny Podręczników SzkolnychKomisja Do Oceny Podręczników Szkolnych PAU, Komisji Biograficznej PAU Komisja Biograficzna PAU.
Miała znaczący udział w postawieniu na krakowskich Plantach ławki z figurami Stefana Banacha i Ottona Nikodyma w setną rocznicę ich spotkania z Hugonem SteinhausemRadio Krakow: lawka Banacha i Nikodyma.
Publikacje Jej prace dotyczą m.in. takich postaci jak Stefan Banach, Stanisław Zaremba, Otton Nikodym, Alfred Rosenblatt, Władysław Kretkowski, Stanisława Nikodym. Jest autorką lub współautorką kilku książek i kilkudziesięciu artykułów z historii matematyki i nauk pokrewnych, matematyki i dydaktyki matematyki.
Książki (wybór) 2002: Danuta Ciesielska, Krzysztof Ciesielski, Zdzisław Pogoda, Epsilon, Wydawnictwo Szkolne Omega, . 2003: Danuta Ciesielska, Armen Edigarian, Anna Kordyka, Bożena Witecka, Słownik szkolny. Matematyka, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków, . 2019: Danuta Ciesielska, Krzysztof Ciesielski, Matematyka na znaczkach pocztowych, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Matematyki i Informatyki, Biblioteka Jagiellońska, Kraków, . 2019: Danuta Ciesielska, Krzysztof Ciesielski, Matematyczna wędrówka po Krakowie, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Matematyki i Informatyki, Kraków, . 2021: Danuta Ciesielska, Lech Maligranda, Joanna Zwierzyńska: W świątyni nauki, mekce matematyków. Studia i badania naukowe polskich matematyków, fizyków i astronomów na Uniwersytecie w Getyndze 1884-1933, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, (wyróżnienie w 10. edycji konkursu o Nagrodę Naukową im. Jana Jędrzejewicza na najlepszą polską książkę z dziedziny historii nauki i techniki.
Artykuły (wybór) 2013: Danuta Ciesielska, Teoria Galois w spuściźnie Kretkowskiego, [w:] J. Bečvář, M. Bečvář (red.), 34 mezinarodne konference „Historie Matematiky”, Univerzita Karlovy v Praze, Praha, s. 81–88. 2014: . 2018: . 2019: . 2020: Danuta Ciesielska, Stanisława and Otton Nikodym, [w:] Against All Odds. Women’s Ways to Mathematical Research Since 1800, red. Eva Kaufholz-Soldat, Nicola M.R. Oswald, Springer Nature, s. 151-175. . 2021: . 2023: Danuta Ciesielska, On the impact of Felix Klein on his students and their succesors. Austro-Polish Stories, [w:] Oberwolfach Reports 20(4), s. 2746-2750. 2025: .
Odznaczenia i nagrody 2003: Medal Komisji Edukacji Narodowej 2005: Srebrny Krzyż Zasługi 2020: Główna Nagroda PTM im. Samuela DicksteinaD. Ciesielska laureatką Nagrody Głównej PTMWręczenie Nagród Głównych Polskiego Towarzystwa Matematycznego za 2019 i 2020 rok [dostęp 2022-11-24].Wykład laureatki Nagrody Głównej Polskiego Towarzystwa Matematycznego Danuty Ciesielskiej [dostęp 2022-11-24]..
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Samuela Dicksteina Kategoria:Polscy historycy matematyki Kategoria:Polscy matematycy XXI wieku Kategoria:Pracownicy Instytutu Historii Nauki PAN Kategoria:Urodzeni w XX wieku