Blanka d’Artois (ur. ok. 1248, zm. 2 maja 1302) – hrabianka Artois, królowa Nawarry i hrabina Szampanii w latach 1270–1274 jako żona Henryka Grubego, regentka królestwa Nawarry w latach 1274–1275 i hrabstwa Szampanii w latach 1274-1284, jedyna córka Roberta I z dynastii Kapetyngów i Matyldy Brabanckiej, matka królowej Joanny I.
Pochodzenie Urodziła się około 1248 roku jako jedyna córka Roberta I, królewicza francuskiego i hrabiego Artois i Matyldy Brabanckiej. Ze strony ojca była wnuczką króla Francji Ludwika Lwa. Jej bratem był Robert II, który urodził się już po śmierci ojca w 1250 roku.
Królowa Nawarry W 1269 roku poślubiła Henryka z dynastii Blois, którego brat Tybald II (żonaty z kuzynką Blanki, Izabelą) był królem Nawarry. W 1270 szwagier Blanki zmarł bezpotomnie i jej mąż został królem.
W 1274 roku Blanka została wdową i objęła regencję w imieniu córki, która została królową Nawarry jako Joanna I. W sierpniu 1274 przedstawiciele największych miast Nawarry udzielili poparcia Blance jako regentce, jednak dwa zgony królów Nawarry w ciągu kilku lat oraz objęcie rządów przez niedoświadczoną kobietę w imieniu małoletniej królowej zdestabilizował sytuację królestwa, które było zagrożone przez sąsiadów (Aragonia i Kastylia). Z powodu trudności w sprawowaniu regencji Blanka już rok później zwróciła się o pomoc do swojego kuzyna Filipa III Śmiałego.
W maju 1275 zawarła z Filipem III traktat orleański, na mocy którego król przejął wykonywanie obowiązków regenta Królestwa Nawarry w imieniu małoletniej Joanny I. Dodatkowym postanowieniem traktatu były zaręczyny jednego z synów Filipa (Ludwikiem lub Filipem) z Joanną. Ludwik, starszy z synów Filipa Śmiałego, zmarł w 1276, więc narzeczonym Joanny został Filip.
Drugie małżeństwo Pod koniec 1275 lub na początku 1276 Blanka poślubiła Edmunda Crouchbacka (młodszego brata króla Anglii Edwarda I). Według jednej wersji inicjatorką tego małżeństwa była królowa-wdowa Francji Małgorzata Prowansalska pragnąca zapewnić swemu siostrzeńcowi bogatą żonę, jednakże według innej wersji ślub był wynikiem prawdziwego uczucia Blanki i Edmunda.
W 1284 roku odbył się ślub córki Blanki z Filipem Pięknym, który rok później objął tron Francji. Wtedy Blanka i Edmund utracili regencję nad Szampanią. W zamian otrzymali odszkodowanie pieniężne oraz prawo do użytkowania pałacu królów Nawarry w Paryżu.
Ostatnie lata życia W 1296 roku Blanka ponownie została wdową i dwa lata później powróciła do Francji. Zmarła w 1302 roku, trzy lata przed swoją najstarszą córką. O otrucie Blanki i jej córki został oskarżony biskup Guichard.
Do 1328 roku Francja i Nawarra miały wspólnego władcę – synów Joanny I. Po śmierci najmłodszego z nich (Karola Pięknego) korona Nawarry trafiła do prawnuczki Blanki, Joanny II.
Potomstwo Z pierwszego małżeństwa z Henrykiem Grubym, królem Nawarry: Tybald (zmarł we wczesnym dzieciństwie) Joanna I (1273–1305), królowa Nawarry i hrabina Szampanii od 1274 roku oraz królowa Francji od 1285 roku jako żona Filipa IV Pięknego.
Z drugiego małżeństwa z Edmundem, bratem króla Anglii Edwarda I: Thomas Plantagenet (ok. 1278-1322), hrabia Lancaster, Henry Plantagenet (1281 –1345), hrabia Lancaster, John Plantagenet (ok. ?–1327), Mary Plantagenet (ok. 1284 – ok. 1289).
Przypisy
Kategoria:Kapetyngowie Kategoria:Zmarli w 1302 Kategoria:Urodzeni w 1248 Kategoria:Europejscy regenci