Antoni Zięba (ur. 12 maja 1894 w Gołonogu (obecnie dzielnica Dąbrowy Górniczej), zm. 2 października 1986) – pedagog, organizator i pierwszy dyrektor dwóch szkół średnich, seminarium nauczycielskiego w Dąbrowie Górniczej (w latach 1924–1935) i III Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu (w latach 1946–1965).

Życiorys thumb|Tablica upamiętniająca Antoniego Ziębę na pierwszym budynku III Liceum (przy ulicy Jedności Narodowej 117) Urodził się 12 maja 1894 w Gołonogu (obecnie dzielnica Dąbrowy Górniczej), gdzie ukończył szkołę początkową. W wieku 17 lat rozpoczął naukę w trzyletnim seminarium nauczycielskim w Jędrzejowie. Za zorganizowanie w seminarium demonstracji patriotycznej został z niego relegowany, dopuszczono go jednak do egzaminu końcowego. Po ukończeniu seminarium, w czasie I wojny światowej pracował jako nauczyciel. Działał też w tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej, za co otrzymał Krzyż Niepodległości. W roku 1919 podjął pracę w preparandzie nauczycielskiej w Dąbrowie Górniczej. Niedługo potem uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W roku 1921 ożenił się z Marią Ruskówną, nauczycielką biologii, z którą pracował w preparandzie. W roku 1924 ukończył studia polonistyczne w Państwowym Instytucie Nauczycielskim w Warszawie i podjął się zorganizowania od podstaw Seminarium Nauczycielskiego Męskiego im. Romualda Traugutta w Dąbrowie Górniczej. W roku 1931 podjął, a dwa lata później ukończył, studia psychologiczno-pedagogiczne w Genewskim Instytucie Pedagogicznym J. J. Rousseau. W roku 1935 został mianowany wizytatorem wydziału szkolnictwa powszechnego w Kuratorium Okręgu Szkolnego Brzeskiego. Funkcję tę pełnił do wybuchu II wojny światowej, kiedy to został zmobilizowany.

Po kampanii wrześniowej wrócił do Brześcia, a następnie, pod koniec roku 1939, przeniósł się z rodziną do Warszawy. W czasie wojny pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej i organizował tajne nauczanie. Jako członek Armii Krajowej brał udział w powstaniu warszawskim. Rok po wojnie przeniósł się z rodziną do Wrocławia, gdzie od podstaw zorganizował III Państwowe Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące (jego nazwa została później skrócona).

Od roku 1947 był członkiem Stronnictwa Demokratycznego. W roku 1965 decyzją Wydziału Oświaty Dzielnicowej Rady Narodowej Wrocław-Śródmieście, wbrew opinii dyrektora Zięby, liceum zostało przeniesione z ulicy Jedności Narodowej 117 do nowego lecz mniejszego budynku przy ulicy Składowej 5. Z tego powodu, na rok przed dwudziestoleciem szkoły, odszedł na emeryturę, a potem przeniósł się z żoną do Okradzionowa (dzielnica Dąbrowy Górniczej). W roku 1971 wziął udział w obchodach dwudziestopięciolecia szkoły we Wrocławiu. Zmarł 2 października 1986. Spoczywa na cmentarzu w Okradzionowie.

Rodzina i życie prywatne Małżeństwo Ziębów miało troje dzieci: córkę Zofię i synów Jana i . Antoni Zięba był głęboko wierzącym katolikiem. Uprawiał turystykę pieszą i narciarstwo.

Publikacje Antoni Zięba W unikalnym liceum, Czasopismo Nowa Szkoła, nr 5, maj 1965, strony 35–37 (relacja z działań edukacyjnych w III LO we Wrocławiu)

Następnie ukazały się (pośmiertnie) wspomnienia Antoniego Zięby: Pamiętnik pedagoga, Ossolineum, Wrocław 1988 (134 strony) Pamiętnik pedagogiczny. Wspomnienia i refleksje, Wrocławska Drukarnia Naukowa, Wrocław 1996 (591 stron)

Pamiętnik pedagogiczny, dedykowany żonie Marii, został wydany w roku jubileuszu pięćdziesięciolecia III Liceum. Jego ostatni rozdział „W III Liceum Ogólnokształcącym we Wrocławiu” ukazał się wcześniej, w skróconej wersji, jako Pamiętnik pedagoga.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego Kategoria:Nauczyciele związani z Wrocławiem Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1986