Fundacja Wolności – utworzona w 2012 polska fundacja prowadząca działalność strażniczą. Misją organizacji jest popularyzacja jawności i zasad dobrego rządzenia celem zwiększania wpływu mieszkańców na samorząd lokalny. Fundacja chce, aby ludzie mieli wiedzę o samorządzie, motywację oraz bezpośredni wpływ na decyzje, władze, wydatki oraz swoje otoczenie. Fundacja ma siedzibę w Lublinie i działa na terenie województwa lubelskiego. Posiada status Organizacji Pożytku Publicznego.
Struktura organizacyjna Organami Fundacji są: Zgromadzenie Fundatorów; Zarząd Fundacji; Rada Fundacji.
Fundatorami są Krzysztof Jakubowski oraz Marcin Müller. Od momentu jej założenia, prezesem zarządu fundacji jest Krzysztof Jakubowski – politolog, absolwent Szkoły Liderów Społeczeństwa Obywatelskiego, członek Sieć Obywatelska Watchdog Polska. W 2017 roku został wybrany „Człowiekiem Roku” przez kapitułę konkursu Dziennika Wschodniego.
W skład Rady Fundacji wchodzą:
Konrad Łakomy dr hab. Katarzyna Kuć-Czajkowska dr Agnieszka Ziętek
Działalność Fundacja Wolności monitoruje działania lokalnych urzędników i polityków. Doprowadziła do publikacji rejestrów umów m.in. na stronach Urzędu Miasta Lublin. Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego i Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego. Po ujawnieniu przez fundację informacji o należnym ekwiwalencie za "zakaz pracy u konkurencji", prezes spółki samorządowej, zarządzającej dworcem autobusowym w Lublinie zrzekł się należnych mu pieniędzy. Fundacja jest wydawcą gazety i portalu "Jawny Lublin". Gazeta jest wydawana nieregularnie w nakładzie 10-12 tys. egzemplarzy. W 2024 roku portal jawnylublin.pl został uznany najlepszym lokalnym portalem w kraju w konkursie Local e-Journalism Awards, organizowanym przez Stowarzyszenie Mediów Lokalnych. Z kolei w 2025 redakcji portalu jawnylublin.pl przyznano Nagrodę Mariusza Waltera w kategorii Nowy Głos w Mediach.
Fundacja opracowała własną metodologię "Badania Aktywności Radnych", które regularnie prowadzi w Lublinie.
Sprawy sądowe Fundacja uczestniczy w sprawach sądowych dotyczących prawa do informacji, prowadząc litygacje strategiczne. W latach 2012–2022 było to ponad 100 postępowań, w tym m.in.: Jawność treści opinii prawnych wykonanych na zlecenie urzędu miasta. Wyrok NSA z 14 października 2016 (I OSK 1797/16). Jawność nagród dla członków zarządu spółki PGE Dystrybucja (spółka córka spółki PGE). Wyrok NSA z 19 maja 2019 (I OSK 2189/17). Jawność informacji o dłużnikach, ulgach i umorzeniach za wynajem lokali użytkowych i komunalnych, będących w zasobach gminy. Wyrok WSA z 19 stycznia 2020 (II SA/Lu 627/19). Jawność treści umów zawartych z miejskimi radnymi przez spółkę komunalną. Wyrok WSA z 13 października 2021 (II SAB/Lu 95/21). Jawność treści wniosków i umów dofinansowanych ze środków Funduszu Sprawiedliwości. Wyrok WSA z 13 października 2022 (II SAB/Wa 316/22).
Źródła finansowania Działania fundacji finansowane są z następujących rodzajów źródeł: 1,5 % podatku od podatników PIT darowizny od osób fizycznych i przedsiębiorców dotacje od polskich i zagranicznych fundacji prywatnych krajowe środki publiczne międzynarodowe i zagraniczne środki publiczne działalność odpłatna pożytku publicznego
Z dokładnymi kwotami pochodzącymi z poszczególnych źródeł można zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej fundacji. Ze względu na stale prowadzoną kontrolę na poziomie samorządowym, fundacja nie stara się o dotacje samorządowe.
Publikacje „Gmina w pandemii” – zmiany budżetowe, zmiany w funkcjonowaniu i zatrudnieniu w urzędach wynikające z pandemii koronawirusa, Lublin 2021, Krzysztof Jakubowski Raport z monitoringu samorządowej kampanii wyborczej w Lublinie, Lublin 2019, Krzysztof Kowalik „Poradnik dostępu do informacji publicznej”, Lublin 2015.
Przypisy
Kategoria:Fundacje w Lublinie Kategoria:Polskie organizacje strażnicze