Żandarmeria Wojskowa (dosł. Policja Wojskowa, ) – litewska policja wojskowa wchodząca w skład Litewskich Sił Zbrojnych, podległa bezpośrednio dowódcy Sił Zbrojnych.

Historia Okres 1919–1940 Z rozkazu komendanta wojskowego Kowna 15 marca 1919 roku utworzono Kompanię Wojskowej Milicji Polowej (), złożonej z 60 żołnierzy pod dowództwem oficera Jonasa Jočysa, której zadaniem było utrzymanie porządku.

1 stycznia 1920 roku kompania została przekształcona w Szkołę Milicji Wojskowej (), na czele której stanął oficer Rudaitis Kostas, przemianowanej następnie w Szkołę Żandarmerii Wojskowej (). Szkoła była odpowiednikiem kompanii piechoty i składała się z plutonu szkoleniowego () i plutonu żandarmów (). Na jej czele stał dowódca w randze majora, poza nim było jeszcze 4 oficerów – dowódca plutonu żandarmów w randze kapitana i trzech dowódców drużyn w randze poruczników, dwóch starszych podoficerów, 15–30 podoficerów i około 300 żołnierzy. Dwa razy do roku rekrutowano około 100 kandydatówW żandarmerii mogli służyć żołnierze powyżej 170 cm wzrostu, dobrze wychowani, potrafiący czytać i pisać. na 6 tygodniowe szkolenie wstępne, po którym 36–60 najbardziej zdolnych zostawało przydzielonych do batalionu szkoleniowego. Tam przechodzili kurs teoretyczny i praktyczny dla żołnierzy piechoty, a także z walk ulicznych i zadań policji wojskowej.

Do zadań żandarmerii należało utrzymywanie porządku podczas wizyt przedstawicieli zagranicznych państw, sprawowanie ochrony osobistej prezydenta, a także siedziby i urzędu prezydenta, Ministerstwa Obrony Narodowej, kwatery głównej, strategicznych mostów itd., a także pilnowanie internowanych żołnierzy i innych osób z powodów politycznych po zamachu stanu w 1926 roku.

Szkoła działała do 1940 roku, a jej ostatnim dowódcą był mjr Eduardas Berentas. Rozkazem Dowódcy Wojskowego Kowna nr 269 z dnia 23 września 1940 roku Szkoła Żandarmerii Wojskowej została przekształcona w Batalion Bezpieczeństwa (), który w październiku 1940 roku podporządkowano 184 Dywizji Strzelców Armii Czerwonej.

Okres po 1991 Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1991 roku w celu utrzymania dyscypliny i porządku w wojsku, utworzono 8 komendantur okręgowych i podlegających im 37 komendantur rejonowych, których celem było m.in. kontrolowanie przestrzegania prawa przez żołnierzy i jednostki wchodzące w skład obrony narodowej. W 1993 roku komendantury zostały włączone w skład Ochotniczych Służb Obrony Narodowej (SKAT)Późniejsze Wojska Obrony Terytorialnej.. 1 marca 1993 roku w ramach SKAT utworzono Żandarmerię Wojskową (, od 2 maja 1994 ). Do jej zadań należało ochrona i eskorta osób VIP, w tym przede wszystkim delegacji zagranicznych, dyplomatycznych i towarzyszącego im personelu, eskortowanie transportów SKAT, kontrola żołnierzy SKAT pełniących wartę przy strategicznych obiektach kolejowych oraz prowadzenie śledztw i postępowań wstępnych w stosunku do żołnierzy SKATŻandarmerii Wojskowej SKAT nie podlegali żołnierze regularnej armii..

22 października 1998 roku Sejm Litwy przyjął ustawę o Żandarmerii Wojskowej Republiki Litewskiej, ustanawiający Żandarmerię Wojskową () jako wojskowy organ ścigania. Od tej pory podlega ona dowódcy Sił Zbrojnych i swoją jurysdykcją obejmuje całe litewskie wojsko.

Formowanie Żandarmerii Wojskowej rozpoczęto w 1999 roku, a jej pierwszym dowódcą został mjr Dainius Janėnas. W 2000 roku sformowano Załogi Kowna i Wilna, w 2001 Załogę Kłajpedy, a w 2005 roku Załogę Szawli. W 2004 roku w ramach Żandarmerii Wojskowej powołano sekcję kurierską zajmującą się przewozem dokumentów, a w 2009 sekcję kynologiczną, szkolącą psy do wykrywania narkotyków i substancji psychotropowych.

Struktura (2021) Sztab Żandarmerii Wojskowej () Komisja dochodzeń przedprocesowych () Służba wsparcia i zaopatrzenia () Centrum szkoleniowe () Oddział ochrony VIP () Załoga Wilna () Załoga Kowna () Załoga Kłajpedy () Załoga Szawli ()

Cele i zadania Celem Żandarmerii Wojskowej jest egzekwowanie prawa oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku w strukturach Litewskich Sił Zbrojnych. Głównymi zadaniami Żandarmerii są: zapobieganie przestępstwom i innym naruszeniom prawa, wykrywanie i ściganie ich, utrzymywanie porządku i dyscypliny w wojsku i na terenach wojskowych, nadzór nad bezpieczeństwem ruchu transportu wojskowego.

Symbole thumb|200px|Sztandar Żandarmerii Wojskowej W 1999 roku Minister Obrony Narodowej zatwierdził wzór odznaki rozpoznawczej i emblematu Żandarmerii Wojskowej, zaś w 2004 zatwierdzono wzór sztandaru.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Litewskie jednostki organizacyjne wojska Kategoria:Policja na Litwie Litwa