Czarodziejski młyn – baśń literacka dla dzieci autorstwa Aliny i Jerzego Afanasjewów, wydana po raz pierwszy w 1961 roku.
Fabuła Osią akcji jest podróż dwojga sierot, Filipa i Dorotki, z pogrążonej w smutku miejscowości Smętowo do Krainy Radości, aby odczarować rodzinne miasteczko. W podróży pomagają im krowa Kunegunda oraz mysz. Pojazdem jest latający wiatrak. Podróżują przez Krainę Golibrody, Krainę Perfum i Krainę Karcianych Królów. Kraina Radości okazuje się skuta lodem i dzieci muszą podjąć niebezpieczne zadanie uruchomienia dzwonów. W nagrodę dostają jeden z czarodziejskich dzwonów, co pozwala im odmienić Smętowo.
Świat przedstawiony Jak w wielu innych baśniach literackich, świat przedstawiony jest synkretyczny, łączy bezkonfliktowo elementy realna oraz fantastyczne. Obok realnych (rzeczywiście istnieją miejscowość i stacja kolejowa Smętowo) w baśni występują mówiąca krowa, mysz używająca mufki i fantastyczne krainy.
W baśni można znaleźć nawiązania do wielu dzieł należących do klasyki literatury dziecięcej i różnych gatunków literackich. Stojący na uboczu młyn, zarządzany przez tajemniczego młynarza, który podtruwa społeczność swoją mąką, zaczerpnięty został z powieści gotyckiej. Podróż przez bardzo różne krainy przypomina podróż Małego Księcia. Kraina Karcianych Królów nawiązuje do Alicji w Krainie Czarów. Napowietrzna podróż jest podobna do podróży Dorotki do Krainy Oz. Wiatrak kojarzy się z Don Kichotem. Smętowo, miasteczko pogrążone w ciągłym smutku i płaczu, przypomina Chandry Unińskie Tuwima lub pensjonat z Niespodziewanego końca lata Przybory i Wasowskiego.
Inscenizacje Książka była adaptowana jako widowisko teatralne, 15 razy w Polsce a także za granicą. Powstał też film animowany. Dwukrotnie Czarodziejski młyn wydawano na płytach jako baśń muzyczną: w 1973 do muzyki Zbigniewa Turskiego (Polskie Nagrania "Muza"; wśród wykonawców-aktorów byli m.in. Józef Nowak, Władysław Hańcza, Aleksander Dzwonkowski, Andrzej Bogucki, Irena Kwiatkowska, Hanna Skarżanka oraz jako narrator Piotr Pawłowski) i w 1995 do muzyki Bogumiła Pasternaka (Agencja Artystyczna MTJ)dane z katalogu Biblioteki Narodowej (dostęp: 23 lutego 2022)..
Przypisy
Kategoria:Polskie współczesne utwory literackie Kategoria:Polskie utwory dla dzieci i młodzieży Kategoria:Utwory literackie z 1961