Chorągiew Braniewa – chorągiew wystawiona przez miasto Braniewo podczas bitwy pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku po stronie państwa zakonu krzyżackiego.
Historia lewo|mały|Podział administracyjny państwa krzyżackiego: niebieski – komturie zakonne, różowy – posiadłości biskupów Choć Braniewo od czasu podboju Prus przez Krzyżaków znajdowało się w państwie zakonu krzyżackiego, to wchodziło w skład jedynej diecezji, która zachowywała względną autonomię. Diecezja warmińska posiadała w państwie krzyżackim wyjątkowy status – biskupi, posiadający jednocześnie tytuł księcia, sprawowali władzę zarówno duchową, jak i świecką, zakładali miasta i wsie, wydawali ustawy, czyli ordynacje krajowe, byli także zwierzchnikami sił zbrojnych. Ten tytuł świeckiego zwierzchnika – księcia przysługiwał biskupom od 1357 roku i został nadany przez cesarza Karola IVSzymon Drej Święta Warmia, Olsztyn 2007, s. 29. Biskupi warmińscy i kapituła tak sprawnie zorganizowali się w twór państwowy, że zakonowi nie udało się uzależnić tej diecezji od swojej władzy, jak to miało miejsce w przypadku trzech pozostałych.
Braniewo jako największe miasto Warmii doświadczało jednak różnego rodzaju nacisków ze strony władz krzyżackich. Gdy nie udało się inkorporować biskupstwa warmińskiego, dążono do zachowania możliwie dużego wpływu na obsadzanie najważniejszych urzędów – m.in. zawsze podsuwano swojego kandydata na urząd biskupa. Krzyżacy od początku byli też ustanowieni przez papieży odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo w całych Prusach. W razie potrzeby to zakon przejmował dowództwo nad całością zmobilizowanych sił, w tym również z dominium warmińskiegoStanisław Achremczyk, Alojzy Szorc, Braniewo, Olsztyn 1995, s. 39.
Tak również się zadziało 15 lipca 1410 roku, gdy Braniewo wystawiło własny oddział zbrojny, podczas gdy kontyngenty wydzielone przez inne ośrodki weszły w skład bądź chorągwi biskupiej (Lidzbark Warmiński), bądź kapituły warmińskiej (Olsztyn oraz Pieniężno). Świadczyło to zarówno o zamożności Braniewa, jak i o skutecznej organizacji rady miasta, gdyż Braniewo jako jedyne miasto Warmii było – razem z pięcioma innymi miastami Prus: Gdańskiem, Toruniem, Elblągiem, Królewcem i Chełmnem – członkiem Związku Hanzeatyckiego. Z tego tytułu wynikały też zobowiązania Braniewa do wystawiania kontyngentów zbrojnych w akcjach militarnych prowadzonych przez te miasta. To wymusiło przykładania większej wagi do spraw wojskowych niż w pozostałych miastach dominium warmińskiegoJan Ptak, Wojskowość średniowiecznej Warmii, Rozprawy i Materiały Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie, nr 172,. Olsztyn 1997, s. 43–44. Chorągiew Braniewa liczyła ok. 200 zbrojnych, z czego ok. połowę stanowili mieszkańcy samego miasta, tj. mieszczanie, posiadacze majątków miejskich i sołtysi wsi miejskich. Natomiast pozostałe 100 osób stanowili żołnierze zaciężni. Chorągiew braniewska znakowała się banderą z dwoma krzyżami, białym i czarnym, co również nawiązywało do symboliki hanzeatyckiej.
Uczestnictwo chorągwi z Braniewa w bitwie pod Grunwaldem zakończyło się jej klęską i rozbiciem – tak jak pozostałych wojsk krzyżackich. Po bitwie trofeami wojennymi było przede wszystkim 51 zdobytych chorągwi krzyżackich. Szczegółowy ich opis wraz z ilustracjami podał Jan Długosz w swoim dziele Banderia Prutenorum, spisanym w XV wieku. Część z nich została przyznana księciu Witoldowi, te zaś, które trafiły do wawelskiej katedry, zostały w 1797 wywiezione przez Austriaków do Wiednia i ślad po nich zaginął. W 1937, na podstawie opisów z dzieła Długosza, chorągwie zostały zrekonstruowane i umieszczone na Wawelu. Podczas okupacji niemieckiej hitlerowcy wywieźli je do zamku malborskiego.
Galeria zdjęć
Przypisy
Linki zewnętrzne
1410. Chorągiew braniewska w bitwie pod Grunwaldem
Kategoria:Sztandary Kategoria:Bitwa pod Grunwaldem Kategoria:Historia Braniewa Kategoria:Flagi czarno-białe