Maciej Grzybek (ur. 9 marca 1987 w Lublinie) – polski naukowiec, parazytolog i epidemiolog, profesor nauk medycznych, nauczyciel akademicki Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu parazytologii, parazytologii medycznej, epidemiologii zoonoz i chorób przenoszonych przez gryzonie.
Życiorys Jest absolwentem University of Nottingham, gdzie w 2009 r. otrzymał tytuł licencjata z genetyki (BSc Hons. Genetics), a w 2011 r. tytuł magistra z parazytologii z najwyższym wyróżnieniem (MRes in Parasitology with Distinction). Od 2012 r. pracował w Zakładzie Parazytologii i Chorób Inwazyjnych Wydziału Medycyny Weterynaryjnej, Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. 23 czerwca 2016 roku otrzymał stopień naukowy doktora nauk weterynaryjnych na podstawie przedstawionej rozprawy doktorskiej „Analysis of anthelmintic activity of pumpkin (Cucurbita pepo) seeds extracts”. Przebywał na stażach naukowych w School of Natural Sciences Trinity College Dublin, School of Biosciences Cardiff University, Department of Virology Helsinki UniversityGazeta GUMed, czerwiec 2022. W 2017 roku rozpoczął pracę na stanowisku adiunkta w Zakładzie Parazytologii Tropikalnej, Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. 1 września 2020 roku został powołany do pełnienia funkcji Pełnomocnika Rektora ds. Rozwoju Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej. Habilitację uzyskał w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauk medycznych na podstawie pracy „Rola gryzoni (Rodentia) w epidemiologii wybranych zoonoz stanowiących zagrożenie dla zdrowia ludzi”. Od 2020 do 2023 roku był członkiem grupy eksperckiej WG-MER Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ds. zaniedbanych chorób tropikalnych (ang. Neglected Tropical Diseases; NDTs)Members of the Working Group on Monitoring, Evaluation and Research (WG-MER) 2020. Od 2020 roku jest członkiem Viral Zoonozes Research Unit Helsinki University. Od 11 marca 2021 był zatrudniony na stanowisku profesora uczelni. Czwartego sierpnia 2023 otrzymał nominację profesorską w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauk o zdrowiu. W styczniu 2024 ukończył program Leadership Academy for Poland. 14 stycznia 2025 został powołany do pełnienia funkcji Pełnomocnika Rektora ds. opracowania koncepcji rozwoju Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej. Członek Editorial Board czasopism Journal of Travel Medicine oraz PLOS Neglected Tropical Diseases .
Nagrody Indywidualna Nagroda Naukowa Ministra Zdrowia (2025) Nagroda Specjalna Rektora GUMed (2025) Nagroda Specjalna Rektora GUMed (2023) Nagroda British Society for Parasitology President's Medal Award (2023)Profesor Grzybek wyróżniony Medalem Prezydenta BSP Nagroda Indywidualna naukowa I stopnia Rektora GUMed (2022) Nagroda Indywidualna organizacyjna II stopnia Rektora GUMed (2021)Nagrody Rektora GUMed Nagroda Zespołowa organizacyjna II stopnia Rektora GUMed (2020)Nagrody Rektora GUMed Nagroda Zespołowa naukowa II stopnia Rektora GUMed (2020) Nagroda Zespołowa naukowa II stopnia Rektora GUMed (2019) Stypendium MNiSW dla młodych wybitnych naukowców (2016) Nagroda Student Travel Award (2015) Stypendium doktoranckie dla 10 najlepszych doktorantów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie (2015) Stypendium naukowe dla doktorantów, pracujących w ramach zespołów badawczych – Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie (2015) Nagroda Student Travel Award (2014) Nagroda im. Jana Rodowicza „Anody” (2011)za uratowanie życia czterech osób podczas wakacji
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi za zasługi w działalności na rzecz ochrony zdrowia Odznaka honorowa „Za zasługi dla ochrony zdrowia”Wręczenie odznaczeń państwowych i resortowych GUMed 2021
Granty badawcze Kierownik projektu: projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (Preludium BIS): “Wirom miejskich szczurów: analiza ekosystemu wirusów i implikacje dla zdrowia publicznego” (2023/50/O/NZ6/00588), Gdański Uniwersytet Medyczny; Finansowanie: 679.300 PLN; Funkcja: kierownik projektu. Lata realizacji: 2024-2028 Kierownik projektu: projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (Preludium BIS): “ Wpływ czynników wewnętrznych i zewnętrznych na oddziaływanie w układzie żywiciel - mikrobiom - endopasożyty u nornicy rudej (Myodes graelous)” (2020/39/O/NZ6/01777), Gdański Uniwersytet Medyczny; Finansowanie: 528.100 PLN; Funkcja: kierownik projektu. Lata realizacji: 2020-2024 Kierownik polskiej części projektu: międzynarodowy projekt badawczy BiodivERsA finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu Horyzont 2020: „Managing biodiversity in forests and urban green spaces; dilution and amplification effects of rodent microbiome and rodent-borne diseases. Gdański Uniwersytet Medyczny. Finansowanie projektu: 933.848 PLN; Łączna kwota dofinansowania dla wszystkich partnerów: 1.123.930 EUR. Lata realizacji 2020-2023. Kierownik projektu: projekt finansowany przez Gdański Uniwersytet Medyczny w ramach zadania badawczego z dotacji celowej na prowadzenie badań służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich – MNiSW: „Występowanie i charakterystyka pasożytniczych pełzaków Acanthamoeba spp. u pacjentów zakwalifikowanych do przeszczepu rogówki”. Nr projektu: MN 01-0392/08/772. Lata realizacji: 2018-2019. Kierownik projektu: projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (Preludium): “Identyfikacja nowych regionów metylacji DMRs w wybranych genach świni przy użyciu analizy metylomu (MeDIP) oraz sekwencjonowania nowej generacji (NGS) w celu poprawy wydajności transferu somatycznego jader komórkowych (SCNT)” (2012/07/N/NZ9/02060), Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu; Finansowanie: 150.000 PLN; Funkcja: kierownik projektu. Lata realizacji: 2013-2017
Publikacje naukowe Wybrane publikacje naukowe: Grzybek, M., Bajer, A., Bednarska, M.M., Al-Sarraf, M., Behnke-Borowczyk, J., Harris, P.D., Price, S.J., Brown, G.S., Osborne, S.-J., Siński, E., Behnke, J.M., Osborn, S.-J., Sinski, E.E., Behnke, J.M., Osborne, S.-J., Sinski, E.E., Behnke, J.M., 2015. Long-term spatiotemporal stability and dynamic changes in helminth infracommunities of bank voles (Myodes glareolus) in NE Poland. Parasitology 142, 1722–1743. https://doi.org/10.1017/S0031182015001225 Grzybek, M., Kukula-Koch, W., Strachecka, A., Jaworska, A., Phiri, A., Paleolog, J., Tomczuk, K., 2016. Evaluation of Anthelmintic Activity and Composition of Pumpkin (Cucurbita pepo L.) Seed Extracts – In Vitro and in Vivo Studies. Int. J. Mol. Sci. 17, 1456. https://doi.org/10.3390/ijms17091456 Behnke, J.M., Stewart, A., Bajer, A., Grzybek, M., Harris, P.D., Lowe, A., Ribas, A., Smales, L., Vandegrift, K.J., 2015. Bank voles (Myodes glareolus) and house mice (Mus musculus musculus; M. m. domesticus) in Europe are each parasitized by their own distinct species of Aspiculuris (Nematoda, Oxyurida). Parasitology 42, 1493–1505. https://doi.org/10.1017/S0031182015000864 Grzybek, M., Alsarraf, M., Tołkacz, K., Behnke-Borowczyk, J., Biernat, B., Stańczak, J., Strachecka, A., Guz, L., Szczepaniak, K., Paleolog, J., Behnke, J.M., Bajer, A., 2018. Seroprevalence of TBEV in bank voles from Poland-a long-term approach. Emerg. Microbes Infect. 7, 145. https://doi.org/10.1038/s41426-018-0149-3 Grzybek, M., Cybulska, A., Tołkacz, K., Alsarraf, M., Behnke-Borowczyk, J., Szczepaniak, K., Strachecka, A., Paleolog, J., Moskwa, B., Behnke, J.M., Bajer, A., 2019a. Seroprevalence of Trichinella spp. infection in bank voles (Myodes glareolus) – A long term study. Int. J. Parasitol. Parasites Wildl. 9, 144–148. https://doi.org/10.1016/j.ijppaw.2019.03.005 Grzybek, M., Sironen, T., Mäki, S., Tołkacz, K., Alsarraf, M., Strachecka, A., Paleolog, J., Biernat, B., Szczepaniak, K., Behnke-Borowczyk, J., Vaheri, A., Henttonen, H., Behnke, J.M., Bajer, A., 2019b. Zoonotic Virus Seroprevalence among Bank Voles, Poland, 2002–2010. Emerg. Infect. Dis. 25, 1607–1609. https://doi.org/10.3201/eid2508.190217 Grzybek, M., Tołkacz, K., Alsarraf, M., Dwużnik, D., Szczepaniak, K., Tomczuk, K., Biernat, B., Behnke, J.M., Bajer, A., 2020. Seroprevalence of Tick-Borne Encephalitis Virus in Three Species of Voles (Microtus spp.) in Poland. J. Wildl. Dis. 56, 492. https://doi.org/10.7589/2019-02-048 Grzybek, M., Antolová, D., Tołkacz, K., Alsarraf, M., Behnke-Borowczyk, J., Nowicka, J., Paleolog, J., Biernat, B., Behnke, J.M., Bajer, A., 2021. Seroprevalence of Toxoplasma gondii among Sylvatic Rodents in Poland. Animals 11, 1048. https://doi.org/10.3390/ani11041048 Rabalski L, Kosinski M, Mazur-Panasiuk N, Szewczyk B, Bienkowska-Szewczyk K, Kant R, Sironen T, Pyrc K, Grzybek M. Zoonotic spill-over of SARS-CoV-2: mink-adapted virus in humans. Clin Microbiol Infect. 2022 Mar;28(3):451.e1-451.e4. https://doi.org/10.1016/j.cmi.2021.12.001 Rabalski L, Kosinski M, Smura T, Aaltonen K, Kant R, Sironen T, Szewczyk B, Grzybek M. Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 in Farmed Mink (Neovison vison), Poland. Emerg Infect Dis. 2021 Sep;27(9):2333-2339. https://doi.org/10.3201/eid2709.210286 Krupińska M, Borkowski J, Goll A, Nowicka J, Baranowicz K, Bourret V, Strandin T, Mäki S, Kant R, Sironen T, Grzybek M. Wild Red Deer (Cervus elaphus) Do Not Play a Role as Vectors or Reservoirs of SARS-CoV-2 in North-Eastern Poland. Viruses. 2022 Oct 18;14(10):2290. https://doi.org/10.3390/v14102290 Bourret V, Dutra L, Alburkat H, Mäki S, Lintunen E, Wasniewski M, Kant R, Grzybek M, Venkat V, Asad H, Pradel J, Bouilloud M, Leirs H, Colombo VC, Sluydts V, Stuart P, McManus A, Eccard JA, Firozpoor J, Imholt C, Nowicka J, Goll A, Ranc N, Castel G, Charbonnel N, Sironen T. Serologic Surveillance for SARS-CoV-2 Infection among Wild Rodents, Europe. Emerg Infect Dis. 2022 Dec;28(12):2577-2580. https://doi.org/10.3201/eid2812.221235 Krupińska M, Antolová D, Tołkacz K, Szczepaniak K, Strachecka A, Goll A, Nowicka J, Baranowicz K, Bajer A, Behnke JM, Grzybek M. Grassland versus forest dwelling rodents as indicators of environmental contamination with the zoonotic nematode Toxocara spp. Sci Rep. 2023 Jan 10;13(1):483. https://doi.org/10.1038/s41598-022-23891-6 Rabalski L, Milewska A, Pohlmann A, Gackowska K, Lepionka T, Szczepaniak K, Swiatalska A, Sieminska I, Arent Z, Beer M, Koopmans M, Grzybek M, Pyrc K. Emergence and potential transmission route of avian influenza A (H5N1) virus in domestic cats in Poland, June 2023. Euro Surveill. 2023 Aug;28(31):2300390. https://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2023.28.31.2300390. Jackson JA, Bajer A, Behnke-Borowczyk J, et al. Remotely sensed localised primary production anomalies predict the burden and community structure of infection in long-term rodent datasets. Glob Chang Biol. 2023;29(19):5568-5581. https://doi.org/10.1111/gcb.16898 Rabalski L, Milewska A, Pohlmann A, et al. Emergence and potential transmission route of avian influenza A (H5N1) virus in domestic cats in Poland, June 2023. Euro Surveill. 2023;28(31):2300390.https://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2023.28.31.2300390 Kuna A, Grzybek M. Practical approach to a patient with fever who travelled to the tropics. Pol Arch Intern Med. 2024 Mar 27;134(3):16660. https://doi.org/10.20452/pamw.16660. Goll A, Krupińska M, Nowicka J, Baranowicz K, Rabalski L, Lass A, Gorska A, Sironen T, Kant R, Grzybek M. Wild red foxes (Vulpes vulpes) do not participate in SARS-CoV-2 circulation in Poland. One Health. 2024; 19:100845. https://doi.org/10.1016/j.onehlt.2024.100845. Górska J, Kotlík P, Henttonen H, Bajer A, Behnke JM, Radwan J, Koteja P, Mappes T, Grzybek M. Beyond the laboratory: the bank vole (Clethrionomys glareolus) as a novel model organism in biological research. Front Zool. 2025 Sep 30;22(1):26. Grzybek M. Tropical diseases in the context of climate change and emerging European transmission. PLoS Negl Trop Dis. 2026 Feb 26;20(2):e0014038. https://doi.org/10.1371/journal.pntd.0014038.
Przypisy
Kategoria:Polscy biolodzy XXI wieku