Euanisoptera – takson owadów z rzędu ważek, podrzędu Epiprocta i infrarzędu ważek różnoskrzydłych.
Morfologia Euanisoptera podobnie jak inne ważki różnoskrzydłe mają głowę o dużych oczach złożonych z większymi fasetkami po stronie grzbietowej i mniejszymi po stronie brzusznej, a ich skrzydła w pozycji spoczynkowej trzymane są całkowicie rozprostowane na boki. Odwłok u samic Euanisoptera nie jest jednak tak gruby jak u Petalurida i nie zachowuje ściśle walcowatego kształtu, często będąc miejscami przewężonym lub przypłaszczonym. W pierwotnym planie budowy odwłok samca ma wtórny aparat kopulacyjny z ostatnim segmentem pęcherzyka nasiennego (vesicula spermalis) zaopatrzonym w parzyste flagellae.
Larwy mają wyraźną piramidkę analną utworzoną przez wydłużone, spiczasto zwieńczone przysadki odwłokowe, paraprokty i wyrostki epiproktów, co łączy je z innymi Neoanisoptera. Wyróżniają się na tle wszystkich innych ważek redukcją liczby fałdek przedżołądka z ośmiu do czterech. Z wyjątkiem Austropetaliida charakteryzują się obecnością mięśnia poprzecznego nie tylko w szóstym, ale także w piątym segmencie odwłoka, co umożliwia im poruszanie się napędem odrzutowym, dzięki gwałtownemu wypuszczaniu wody z komory rektalnej. W pierwotnym planie budowy larwy Euanisoptera odróżniają się także od Petalurida mniej lub bardziej nitkowatymi czułkami.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1996 roku przez Güntera Bechly’ego. Zalicza się do niego wszystkie ważki różnoskrzydłe z wyjątkiem Petalurida. Filogenetyczna systematyka Euanisoptera według pracy Bechly’ego z 2007 roku, do rangi rodziny z pominięciem podziału Valvulida przedstawia się następująco:
Exophytica Cavilabiata Cordulegastrida Zoraenidae Cordulegastridae – szklarnikowate Cristotibiata Neopetaliidae Brachystigmata †Nannogomphidae Eubrachystigmata †Hemeroscopidae Neobrachystigmata Chlorogomphida †Araripechlorogomphidae Chlorogomphoidea Chloropetaliidae Chlorogomphidae Paneurypalpidomorpha †Juracorduliidae Eurypalpidomorpha †Valdicordulioidea †Valdicorduliidae †Araripephlebiidae Eurypalpidiformia †Eocorduliidae Paneurypalpida †Araripelibellulidae Eurypalpida Synthemistidae Neolamellida Gomphomacromiidae Valvulida Gomphides †Araripegomphidae Progomphidae Desmoproctida Lindeniidae Oligophlebiata Hagenioidea †Proterogomphidae Hageniidae Brevicubitalia Zonophoridae Gomphida Epigomphidae Gomphidae – gadziogłówkowate Aeshnoptera †Mesuropetaloidea †Mesuropetalidae †Liupanshaniidae Austropetaliida Archipetaliidae Austropetaliidae Panaeshnida †Progobiaeshnidae Aeshnida †Cymatophlebioidea †Rudiaeschnidae †Cymatophlebiidae Paneuaeshnida †Paracymatophlebiidae Euaeshnida †Eumorbaeschnidae Neoaeshnida Gomphaeschnidae Aeshnodea Allopetaliidae Euaeshnodea Brachytronidae Aeshnoidea Telephlebiidae Aeshnidae – żagnicowate
Przypisy
Kategoria:Ważki